Ruben Koops. Beeld Artur Krynicki
Ruben Koops.Beeld Artur Krynicki

Waarom uitdagers de dienst uitmaken in de Stopera

PlusOpinie

Ruben Koops

Volgend jaar zijn de gemeenteraadsverkiezingen en hoewel ik weet dat journalisten de neiging hebben om overal een wedstrijdje van te maken: deze keer zullen die écht spannender worden dan anders.

Dat heeft te maken met het grote aantal uitdagers dat zich momenteel gemeld heeft om het op te nemen tegen de zittende coalitiepartijen in de Stopera. Begrijp me niet verkeerd, uitdagers zijn goed voor de lokale democratie en voor de representatie van groepen Amsterdammers. Maar de voorspelbaarheid komt hierdoor onder druk te staan en dat vinden veel zittende lijsttrekkers best wel spannend.

Tot 2014 zweefden kiezers in Amsterdam vooral tussen de grote vier, met PvdA als grootste en VVD, GL en D66 daaromheen. Toen werd D66 de grootste en in 2018 was de beurt aan GroenLinks, zij wisselden progressieve kiezers aan elkaar uit. Maar in 2022 lijkt het erop dat het verlies van de ene middenpartij niet automatisch ten gunste komt aan de ander, omdat elk van de grote partijen een serieuze uitdager heeft. Misschien de PvdA (5 zetels) uitgezonderd, maar dat komt vooral doordat de ruif van de sociaaldemocratie al in 2018 is leeggegeten door Denk en BIJ1.

D66 gaat last krijgen van Volt, de nieuwe pan-Europese partij die mikt op hoogopgeleide jonge kiezers. Hoewel de inhoudelijke verschillen met D66 nihil zijn, is het een beweging die belooft dat het allemaal nóg logischer, intelligenter en beter kan in de maatschappij, een boodschap die in Amsterdam in vruchtbare aarde zal vallen.

GroenLinks dacht alleen de populariteit van BIJ1 te hoeven vrezen, maar moet nu ook uitkijken voor de nieuwe lokale partij St3m die voormalig GroenLinks-politicus Fenna Swart is gestart. Die spreekt zich uit voor progressief klimaatbeleid, maar zegt dat Amsterdam keuzes kan maken die minder ingrijpend zijn dan de keuzes die de afgelopen vier jaar werden gemaakt zoals voor biomassa en windturbines aan de stadsrand.

En dan is er de VVD: nu nog een oppositiepartij, maar die er stiekem al op rekende vanaf volgend jaar weer te mogen meebesturen. De liberalen zullen last krijgen van JA21, de partij van Annabel Nanninga en Joost Eerdmans, die landelijk behoorlijk goed scoort in de peilingen en die in Amsterdam zowel teleurgestelde liberalen trekt die Rutte zat zijn, als voormalige Baudetbewonderaars. Die zijn er: vergeet nooit dat Amsterdam Baudet in 2018 met drie zetels én genoeg voorkeursstemmen in de raad heeft gekozen.

Normaal gesproken is de hoofdvraag in de Stopera: wie is er aan het eind van de verkiezingscampagne de grootste? Bij mij begint de vraag te ontstaan of er met al die uitdagers op 16 maart 2022 überhaupt wel een partij afgetekend de grootste zal worden. Als meerdere partijen rond de vijf of zes zetels uitkomen, is er geen natuurlijke leider in de raad. Het resultaat: totale chaos.

Politieke chaos hoeft overigens geen bedreiging te zijn voor Amsterdam. De stad is als een hele grote olietanker die voor ervaren politici al moeilijk te besturen is, laat staan als je net komt kijken in de politiek. De stad draait gewoon door, maar het vermogen van de nieuwe coalitie om hem een duwtje in de gewenste richting te geven, wordt een stuk kleiner.

Politiek verslaggever Ruben Koops belicht in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? r.koops@parool.nl.