PlusAchtergrond

Waarom internationale studenten niet geweigerd mogen worden en waarom dat zorgelijk is

De stad en universiteiten kunnen de aanhoudende stroom internationale studenten allang niet meer aan, maar weigeren mogen de universiteiten niet. Studentenvakbonden roepen internationale studenten op om niet meer te komen. Vijf vragen en antwoorden over de internationale studentenproblematiek.

Raounak Khaddari
Volgens de Asva hebben dit jaar 4720 internationale studenten zich aangemeld voor een kamer via de UvA. Dit is veel meer dan de beschikbare 2416 kamers. Beeld ANP/Ramon van Flymen
Volgens de Asva hebben dit jaar 4720 internationale studenten zich aangemeld voor een kamer via de UvA. Dit is veel meer dan de beschikbare 2416 kamers.Beeld ANP/Ramon van Flymen

1. Wat is er precies aan de hand?

Kort gezegd: er zijn meer internationale studenten dan de stad aankan. Zowel de landelijke studentenvakbond LSVb als de Amsterdamse Asva, als universiteiten maken zich grote zorgen om de aanhoudende stroom van internationale studenten. Deze week riep de Asva internationale studenten op om niet meer naar Amsterdam te komen, omdat er te weinig kamers zijn.

De hostels – die de afgelopen jaren werden gebruikt als plan B – zitten inmiddels vol met toeristen en zijn dus geen noodoplossing meer. De LSVb en Asva vrezen dat er dit jaar honderden eerstejaarsstudenten, nog meer dan vorig jaar, in september zonder slaapplek aan hun studie dreigen te beginnen.

UvA-bestuursvoorzitter Geert ten Dam liet vorig jaar al weten dat de Universiteit van Amsterdam net als de Vrije Universiteit de groei niet meer aankan. Ze wil dat het wettelijk mogelijk wordt om de instroom van internationale studenten te sturen. Ook de voorzitter van koepel­organisatie Universiteiten van ­Nederland, Pieter Duisenberg, pleit voor wettelijke instrumenten om de internationale toestroom te reguleren.

2. Waarom blijven universiteiten internationale studenten aannemen?

Omdat ze daartoe verplicht zijn. Er mag geen onderscheid gemaakt worden tussen Nederlandse en buitenlandse studenten bij toelating.

Vorig jaar hadden universiteiten nog hoop. De Wet taal en toegankelijkheid, die alleen nog goedkeuring van de Eerste Kamer nodig had, zat eraan te komen. Die wet zou de toegankelijkheid van het (hoger) onderwijs waarborgen en de instroom van internationale studenten beperken.

Onderwijsminister Robbert Dijkgraaf liet vorige maand echter weten dat hij het wetsvoorstel nog even wil laten sudderen. Dijkgraaf wil eerst een ‘heldere visie uitwerken’.

3. Over hoeveel studenten hebben we het eigenlijk?

De instroomcijfers van het bachelorjaar stijgen al zeker tien jaar. Bij de Amsterdamse universiteiten staan nu 72.769 studenten ingeschreven. Daarvan komen er 17.987 uit het buitenland. Recentelijk werd via de Asva bekend dat 4720 internationale studenten zich hebben aangemeld voor een kamer via de Universiteit van Amsterdam. Dit is veel meer dan de beschikbare 2416 kamers. 2304 eerstejaars internationale studenten moeten nu nog een kamer vinden. Terwijl er vorig jaar al een tekort was van 6600 studentenwoningen.

4. Universiteiten kunnen minderen of stoppen met het aanbieden van Engelstalige opleidingen om het probleem op te lossen, toch?

Dat klinkt als een oplossing en dat is ook wat de Asva aan de universiteiten vraagt, maar dat komt de kwaliteit van het wetenschappelijke onderwijs niet direct ten goede. Internationaal talent is ‘essentieel’, zegt voorzitter Pieter Duisenberg.

“Het verrijkt de leeromgeving, diverse perspectieven uit verschillende landen zorgen voor een ervaring waar ook de Nederlandse student baat bij heeft en ook op het gebied van onderzoek brengt het voordelen met zich mee,” zegt Ingmar Visser, onderwijsdirecteur en docent aan de faculteit psychologie aan de UvA. Door het internationale klimaat wordt er veel kennis geabsorbeerd die ook wordt ingezet in de Nederlandse gezondheidszorg en om kennis uit te wisselen met andere universiteiten en landen.

Duisenberg: “Internationalisering draagt bij aan de kwaliteit van het onderwijs. Maar er zit een limiet aan de mogelijkheden. Zowel de universiteiten als de kennissteden worden nu tot het uiterste opgerekt, dat moet anders.”

5. Wat gebeurt er als studenten geen kamer vinden?

“Het maakt ze kwetsbaar,” zegt Job Vermaas, bestuurslid van de Asva. “Verhuurders maken misbruik van de situatie. Een voorbeeld: Bij ons rechtsbureau kunnen mensen terecht voor hulp. We hadden laatst een student die vertelde dat ze ging kijken bij een appartement in Zuidoost voor 400 euro per maand. Het bleek uiteindelijk niet om een kamer te gaan, maar om de helft van zijn tweepersoonsbed. Dat soort dingen gebeuren echt.”

Vorig jaar werd de The Housing Hotline van de Landelijke Studentenvakbond (LSVb), waar studenten terechtkunnen met klachten en vragen over hun woonsituatie, veelvuldig gebruikt. Bijna 700 studenten deden een melding bij de studentenvakbond. Zij kregen onder meer te maken met discriminatie, oplichting of hun woonruimte werd verwaarloosd.”

Luister ook naar onze podcast met UvA-bestuursvoorzitter Geert ten Dam over de zorgen om internationale studenten.