PlusAchtergrond

Voormalig buitenverblijf familie Van Loon wordt opvang voor kwetsbare Amsterdammers

Het voormalige buiten van de patriciërsfamilie Van Loon wordt nu een opvang voor kwetsbare Amsterdammers. Of komt er toch horeca in boerderij Langerlust?

Patrick Meershoek
Het terras van boerderij Langerlust in 2015, toen er nog horeca in het pand zat.  Beeld Mats van Soolingen
Het terras van boerderij Langerlust in 2015, toen er nog horeca in het pand zat.Beeld Mats van Soolingen

De symboliek is indrukwekkend. Het buitenverblijf dat twee eeuwen in het bezit was van de patriciërsfamilie Van Loon wordt het nieuwe onderkomen van de meest kwetsbare Amsterdammers. Een groep van dertig mannen en vrouwen met een psychiatrisch verleden strijkt straks neer in de monumentale boerderij Langerlust aan de oever van de Gaasperplas. Zij hebben behoefte aan een prikkelarme omgeving, en dat was precies wat ook de vroegere eigenaren zochten in wat toen nog de landelijke gemeente Weesperkarspel was.

Festivals voor de deur

Bepaald niet prikkelarm is de procedure. Vanaf het moment dat het voornemen van het college naar buiten kwam, inmiddels twee jaar geleden, is er verzet. De stadsdeelcommissie van Zuidoost stuurde eerder deze maand nog een ongevraagd advies naar de Stopera met de oproep aan de raad om de plannen tegen te houden, een verzoek dat werd ondersteund door het dagelijks bestuur van het stadsdeel. Van verontruste buurtbewoners was vorig jaar al een keer een petitie ontvangen met dezelfde strekking: doe het niet.

De groep is welkom in Zuidoost, benadrukt stadsdeelcommissielid Michel Idsinga. “De mensen hebben zorg nodig. Dat kan ook in ons stadsdeel. Niet voor niets is door het stadsdeel een zoektocht naar alternatieve locaties gestart. Dat is nog gaande, maar duidelijk is dat er alternatieve plekken zijn.” Plekken die misschien nog wel geschikter zijn, vermoedt Idsinga. “Jaarlijks worden drie festivals gehouden in het Gaasperpark, waarvan twee voor de deur van Langerlust. Dat is niet echt een prikkelarme omgeving.”

Verpauperen

In Zuidoost staan alle neuzen in dezelfde richting. Geef de monumentale boerderij weer in handen van een sociaal horeca-ondernemer, net als in de jaren dat The Colour Kitchen nog in Langerlust was gevestigd. Er is bij buurtbewoners en gebruikers van het Gaasperpark grote behoefte aan horeca in de buurt. Water genoeg in de Gaasperplas, maar naar een kop koffie moet worden gezocht. De vraag zal alleen maar toenemen wanneer het voormalige Floriadeterrein wordt omgetoverd tot populair stadspark, een andere wens van het college.

De plannen voor nieuwe horeca liggen klaar, vertelt Maarten Vlijmincx, die samen met lokale ondernemers Marc Pruijs en Jeroen Puttmann een schetsontwerp naar de Stopera stuurde voor Hoeve Langerlust. In het plan zijn een brasserie en een bierbrouwerij opgenomen, maar ook een plek voor cultuur, stadslandbouw en yoga. “Een echte ontmoetingsplaats voor de buurt,” zegt Vlijmincx, zelf woonachtig in Gein. “Langerlust ligt al bijna drie jaar lusteloos te verpauperen. Dat is echt verschrikkelijk zonde van zo’n mooie plek.”

Zware doelgroep

De voorstanders van horeca in Langerlust rekenen op de strenge regelgeving in het gebied. De boerderij maakt deel uit van de zogeheten Hoofdgroenstructuur en voor de komst van een beschermde woonvorm is een speciale ontheffing nodig. De gemeenteraad kijkt daar kritisch naar, bleek tijdens de behandeling in de commissie. De bezwaren van bestuurders en bewoners uit Zuidoost wegen zwaar, maar ook zijn er vragen over de zoektocht naar alternatieve locaties voor de groep. Is er echt geen andere plek te vinden?

Dat was vorige maand ook de vraag van de leden van de Technische Advies Commissie, die waakt over de ontwikkelingen in de Hoofdgroenstructuur. De commissie adviseerde negatief over de plannen voor een zorgfunctie, en voegde daar – niet boos maar teleurgesteld – aan toe dat door krapte in de stad door bestuurders steeds vaker naar de beschermde groene gebieden wordt gekeken om voorzieningen te realiseren. Ook de commissie is, gezien de potentie en de cultuurhistorische betekenis van de plek, voorstander van horeca in Langerlust.

In de commissie wees verantwoordelijk wethouder Simone Kukenheim op de zorgplicht van de stad voor de meest kwetsbare Amsterdammers. “Het gaat om een zware doelgroep. Dit zijn mensen die al jaren van de ene naar de andere plek verhuizen. Langerlust is het antwoord op een ingewikkelde vraag. Daar is ruimte en daar zijn geen directe omwonenden.” De bezwaren uit Zuidoost zijn ter harte genomen, bezwoer ze. “Maar we hebben een andere afweging gemaakt. Soms moet je dat doen.”

Langerlust

Van 1816 tot 1967 was boerderij Langerlust eigendom van de beroemde familie Van Loon, in de zeventiende eeuw betrokken bij de oprichting van de Verenigde Oostindisch Compagnie, een eeuw later door Willem I in de adelstand verheven. Langerlust was een van de vele verblijven van de familie die resideerde aan de Keizersgracht. In 1927 werd de oude boerderij gesloopt en vervangen door een nieuw exemplaar, ontworpen door architect Hendrik Hissink. Na de annexatie van een deel van Weesperkarspel voor de aanleg van de Bijlmermeer, kwam in 1967 ook Langerlust in handen van Amsterdam. Tijdens de Floriade van 1982 diende de boerderij als kantoor van de organisatie.

Meer over