Verbouwing historische panden Leidsekade gaat door, monumentenstatus komt te laat

Ondanks een aanvraag van de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (VVAB), krijgen de historische panden Leidsekade 100 en 101 niet op tijd een monumentenstatus van de gemeente. De eigenaar is begonnen met verbouwen en veel van het interieur is inmiddels gesloopt.

Dianne Bleeker
Het binnenwerk van het pand op de Leidsekade 101 is inmiddels gesloopt. Beeld Walther Schoonenberg
Het binnenwerk van het pand op de Leidsekade 101 is inmiddels gesloopt.Beeld Walther Schoonenberg

De twee panden aan de Singelgracht bepalen bij het betreden vanaf de Stadhouderskade het gezicht van de historische binnenstad. Ze zijn gebouwd in Oud-Hollandse stijl, die teruggrijpt op het zeventiende-eeuwse renaissance.

Administratieve fout

Het compleet negentiende-eeuwse interieur bestond uit gangen met stucwerk-reliëfs, en-suitedeuren met glas in lood, voor- en achterkamers met stucwerkplafonds en marmeren schouwen. Maar precies dat interieur wordt eruit gesloopt. “Allemaal door een administratieve fout van de gemeente,” zegt Walther Schoonenberg van de VVAB.

In de panden 100, 101 en 102 worden momenteel achttien kleine woningen gerealiseerd waarvoor het interieur eruit wordt gesloopt. Alle drie de panden hebben een zogeheten orde 1-status, alleen nummer 102 geldt als monument. “Hier is sprake van gemeentelijk falen,” vindt Schoonenberg.

Een orde 1-status betekent normaliter ook dat het om monumenten gaat, toch hadden Leidsekade 100 en 101 deze status niet. “Er zou eigenlijk een bouwhistorische opname gemaakt moeten worden, maar de gemeente is niet eens komen kijken,” aldus Schoonenberg. “Er is klakkeloos een vergunning gegeven om het interieur te slopen.”

Monumentenstatus

De VVAB kwam hier vorig jaar in mei achter en vroeg met spoed de gemeentelijke monumentenstatus aan voor de panden. Op dat moment was de vergunning voor het verbouwen echter al anderhalf jaar verleend en was de eigenaar aan het verbouwen geslagen.

Op die aanvraag besloot het dagelijkste bestuur van stadsdeel Centrum om geen monumentenstatus toe te kennen. “Dit is in strijd met de rechtszekerheid van de eigenaar. Verder waren de werkzaamheden aan het pand al gestart en zou het onderzoek tot monumenenaanwijzing geen remmende werking meer hebben op de verbouwing,” zegt een woordvoerder van het stadsdeel.

“De gemeente had dit zelf ook liever anders gezien,” aldus de woordvoerder. Vandaar dat de gemeente momenteel bezig is met een inventarisatie van alle orde 1-panden in Amsterdam zonder een monumentenstatus, zodat dit in ieder geval niet nog een keer gebeurt.

Na de verbouwing in de panden aan de Leidsekade kijkt de gemeente opnieuw of er voldoende is overgebleven om de panden alsnog als monument aan te wijzen. Schoonenberg vreest dat het dan te laat is. “Dan is het zeer waardevolle monumentaal interieur van de panden al gesloopt.”