null

PlusNieuws

Veel Amsterdamse jongeren kampen nog steeds met psychisch leed door corona

Beeld Getty Images

De coronapandemie heeft bij Amsterdamse jongvolwassenen meer psychisch leed veroorzaakt dan bij Noord-Hollandse leeftijdsgenoten. Gevoelens van angst en eetproblemen kwamen onder 16- tot 25-jarige Amsterdammer bijna twee keer zo vaak voor.

Jop van Kempen en Malika Sevil

Dat blijkt uit onderzoek van verschillende GGD’en. Eind vorig jaar werden 623 jongvolwassenen uit Amsterdam en de regio’s Alkmaar, de kop van Noord-Holland (Den Helder) en West-Friesland (Hoorn) ondervraagd. Amsterdamse jongeren zeiden vaker dan hun Noord-Hollandse leeftijdgenoten last te hebben van depressieve gevoelens (25 procent versus 17 procent) en angstige gevoelens (17 procent versus 10 procent). Ook meldden ze vaker eetstoornissen: 9 procent versus 5 procent.

“Het betekent niet dat al die jongeren naar de psychiater moeten,” zegt Arne Popma, hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie van het Amsterdam UMC. “Het gaat om zelfgerapporteerde klachten, niet om diagnoses van professionals. Maar het geeft wel duidelijk aan welke impact de pandemie heeft gehad.”

Amsterdamse jongvolwassenen

De samenstelling van de ondervraagde groepen in Amsterdam en andere delen van Noord-Holland verschilde. De Amsterdamse jongvolwassenen zijn vaker dan hun Noord-Hollandse leeftijdsgenoten uitwonend, hoger opgeleid en student.

De pandemie heeft er ook bij scholieren ingehakt, blijkt uit onderzoek van de landelijke GGD. Amsterdamse scholieren voelden zich in 2021 iets minder vaak gelukkig dan het landelijke gemiddelde: 74 procent versus 77 procent. Vóór de pandemie, in 2019, was dat nog 84 procent. Drie op de tien Amsterdamse jongeren gaf eind 2021 aan met psychische klachten te kampen, bijna één op de drie jongeren was in de voorgaande vier weken soms tot altijd eenzaam en 6 procent had in 2021 (heel) vaak suïcidale gedachten.

In Amsterdam UMC trokken kinderartsen en kinder- en jeugdpsychiaters tijdens de coronacrisis al vroeg aan de bel, onder meer omdat er veel meer kinderen met een eetstoornis werden aangemeld. In het najaar van 2020 was het aantal aanmeldingen van kinderen en jongeren met anorexia met 33 procent gestegen, afgezet tegen dezelfde periode in 2019. Opvallend was dat meer kinderen werden behandeld die helemaal niets meer aten. Meer kinderen hadden een terugval of kwamen met een verder ontwikkelde eetstoornis in het ziekenhuis terecht.

Problemen met eetgedrag

Dat nu bijna 10 procent van de jongvolwassen Amsterdammers aangeeft het afgelopen jaar problemen met eetgedrag te hebben ervaren, verbaast kinderarts Annemarie van Bellegem, gespecialiseerd in eetstoornissen, niet. “De coronacrisis is een snelkookpan voor mensen die aanleg hebben om een eetstoornis te ontwikkelen omdat mensen, boven op zware emoties als eenzaamheid en isolatie, ook nog eens het gevoel van controle op hun leven zijn verloren – behalve op het eigen eet- en drinkgedrag.”

Sinds een paar maanden merkt Van Bellegem net als Popma dat het aantal aanmeldingen voor professionele hulp en het aantal ziekenhuisopnames zich eindelijk lijken te stabiliseren. Maar ze haalt nog niet opgelucht adem, want ze verwacht dat het corona-effect nog lang blijft na-ijlen. “De zaadjes die geplant zijn tijdens de coronacrisis zijn niet ineens weg.”

Bovendien, benadrukt Van Bellegem, drukken de ernstige gebeurtenissen in de wereld nog steeds zwaar op het gemoed van kinderen en jongeren. “De oorlog in Oekraïne, de klimaatcrisis... De kinderjaren zouden voor een groot deel een onbezorgde droomtijd moeten zijn, maar dat zijn ze voor onze jeugd niet.”

Psychisch leed in de kiem smoren

Popma wijst ook op een mogelijke economische tegenslag. “Ik wil geen doemscenario schetsen, want met het gros van de Nederlandse jongeren gaat het goed. Maar we moeten ook rekening houden met een economische crisis die opnieuw weerslag kan hebben op jongeren.”

Met gerichte investeringen in bijvoorbeeld onlineplatforms is veel psychisch leed van jongeren in de kiem te smoren, denkt Popma.

De mentale gezondheid van Amsterdamse jongeren baart zorgwethouder Simone Kukenheim al langer zorgen, ook voor corona. De gemeente had diverse initiatieven in de steigers staan, zoals de hulplijn Uptalk en de laagdrempelige toegang tot professionals, @ease, die tijdens de coronacrisis versneld zijn opgetuigd.

Meer over