PlusAchtergrond

Utrecht breidt verbod op verkoop van lachgas uit, hoe zit dit in Amsterdam?

Burgemeester Sharon Dijksma (PvdA) van Utrecht wil niet langer wachten op landelijke wetgeving omtrent het gebruik van lachgas en onderneemt actie. Vanaf maandagochtend geldt een lachgasverbod in de openbare ruimte in bijna heel Utrecht. Wat is de stand van zaken in Amsterdam?

Sophia Peereboom
Zolang er geen landelijk verbod op lachgas geldt op basis van de Opiumwet blijft het eenvoudig om lachgas te kopen en kan lachgas niet in beslag genomen worden.  Beeld NIELS WENSTEDT/ANP
Zolang er geen landelijk verbod op lachgas geldt op basis van de Opiumwet blijft het eenvoudig om lachgas te kopen en kan lachgas niet in beslag genomen worden.Beeld NIELS WENSTEDT/ANP

1. Wat is lachgas en wat voor overlast geeft het?

Van oorsprong is lachgas een middel dat werd gebruikt in het ziekenhuis om iemand onder narcose te brengen. Tegenwoordig wordt het veel in de voedselindustrie gebruikt, bijvoorbeeld in de gaspatronen van slagroomspuiten. Vanaf 2015 kwamen de eerste signalen dat lachgas ook gebruikt wordt als roesmiddel, met name onder jongeren. Het gebruik van lachgas gaat als volgt: door gas uit een ballon te inhaleren word je licht in je hoofd en raak je in een korte roes, met als gevolg dat je de wereld om je heen voor een paar seconden anders ervaart. Dit gaat vaak gepaard met gelach, vandaar de naam lachgas.

Vorig jaar sloegen artsen alarm over het gebruik van lachgas onder jongeren omdat de gezondheidsrisico’s ervan worden onderschat. Lachgas wordt ten onrechte gezien als relatief onschuldig. Het kan bij overvloedig gebruik niet alleen het zenuwstelsel aantasten, maar ook leiden tot bloedstolsels met hartinfarcten en andere vaatafsluitingen tot gevolg. Daarnaast ziet de politie een toename in het gebruik van lachgas in het verkeer. Hoewel het door de vluchtigheid in gebruik lastig meetbaar is, treft politie bij ongevallen steeds vaker patronen en ballonnen aan in auto’s. Er wordt momenteel hard gewerkt aan een betrouwbare meetmethode. Ook krijgt de gemeente vaak meldingen van (afval)overlast.

2. Hoe staat het met de huidige wetgeving rondom lachgas in Amsterdam?

Vorig jaar stemde een meerderheid van de Amsterdamse gemeenteraad in met een verbod op hinderlijk gebruik van lachgas, dat per 1 december 2021 is ingegaan. Een woordvoerder van de gemeente: “Hiermee is het in heel Amsterdam in de openbare ruimte verboden om, indien het leidt tot hinder, recreatief lachgas te gebruiken als roesmiddel. Ook voorbereidingen daartoe verrichten of ten behoeve van het gebruik voorwerpen of stoffen bij zich te hebben is verboden.” Om hinder vast te stellen is constatering op heterdaad nodig, de bepaling is afhankelijk van de inschatting van handhavers en/of politie. Naast deze maatregel kan de burgemeester gebieden aanwijzen waar lachgas verboden is, ook als het geen hinder oplevert. En er kan worden opgetreden tegen de verkoop van lachgas op straat, in de horeca en op evenementen. Bij overtreding kan een boete van 150 euro worden opgelegd.

3. Waarom duurt het zo lang voor de landelijke wetgeving wordt ingevoerd?

Een landelijk verbod op de verkoop van lachgas werd drie jaar geleden door het kabinet aangekondigd. Het gebruik van lachgas achter het stuur is landelijk al wel verboden. Oorspronkelijk zou de nieuwe regelgeving per 1 januari 2022 ingaan, maar omdat de handhaving praktisch onuitvoerbaar bleek, werd eerder al bekend dat het verbod uitgesteld zou worden. Staatssecretaris Maarten van Ooijen (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) en minister Dilan Yesilgöz (Justitie en Veiligheid) willen het verbod per 1 januari 2023 in laten gaan. Daarmee wordt de verkoop, productie en het bezit van lachgas voor recreatief gebruik opgenomen in lijst II van de Opiumwet. In de wet worden de meeste drugs beschreven en onderverdeeld in lijst I (harddrugs) en lijst II (softdrugs).

4. Wat zijn de toekomstplannen van de gemeenteraad wat betreft lachgas?

Een woordvoerder van de gemeente laat weten dat burgemeester Halsema in afwachting van plaatsing van lachgas op lijst II van de Opiumwet, niet voornemens is gebieden aan te wijzen waar gebruik van recreatief lachgas zonder hinder verboden wordt. Zolang er geen landelijk verbod op lachgas geldt op basis van de Opiumwet blijft het eenvoudig om lachgas te kopen en kan lachgas niet in beslag genomen worden. Hierdoor is het effect van lokale maatregelen beperkt. De gemeente lijkt hiermee, in tegenstelling tot de gemeente Utrecht, het moment af te wachten tot lachgas landelijk op lijst II van de Opiumwet wordt geplaatst en daarmee verboden wordt. De verwachting is dat na invoering van lachgas in de Opiumwet lijst II, het gebruik zal afnemen. Daarnaast zet de gemeente tegenwoordig preventieve maatregelen in om het gebruik van lachgas te verminderen, dit zal na eventuele bepaling van lachgas in de Opiumwet worden voortgezet.

Meer over