PlusNieuws

Tijdens de lockdown halveerde de CO2 in Amsterdam bijna, maar inmiddels zijn we weer terug bij af

Het Muntplein bij de bloemenmarkt op het Singel, vanaf het dak van hotel NH Collection Amsterdam Flower Market, waar het kool­dioxide­gehalte wordt gemeten. Het CO2-peil boven dit deel van Amster­dam is weer zo goed als terug op het niveau van voor de lockdowns. Beeld Jakob van Vliet
Het Muntplein bij de bloemenmarkt op het Singel, vanaf het dak van hotel NH Collection Amsterdam Flower Market, waar het kool­dioxide­gehalte wordt gemeten. Het CO2-peil boven dit deel van Amster­dam is weer zo goed als terug op het niveau van voor de lockdowns.Beeld Jakob van Vliet

Tijdens de lockdown van 2020 zat er boven Amsterdam 40 procent minder CO2 in de lucht, blijkt uit nieuw onderzoek in elf Europese steden. Inmiddels is het broeikasgasgehalte hard op weg terug naar het oude niveau.

Bart van Zoelen

Een weerstation van de Universiteit Wageningen op een hotel bij de Bloemenmarkt meet al jaren de CO2-fluctuaties in de lucht. Toen vanwege de coronapandemie bijna de hele economie werd lamgelegd, bood dat ongekende mogelijkheden om binnen een stadscentrum de gevolgen voor de uitstoot van dit broeikasgas te meten.

De onderzoekers spreken van ‘een duidelijke afname’ die zich in alle onderzochte steden aftekende. Wel liep het effect sterk uiteen per meetlocatie. De grootste teruggang was te zien in Heraklion op Kreta waar tijdens de pandemie zelfs 63 procent minder CO2 in de lucht werd gemeten dan daarvoor. Boven Florence, Londen, Berlijn en Wenen was het effect van de coronamaatregelen op de CO2-concentratie ongeveer vergelijkbaar met dat in Amsterdam.

Grootschalige veranderingen

Amsterdam had met Florence, Londen en het Italiaanse Pesaro gemeen dat het effect na afloop van de lockdown relatief lang aanhield. Vier maanden na de lockdown werd boven het Amsterdamse hotel nog steeds 30 procent minder CO2 in de lucht gemeten. De onderzoekers wijten dit aan het wegblijven van veel toeristen in 2020.

Uiteindelijk bleek de afname van de CO2-concentratie maar tijdelijk. Voor de onderzoekers demonstreert dit dat grootschalige veranderingen nodig zijn als we de uitstoot van broeikasgassen ver ­willen terugdringen in de strijd tegen klimaatverandering. Ontnuchterend, erkent de Wageningse wetenschapper Gert-Jan Steeneveld. “Vooral voor wie de coronacrisis al een heel grote ingreep vond.”

Buiten het toeristische centrum draaide de wereld gewoon door, met al het energieverbruik dat daarbij hoort. “Op wereldschaal heeft corona maar weinig invloed gehad op de CO2-uitstoot.”

Autoluw gebied

Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat in het verkeer nog flinke stappen zijn te zetten om de CO2-uitstoot terug te dringen. De terugkeer van de drukte in het wegverkeer had een duidelijke correlatie met het opveren van de CO2-uitstoot, zagen de onderzoekers. Hoewel veel mensen aan huis gekluisterd waren, zorgde de lockdown dan weer niet voor meer CO2-uitstoot in woonwijken.

Voor de onderzoekers is de studie ook een manier om te verifiëren of we voor het terugdringen van klimaatverandering kunnen afgaan op emissiedata. Met gegevens over het energieverbruik wordt nu wereldwijd vastgesteld of VN-lidstaten hun uitstoot snel genoeg terugdringen.

De metingen boden de kans om de gerapporteerde uitstoot naast de daadwerkelijke CO2-emissies te leggen, zegt Steeneveld. “Toen het station in 2018 werd opgezet, hebben we de metingen al eens vergeleken met cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek en netwerkbedrijf Alliander over het energiegebruik in de omgeving. Dat kwam toen redelijk overeen.”

Meer over