Nieuws

Stekker uit omstreden team tegen zwaarste misdaad, wel afgeslankte variant

Het omstreden Multidisciplinair Interventieteam (MIT) tegen de zwaarste misdaad wordt na jaren voorbereiding nog voor de echte start opgeheven. Wel komt er een afgeslankte variant. Die gaat Nationale Samenwerking tegen Ondermijnende Criminaliteit heten: NSOC.

Paul Vugts
Het onderzoek na de moord op advocaat Derk Wiersum. Beeld ANP
Het onderzoek na de moord op advocaat Derk Wiersum.Beeld ANP

Toenmalig minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus lanceerde het in zijn ogen prestigieuze team in september 2019 na de moord op advocaat Derk Wiersum, die raadsman was van kroongetuige Nabil B. in het grote Marengoproces tegen Ridouan Taghi en de zijnen. Alleen al de oprichting van het gedroomde paradepaardje van de opsporing zou 73 miljoen euro kosten.

Grote weerstand
Vanaf het begin stuitte dat team op grote weerstand, voornamelijk omdat het leek te gaan concurreren met de bestaande diensten, zoals de Landelijke Eenheid van de politie, die óók op de zwaarste, internationaal opererende criminelen jaagt, en de ‘partners’ binnen het Openbaar Ministerie (OM), de Douane, de Belastingdienst, de Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst en de Koninklijke Marechaussee.

De vrees was dat het MIT de bestaande diensten zou ‘leegeten’.

De vooraanstaande emeritus hoogleraar criminologie Cyrille Fijnaut noemde het MIT in Het Parool het domste plan in de Nederlandse politiegeschiedenis. Collega-wetenschappers en sleutelspelers in de opsporingsdiensten waren het met hem eens, al spraken de meesten zich in het openbaar niet altijd uit, of formuleerden ze kritiek diplomatieker.

Onduidelijke taakverdeling

Het was ook in de jaren na de lancering onduidelijk of het MIT óók ‘interventies’ zou plegen, zoals de naam deed vermoeden, of meer bedoeld was om nationaal en internationaal informatie uit te wisselen – of iets daar tussenin. Wie zou eventuele operaties aansturen?

De nieuwe minister van Justitie en Veiligheid Dilan Yeşilgöz-Zegerius haalt nu bakzeil. Ze gooit het roer om, blijkt vrijdag uit haar brief aan de Tweede Kamer. Ze spreekt daarin van ‘een koerswijziging’ waardoor het MIT in een nieuwe vorm ‘verder gaat in de strijd tegen georganiseerde criminaliteit’.

Vooral informatie delen

De Nationale Samenwerking tegen Ondermijnende Criminaliteit (NSOC) zal vanaf 1 juli nog steeds een samenwerking zijn tussen de politie, OM, douane, Belastingdienst, Fiod en marechaussee (plus andere onderdelen van Defensie), maar het zal voornamelijk informatie delen en nieuwe tactieken bedenken ‘om criminele structuren en hun verdienmodellen te verstoren’.

De crux: ‘De operationele slagkracht en capaciteit om misdadigers op te pakken en hun netwerken met handlangers op te rollen zit bij de diensten zelf.’

Het NOSC moet ‘versneld inzetten op het ontwikkelen van nieuwe methoden om de (financiële) verwevenheid van onder- en bovenwereld bloot te leggen en te ontvlechten’, schrijft de minister. ‘De nieuwe focus zal liggen op de aanpak criminele geldstromen en de achterliggende bedrijfsstructuren, zoals witwaspraktijken via handelsstromen en financiële dienstverleners die criminelen bij bedrijven helpen, corruptie en geweld’.

Ook ‘logistieke dienstverleners’ van criminelen worden onder de loep genomen, ‘aangezien onze goede infrastructuur met de grote transportsector, lucht- en zeehavens helaas ook voor illegale zaken wordt misbruikt’.

Meer over