Steeds meer mensen vertrekken uit de Randstad, vooral jonge gezinnen

Het aantal mensen dat de Randstad verlaat om elders in Nederland te gaan wonen blijft onverminderd toenemen. Desalniettemin lijkt Amsterdam, na een korte stagnatie door corona, door te groeien.

Marc Kruyswijk
Mensen die uit de Randstad vertrekken zoeken vaak een plek  die niet te ver van de Randstad ligt, maar ook Drenthe, het zuiden van Friesland en de Achterhoek hebben veel te maken met verhuizende Randstedelingen. Beeld Getty Images
Mensen die uit de Randstad vertrekken zoeken vaak een plek die niet te ver van de Randstad ligt, maar ook Drenthe, het zuiden van Friesland en de Achterhoek hebben veel te maken met verhuizende Randstedelingen.Beeld Getty Images

Uit berekeningen van het CBS komt naar voren dat uit de Randstad steeds meer mensen vertrekken: ruim 75.000 mensen verhuisden naar andere gemeenten. Dat zijn er 5000 meer dan vorig jaar. Het aantal mensen dat naar de Randstad verhuisde nam juist licht af naar 53.000.

Voor Amsterdam specifiek geldt dat sinds 2014 het binnenlands vertrek uit de stad flink is toegenomen. Net als in de jaren vóór corona zijn buitenlandse migratie én een geboorteoverschot de belangrijkste motoren achter de bevolkingstoename.

De Randstad lijkt vrijwel exclusief aantrekkelijk voor nieuwbakken inwoners die hier komen om te studeren of hier hun eerste baan hebben: jongvolwassenen van 18 tot 25 verhuizen zelfs in toenemende mate vaker naar de Randstad dan omgekeerd.

Meer dan een miljoen inwoners

In de leeftijdscategorie van 25 tot 30 jaar werd tot voor enkele jaren geleden ook vaker uit de Randstad verhuisd dan ernaartoe, maar afgelopen jaar hielden de vertrekkers en nieuwe inwoners elkaar in evenwicht.

Sinds 2021 neemt het aantal inwoners in Amsterdam weer toe. Begin dit jaar telde de stad 881.933 inwoners, bijna 9500 meer dan een jaar eerder. In 2050 zal het aantal inwoners stijgen tot 1.070.000, een groei van 21 procent.

Het zijn vooral jonge gezinnen die uit de stad vertrekken. Vorig jaar becijferde Onderzoek en Statistiek van de gemeente dat het jaarlijks vertrekpercentage van jonge kinderen (0-3 jaar) in de jaren negentig nog op 6 procent lag terwijl dat in 2019 was toegenomen tot 10 procent. Omdat er in Amsterdam veel twintigers en dertigers wonen, ontstaan er veel gezinnen in de stad. Een deel van deze gezinnen vertrekt daarna.

De omvang en de samenstelling van de groep jonge gezinnen zijn belangrijke schakels om deze groeiende uitstroom te verklaren. Omdat de jonge gezinnen die in de stad worden gevormd in toenemende mate een hoog inkomen hebben, en daardoor meer keuzevrijheid op de woningmarkt, neemt ook hun vertrekkans toe, stelt Onderzoek en Statistiek. De kans dat een jong gezin met een laag inkomen naar de regio vertrekt ligt op 6 procent, dat van hoge inkomens op 15 procent.

Flevoland, Haarlem en ’t Gooi

Vrijwel alle gemeenten buiten de Randstad hadden in 2021 een positief verhuissaldo, waarbij er dus meer mensen naar die gemeenten zijn gekomen vanuit de Randstad dan andersom. Uitzonderingen daarop zijn universiteitssteden Groningen, Maastricht, Eindhoven, Wageningen, Tilburg en Enschede. Uit deze gemeenten vertrekken veel pas afgestudeerden naar de Randstad vanwege werk.

Regio’s die naar verhouding de meeste inwoners uit de Randstad erbij krijgen liggen betrekkelijk dichtbij, bijvoorbeeld Flevoland, het Rivierengebied en het noordelijk deel van Noord-Holland. Tegelijk zijn er ook op grote afstand gemeenten die veel nieuwe inwoners ontvangen uit de Randstad. Voorbeelden daarvan zijn onder meer Drenthe, het zuiden van Friesland en de Achterhoek.

Voor Amsterdam specifiek geldt dat veel verhuizers terechtkomen in de regio’s Zuid-Kennemerland en Gooi en Vechtstreek. Van alle woningen die vrij komen in de regio Amsterdam werd in 2017-2018 14 procent betrokken door een huishouden uit Amsterdam. In de periode 2005-2006 lag dit op 11 procent.