PlusTer Plekke

Slachtoffers zijn ‘nooit meer hetzelfde’ na de steekpartij in De Pijp: ‘Waarom?’

In de rechtszaal waar Mustapha S. (30) donderdagmiddag terechtstond voor het neersteken van vijf mensen in de Ferdinand Bolstraat in mei vorig jaar, maakten de schokkende slachtofferverklaringen indruk. Veel vragen, weinig antwoorden en een rechtszaak met alleen maar verliezers, zag Paroolmisdaadverslaggever Wouter Laumans.

Marijne Beijen
Hulpdiensten in de Ferdinand Bolstraat, na de steekpartij op 21 mei. Beeld ANP
Hulpdiensten in de Ferdinand Bolstraat, na de steekpartij op 21 mei.Beeld ANP

Wouter, de slachtoffers van deze heftige steekpartij lieten flink van zich horen tijdens de zitting donderdag. Hoe was dat?

“Deze jonge mensen – vier slachtoffers waren destijds tussen de 21 en 28 jaar – hebben iets heel ergs meegemaakt, dat merkte je. In de verklaringen die ze oplazen zaten veel schokkende details: één van de slachtoffers vertelde hoe hij de verdachte, Mustapha S., zag lachen terwijl hij met een mes op hem instak. Hij zou in een psychose hebben gezeten. Dat is onvoorstelbaar beangstigend.”

“Een ander vertelde hoe hij, na de brute aanval, nu bij iedereen die op straat loopt meteen naar de handen kijkt. Of hij een mes ziet. Naast fysieke schade is de mentale schade bij de jonge mensen die de aanval overleefden fors. De 64-jarige Roy Titawanno overleed. Het had echt een haartje gescheeld of er waren meer doden gevallen.”

Een psychose dus. Wat betekent dat voor zo’n zaak?

“De verdachte heeft bekend, dus daarover is weinig gesteggel. Wat het pijnlijk maakt, ook voor de slachtoffers, is dat S. psychisch getroebleerd is, zoals door experts bevestigd. Dan blijft namelijk de waarom-vraag vaak onbeantwoord. En zeker voor slachtoffers kan het uitblijven van een reden van hun trauma erg pijnlijk zijn. Niemand, ook de verdachte niet, kan hen de antwoorden geven die ze zoeken.”

Hoe omschreven de slachtoffers dat in hun verklaringen?

“Veel slachtoffers zaten, of zitten, in de bloei van hun leven. Maar ze hebben geen onbezorgd leven meer zoals je dan hoort te hebben. Ze zijn permanent beschadigd. Er was een meisje dat vertelde dat haar leven voorgoed veranderd is. “Ik heb een litteken op mijn borst, dat herinnert me er voor altijd aan dat dit is gebeurd,” las zij op. ‘Maar waarom?’, blijven ze zich continu afvragen.

Een paar antwoorden, maar ook nog steeds veel vragen dus.

“Ja. S. zegt zich van de avond zelf niks meer te herinneren – iets waar het OM zijn twijfels over heeft uitgesproken. Hij zegt over het steken: “Dat was ík niet, dat was die psychose, die ziekte.” Hij ziet zichzelf los van zijn aandoening. Maar de slachtoffers zien natuurlijk de persoon zitten die hen, totaal willekeurig, groot leed heeft aangedaan, en waar ze de gevolgen nog elke dag van merken.”

“Geen makkelijke zaak op juridisch terrein, want wanneer en hoe zeer valt iemand die ziek is iets aan te rekenen? Was dit willens en wetens, of was het kortsluiting? Dit is een zaak met alleen maar verliezers, zou ik zeggen. Uit niks blijkt dat de verdachte dit heeft willen doen. Maar het is toch gebeurd, met grote gevolgen voor de slachtoffers, maar ook voor hem.”

Hoe reageerde S. zelf?

“Hij zei dat hij het verschrikkelijk vindt wat er gebeurd is. Dat de slachtoffers het hem nooit kunnen vergeven – zoals enkelen verklaarden – zegt hij te kunnen begrijpen. Opvallend vond ik dat zijn moeder en zus aanwezig waren donderdagmiddag, duidelijk om hem moral support te geven. Ik ben bij veel zittingen waar dat niet gebeurt. Het laat wel een bepaalde mate van betrokkenheid zien, denk ik.”

En hoe kijken de slachtoffers naar hem?

De zus van de bij de steekpartij overleden Roy Titawanno was het meest emotioneel in haar verklaring en erg uitgesproken over wat zij zou willen zien gebeuren met hem: “De dader is een zieke man en mag nooit meer vrijkomen. Wat doet de overheid voor dit soort mensen?” Voor de andere slachtoffers stond voorop dat zij hen duidelijk wilden maken dat hun leven nooit meer hetzelfde wordt. Zonder écht te weten waarom.”

Meer over