PlusTen slotte

Roy Ristie (1953-2021) was de informele burgemeester van de Bijlmer

Organisator, spreekstalmeester, mediaman en gangmaker. Met Roy Ristie (1953-2021) verliest de Bijlmer een onvermoeibare ambassadeur voor de Surinaamse én de Nederlandse zaak.

Patrick Meershoek
Roy Ristie. Beeld Nosh Neneh
Roy Ristie.Beeld Nosh Neneh

De laatste editie van de Southeast Parade had veel weg van een prijzenfestival. Na afloop van de wedstrijd naar voorbeeld van de Surinaamse Avondvierdaagse werden ruim twintig prijzen verdeeld, zowel onder de deelnemers als mensen die zich op andere wijze verdienstelijk hebben gemaakt voor het stadsdeel Zuidoost. “Groot, groter, grootst, dat was Roy ten voeten uit,” zegt Jessica Dikmoet over de vrijdagavond op 68-jarige leeftijd overleden Roy Ristie. “Alles moest groots en meeslepend.”

Voor en achter de schermen speelde Ristie meer dan veertig jaar een belangrijke rol in de Bijlmer en daarbuiten. Hij was actief in de politiek, maar veel groter was zijn invloed als onvermoeibare organisator, mediaman en gangmaker. Ristie was de man die wedstrijden organiseerde wie de lekkerste pom kon maken en zelf zitting nam in de jury, maar hij was ook een van de initiatiefnemers achter de komst van het monument van besef op het Surinameplein, waar nog steeds elk jaar op 30 juni het koloniaal verleden wordt herdacht.

Het in 2002 onthulde monument weerspiegelt de aparte kijk van Ristie en zijn mede-oprichters op het koloniaal verleden. “Roy was van mening dat het slavernijverleden pas onder ogen kon worden gekomen als duidelijk was dat er sprake is van een gemeenschappelijk verleden,” vertelt Dikmoet. “Surinamers en Antillianen zijn Nederlanders. Het slavernijverleden is onderdeel van die relatie. Vanuit dat principe maakte hij zich ook sterk voor het dichten van het AOW-gat voor de tienduizenden Surinamers die voor 1975 in Suriname woonden.”

Soulman

Dikmoet leerde Ristie kennen in Suriname, als tieners dansend op zwarte Amerikaanse muziek in de discotheek van haar tante. “Roy was toen al actief op allerlei fronten. Hij zat in het schoolparlement, organiseerde de verkiezing van het mooiste afro-kapsel en werkte als deejay in discotheken. Hij was altijd in de weer met iets nieuws.” Dat veranderde niet toen Ristie in 1977 de oversteek van Paramaribo naar Amsterdam maakte, en onder meer aan de wieg stond van Radio Kanarie, de eerste Surinaamse piraat in de stad, later omgedoopt tot Radio Kankantrie.

De belangstelling voor de Bijlmer was groot, en Ristie kreeg het aanbod van de VPRO om mee te werken aan Black Star Liner, een legendarisch radioprogramma dat nieuws over de Surinaamse gemeenschap combineerde met bedwelmende reggae. “Roy was eigenlijk een soulman,” vertelt collega Roy Khemradj. “Hij wilde de Surinaamse tegenhanger worden van Ferry Maat met zijn Soulshow. Dezelfde muziek, maar dan met een Surinaamse flavour.”

Saundra Williams leerde Ristie eind jaren tachtig kennen bij Kankantrie. De huidige programmadirecteur van het Masterplan Zuidoost was toen nog student, en maakte samen met Alida Creton en Ria Nahar een radioprogramma op de zaterdagochtend. “Roy was onze mentor. Terwijl wij alles zorgvuldig voorbereidden, schudde hij het uit de mouw. Hij nam me mee naar Londen, waar een Black Hair Show werd gehouden. ‘Daar moeten we bij zijn,’ zei hij dan, en daar gingen we op reportage. Het was leuk, maar ook hard werken. Je moest wel je best doen.”

In alle kringen

Op het Kwakoe Festival werkte Ristie samen met zijn goede vriend Winston Kout. “Dat waren de wilde jaren,” vertelt Khemradj, “de jaren dat Surinaamse moeders een stuk zeil aan een boom bonden en daaronder maizenakoekjes gingen verkopen. Winston was de directeur, Roy de spreekstalmeester die de programma’s aan elkaar praatte. Hij was een duizendpoot met een enorm netwerk. Hij kende iedereen, ook in Suriname, en iedereen kende Roy. Zijn betrokkenheid was groot.”

Van 2010 tot 2018 maakte Ristie deel uit van de stadsdeelraad, en ook daar toonde hij zich eigenzinnig. Hij was formeel lid van de fractie van D66, maar aarzelde niet om, als dat nodig was, zijn eigen koers te varen. Tijdens een begrotingsbehandeling dreef hij zijn medebestuurders tot wanhoop door in zijn eentje 66 moties in te dienen. Willams: “Roy bewoog zich soepel in alle kringen, of dat nu een politiek netwerk in de stad was of een bijeenkomst van bewoners in het stadsdeel. En altijd was hij dezelfde man.”

Na zijn vertrek uit de politiek was Ristie druk met zijn bedrijf Brasa Solutions waarmee hij netwerkborrels organiseerde, gul prijzen uitreikte aan mensen die daarvoor in aanmerking kwamen en voldoende radio en televisie maakte om drie kanalen van Salto te vullen. Hij bleef zich met alles en iedereen bemoeien. Williams: “Toen ik mijn benoeming kreeg als programmadirecteur, was hij de eerste die mij belde. Hij wilde weten wat mijn plannen waren.” Khemradj: “Hij was de informele burgemeester van de Bijlmer.”

Afscheid

Het afgelopen jaar kreeg Ristie problemen met de gezondheid. Met name de nieren functioneerden niet meer naar behoren. “Om die reden heeft hij zich niet laten vaccineren tegen corona,” vertelt Dikmoet. Een week geleden kwam het virus toch voorbij en moest Ristie zich in het ziekenhuis laten opnemen. Daar ging het aanvankelijk de goede kant op, tot zijn situatie verslechterde en hij vrijdag even voor middernacht overleed. Over de uitvaart bestaat nog geen duidelijkheid, maar vast staat dat Zuidoost de komende week groots en meeslepend afscheid neemt.

Meer over