PlusInterview

Rolands dochter kreeg een zonnepaneel op haar hoofd tijdens storm Eunice: ‘Ze lag daar op de grond, hevig bloedend’

De dochter van Roland van Mourik (55) kreeg tijdens het uitlaten van hun hond in IJburg een zonnepaneel op haar hoofd. Beeld Jakob van Vliet
De dochter van Roland van Mourik (55) kreeg tijdens het uitlaten van hun hond in IJburg een zonnepaneel op haar hoofd.Beeld Jakob van Vliet

Tijdens storm Eunice van half februari trof een vallend zonnepaneel een 16-jarig meisje op IJburg. Ze lag een week in coma. Vader Roland van Mourik vertelt over het trauma dat het hele gezin heeft geraakt.

Hanneloes Pen

Het is tegen vier uur ’s middags op vrijdag 18 februari als het tijd is om de hond uit te laten. Het is de beurt van de dochter van Roland van Mourik (55). Het gezin met drie kinderen, sinds vijftien jaar woonachtig op IJburg, heeft Rakker sinds enige tijd in huis, om beurten mogen ze het dier uitlaten. Storm Eunice neemt al in kracht toe als de dochter naar buiten gaat, opa en het 9-jarige broertje gaan mee voor de gezelligheid.

“De storm was nog niet op zijn hoogtepunt,” herinnert Van Mourik zich. “Het waaide wel hard, maar dat was ook wel spannend.” Maar na tien minuten komt zijn zoontje huilend, zwaar overstuur naar huis gerend om te vertellen dat zijn zus gewond is. “Samen met mijn oudste zoon en vrouw rende ik naar de Bert Haanstrakade, die was deel van de vaste route die ze altijd met Rakker liep. Ze lag op de grond, naast een betonnen rand bij het IJmeer, hevig bloedend aan haar hoofd, haar armen slap naast zich. Ze was niet bij kennis, ze leek stervende,” zegt Van Mourik, duidelijk geëmotioneerd.

Een arts van de spoedeisende hulp van het AMC heeft per toeval het ongeval zien gebeuren en is op dat moment al bezig haar te stabiliseren. “De paniek was groot. Mensen schreeuwden dat er meer panelen rondvlogen. Er was nog een paneel van het huis gevallen, en ook een van een ander huis.” Dan gaat het snel: “Binnen tien minuten waren er twee ambulance’s en een traumateam van het VU-ziekenhuis. Mijn dochter lag binnen 36 minuten op de operatietafel in het AMC.”

Betonnen rand

Het dertig kilo wegende paneel, afkomstig van een dak van de Bert Haanstrakade, is op het voorhoofd van zijn zestienjarige dochter terechtgekomen, in haar val heeft haar achterhoofd vervolgens een betonnen rand geraakt. “De neurochirurg moest een deel van haar schedel verwijderen omdat ze wegens alle puntbloedingen en zwellingen het anders niet zou redden.” Ongelooflijk kundig, concludeert hij. “Dit uiterst snelle handelen van iedereen heeft haar het leven gered.”

Zeven dagen lang blijft de situatie kritiek. 24 uur per dag waken haar ouders aan haar bed. “We verzorgden haar, praatten tegen haar en wilden voorkomen dat ze bij het ontwaken in paniek zou raken.” Na een week komt ze bij, ze kan haar ledematen bewegen. “Dat betekende dat ze niet verlamd was, de neurochirurg feliciteerde me. Ik kon alleen maar denken: hoe kun je me feliciteren? Ze ziet er vreselijk uit.”

Ze weet eerst niet wat er aan de hand is. De altijd zo levendige tiener met grote voorliefde voor voetbal, atletiek en hiphopdansen, lukt het niet om het haar ouders te vragen. “Ze lag in het bed met een nekkraag om en was vastgebonden met haar armen om beweging te voorkomen.” Niet lang daarna, op de kinderafdeling Emma Acuut, de verpleegafdeling voor kinderen van het Emma Kinderziekenhuis (UMC), begint haar revalidatie.

De situatie is voor haar ouders nog moeilijk te bevatten. Vóór 18 februari was alles nog zo ‘gewoon’ voor de havo-scholier op het IJburg College. “D’r gehoor aan een kant is zwaar beschadigd. Ze hoort daardoor slecht en heeft moeite met spraak. Ze kan dingen niet goed onthouden of zich concentreren. Prikkels kan ze niet aan, ze heeft moeite woorden te vinden en haar aandacht erbij te houden en wil veel slapen. Fysiek is ze zwak.” Ook is een deel van haar geheugen verdwenen. “Tot en met oud en nieuw van afgelopen jaar weet ze nog. Maar daarna is ze alles kwijt.”

Eindexamenjaar

Na vier weken ziekenhuis mag ze naar het Daan Theeuwes Centrum, een revalidatiecentrum voor jongeren met ernstig hersenletsel in Woerden, om elke dag intensief te werken aan haar lichamelijke en mentale herstel. Naar verwachting gaat de revalidatie twee jaar duren. Er zit langzaam verbetering in het fysieke herstel van zijn dochter. “Ze kan zelfstandig lopen en zelfstandig eten.” Ook mentaal maakt ze stapjes. “Ze krijgt meer focus en kan al wat beter onthouden. Maar ze is nog zo ver verwijderd van wie ze was.”

Ze zat in haar eindexamenjaar, was intelligent, gedisciplineerd en haalde goede cijfers, vertelt haar vader, ze was bij de pinken en scherp. Of haar verstandelijke vermogen terugkomt op het oude niveau is moeilijk te zeggen, zegt hij. “Haar hersenen hebben een enorme klap gehad.” Haar ouders hebben haar stukje bij beetje verteld wat haar is overkomen. “Ze wilde weten wat er gebeurd was, maar ze praat er zelf niet echt over. We zien haar worstelen, in de put zitten. Ze probeert ermee te dealen.”

Hoe de toekomst eruit ziet, is gissen. Ze wilde dolgraag de hbo-opleiding biologie en medisch laboratoriumonderzoek volgen. Ze was enthousiast thuisgekomen na de open dagen op de hogescholen waar ze testonderzoekjes had mogen doen en zag ernaar uit in Leiden te gaan studeren. “Ze is een onderzoekend meisje en vond biologie leuk. Kankeronderzoek en het coronavirus vond ze heel interessant. Ze heeft nu videocontact met haar mentor van school. We moeten kijken hoe het gaat.”

Vatbaar voor wind

Van Mourik heeft contact met de eigenaar van het huis van de twee losgeraakte zonnepanelen, waarvan een zijn dochter raakte. “De man van het gezin belde me en zei meteen: die panelen komen van ons dak. Hij was zeer ontdaan en geschokt. Het is voor hen ook vreselijk.”

Er is inmiddels onderzoek gedaan door de politie. De brandweer heeft de hele constructie van het dak gehaald. Ook van het naastgelegen pand is een paneel naar beneden gekomen. “De panelen op hun dak lagen iets gedraaid en naar boven gekanteld. Daarom waren zij vatbaar voor wind.”

Vorige week liep Van Mourik met Rakker buiten toen er weer een storm opstak. “Ik dacht: ik moet oppassen, wat komt er straks naar beneden zeilen? Ook andere IJburgers hoorde ik daarover. Worden die panelen wel regelmatig gecontroleerd? Iedereen neemt maar panelen op het dak. Ze zouden toch een orkaankracht moeten kunnen doorstaan. Dit vraagt wetgeving en controles van installatiebureaus.”

Een bevriende advocaat onderzoekt wie aansprakelijk is voor de losgeraakte zonnepanelen. “Is dit de verzekeraar of de installateur?” Maar met de juridische kant van de zaak wil Van Mourik zich eigenlijk niet bezighouden. “Het gaat om mijn dochter en daar wil ik al mijn energie in stoppen.”

Bordspelletjes

Elk weekend mag ze naar huis komen. Haar twee boezemvriendinnen zoeken haar dan op, kletsen met haar en doen bordspelletjes. “Daar knapt ze van op.” Maar vaak is ze nog steeds overstuur of in de put, zegt haar vader. Zijn vrouw en hijzelf (consultant en interim-manager) hebben hun werk nog niet op kunnen pakken. “Mijn dochter krijgt psychologische steun als deel van de revalidatie, maar dat geldt ook voor mijn vrouw en mij, onze zoon en mijn schoonvader.” Opa komt regelmatig langs. “Dat heeft hij ook nodig voor zijn eigen herstel.”

Toch ziet Van Mourik ook lichtpuntjes. Van de week zag hij haar in de weer met haar uiterlijk. “Ze was haar haar aan het doen voor de spiegel. Dat was fijn om te zien.”

Controle zonnepanelen?

In Amsterdam liggen er rond een half miljoen zonnepanelen op daken. Het stadsbestuur heeft grootse ambities op het gebied van zonnepanelen: eind dit jaar zouden er één miljoen op daken in de stad moeten liggen. In heel Nederland liggen op anderhalf miljoen daken zonnepanelen.

Een woordvoerder van verantwoordelijk wethouder Marieke van Doorninck liet na het incident weten dat de gemeente onderzoekt of extra toezicht nodig is. “Het aantal zonnepanelen in de stad zal naar verwachting toenemen. Gezien deze ervaringen en ontwikkelingen wordt voor het nieuwe VTH-beleid (vergunningverlening, toezicht en handhaving), dat nu wordt gemaakt, onderzocht of extra aandacht voor zonnepanelen nodig is.”

Hans Lambrechts, ceo van Sunprojects, een van de grootste installateurs in Nederland, zei eerder dat zonnepanelen, mits juist bevestigd, stormbestendig zijn. Goed bevestigd kunnen ze windkracht 12 of 13 doorstaan, aldus Lambrechts. Storm Eunice kwam tot windkracht 11. “Je moet je dan wel aan de regels van het Bouwbesluit en de NEN-norm voor paneelinstallaties houden. Daar vloeien rekenmodellen uit voort waarmee je kunt nagaan hoe windbestendig de panelen zijn.”

De brancheorganisaties Holland Solar van zonnepanelen en Technisch Nederland van installateurs stellen dat een periodieke controle op de zonnepanelen op daken van huishoudens in de stad niet nodig is. “Dit was een uniek zware storm. Er is een enorm tragisch incident gebeurd maar het is wel een unicum. Gezien het aantal incidenten is er geen reden voor een jaarlijkse controle,” laat een woordvoerder van Holland Solar weten.

De branchevereniging is met het Verbond van Verzekeraars aan het onderzoeken wat de schade van de storm is door losgeschoten zonnepanelen. “We zijn altijd op zoek naar mogelijkheden om zonnestroominstallaties nog veiliger te maken. Maar uit het beperkte aantal incidenten blijkt dat zonnestroomsystemen nu al heel veilig zijn.”

Voor bedrijven waar vijftig zonnepanelen of meer op de daken liggen, is er wel een periodieke controle, aldus Technisch Nederland.