PlusNieuws

Regioziekenhuizen komen handen tekort: ‘Grote problemen om roosters rond te krijgen’

Regioziekenhuizen komen onvoldoende toe aan het inhalen van uitgestelde zorg, want grote personeelsuitval, tot wel 10 procent, zorgt ervoor dat roosters nauwelijks rondkomen. Dat zegt Mark Kramer, bestuurder van Amsterdam UMC en voorzitter van Roaz Noord-Holland/ Flevoland.

Malika Sevil
Verpleegkundigen in het Amsterdam UMC. Beeld Nina Schollaardt
Verpleegkundigen in het Amsterdam UMC.Beeld Nina Schollaardt

Hoe harder de omikronvariant onder de bevolking rondgaat, hoe hoger het aandeel patiënten dat voor iets anders moet worden opgenomen en toevallig ook nog besmet is, zegt Kramer. Dan moet je denken aan iemand met een gebroken heup, die na een test in het ziekenhuis positief blijkt. Vier weken geleden schatte directeur infectieziektebestrijding van het RIVM, Jaap van Dissel, dit nog op 10 procent. Inmiddels is het in Amsterdam ‘fiftyfifty’.

“Zo snel gaat dat met omikron. In november hadden we nog nooit van deze variant gehoord, en een paar weken later heeft het de hele wereld veroverd.”

Toch vallen de opnamecijfers mee. Nu liggen er in de Roaz-regio 27 patiënten met covid op de ic. Op de verpleegafdelingen zijn dat er woensdag 215. Ter vergelijking: in de piek van de eerste coronagolf – maart en april 2020 – ging het om 220 op de ic en 450 op een gewoon ziekenhuisbed.

Minder personeel

Het probleem zit nu ook niet in de druk door de coronazorg, maar vooral in de uitgedunde personeelsbezetting, zegt Kramer. “We hebben grote problemen om de roosters rond te krijgen. Je hoort het in de hele keten: van huisartsenpraktijken tot verpleeginstellingen en van ziekenhuizen tot de thuiszorg – overal is er door omikron ontzettend veel uitval van personeel. Wij kampen nu in Amsterdam UMC op klinische afdelingen met 10 procent uitval.”

De druk door uitval is zo groot dat de ziekenhuizen onvoldoende toekomen aan het inhalen van de uitgestelde zorg. Volgens Kramer moeten in het Amsterdam UMC nog altijd ‘alle zeilen worden bijgezet om binnen zes weken een patiënt die een openhartoperatie nodig heeft, behandeld te krijgen’. Lichtpuntje is volgens hem wel dat de ziekenhuizen door corona beter zijn gaan samenwerken. “Als er voor een hartpatiënt in Amsterdam geen plek is, dan wordt hij in LUMC in Leiden geopereerd. En omgekeerd.”

Die intensieve samenwerking in het Roaz-verband is volgens Kramer van levensbelang geweest. Kramer verwijst daarin ook naar het strenge rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) naar de aanpak van de coronacrisis dat woensdag naar buiten kwam. De raad constateert dat onder andere de verpleeghuizen er in de eerste golf bekaaid afkwamen bij de verdeling van de beschermende middelen, zoals mondkapjes. De ziekenhuizen kregen daarbij voorrang.

Solidair delen

Volgens Kramer ging het in de regio anders. “Een van de belangrijkste besluiten die we in het begin hebben genomen binnen Roaz Noord-Holland/Flevoland is om alle beschermingsmiddelen solidair te delen. Solidair met huisartsen, solidair met de gehandicapteninstellingen, solidair met de verpleeghuizen. Dat is een heel erg belangrijk besluit geweest. Dat heeft de samenwerking al meteen in het begin een geweldig stevig fundament gegeven.” Overigens is Kramer het ook eens met de overkoepelende conclusie van het rapport: “Nederland was niet klaar voor zo’n pandemie. Dat is een juiste conclusie.”

Volgens Kramer mag er opluchting zijn over de aanstaande versoepelingen, maar is het wel belangrijk dat er op de achtergrond wordt gewerkt aan scenario’s voor een onrustig najaar. Amsterdam UMC en OLVG werken nog altijd aan het plan om binnen een pilot ic’s in te richten waar met minder zorgpersoneel meer patiënten kunnen worden opgevangen, mocht het met een ander virus of een coronavariant onverhoopt toch weer uit de hand lopen. De ziekenhuizen verwachten het plan voor mei bij het ministerie van VWS in te leveren.

“Ik ben ook positief, maar ik heb altijd nog wel een stemmetje in mijn achterhoofd dat zegt: wat als er een agressieve variant zijn kop opsteekt en met dezelfde snelheid als omikron toeslaat? Daar moeten daar toch ook rekening mee houden.”