PlusAchtergrond

Regels zijn regels, dus alleen gedogen van Kapsalon Theater was voor het gezag geen optie

Van de wethouder een milde steunbetuiging, van de burgemeester een officiële waarschuwing. Amsterdam kon niet om Kapsalon Theater heen en dat de mate van handhaving nu ook onderwerp is van het maatschappelijke debat, hebben lokale bestuurders deels aan zichzelf te danken.

Roelf Jan Duin
De rij op afstand voor De Kleine Komedie tijdens de protestactie Kapsalon Theater werd door de politie ongemoeid gelaten, maar het theater kreeg wel een waarschuwing. Beeld ANP
De rij op afstand voor De Kleine Komedie tijdens de protestactie Kapsalon Theater werd door de politie ongemoeid gelaten, maar het theater kreeg wel een waarschuwing.Beeld ANP

Burgemeester Femke Halsema was vooraf duidelijk geweest over de protestactie Kapsalon Theater. Ze begreep dat de cultuursector teleurgesteld is en snakt naar perspectief, maar, zo schreef ze dinsdag aan de vertegenwoordigers van de Amsterdamse kunst- en cultuursector, als de actie wordt doorgezet ‘kunt u handhaving verwachten.’

Maar terwijl woensdag Amsterdamse boa’s bezig waren met het uitdelen van waarschuwingen, plaatste cultuurwethouder Touria Meliani een foto van De Kleine Komedie op Instagram met de tekst: ‘Vandaag worden lege zalen van theaters, bioscopen en musea (een beetje) gevuld met publiek. Op een creatieve manier gaat de cultuursector op een kier. (...) Een mooie woensdag allemaal.’ Geen woord over handhaving. Een dubbel signaal dus.

Maar waar Halsema eerder werd verweten dat ze onvoldoende zou handhaven, kreeg ze nu de volle laag van boze artiesten. Youp van ’t Hek noemde haar een ‘mantelpaktrut‘.

Bromsnor

De vraag of er wel of niet wordt gehandhaafd is afgelopen tijd sowieso een eigen leven gaan leiden. Dat hebben bestuurders grotendeels aan zichzelf te danken. Afgelopen weekend kondigden verschillende burgemeesters, onder meer in Limburg, aan dat horecaondernemers die open gingen niet hoefden te vrezen voor handhaving. Minister van Justitie Dilan Yesilgöz hield vorige week een pleidooi voor eigen verantwoordelijkheid maar zag dat uitgelegd als een weigering om te handhaven. Ze moest in een brief opheldering geven: ja, coronaregels worden gehandhaafd.

Tussen de kappersstoelen veegde ook Freek de Jonge in De Kleine Komedie de vloer aan met de minachting van de cultuursector. Beeld ANP
Tussen de kappersstoelen veegde ook Freek de Jonge in De Kleine Komedie de vloer aan met de minachting van de cultuursector.Beeld ANP

Ook in Amsterdam wordt de handhavingsvraag vaker gesteld. Dat begon in de zomer van 2020, toen Halsema een Black Lives Matterdemonstratie op de Dam bezocht, waar de anderhalve meter afstand niet in acht werd genomen. Haar werd verweten dat ze niet had ingegrepen. In september liet Halsema ruimte bestaan over het wel of niet handhaven op de coronapas in de horeca. Er zou worden gehandhaafd ‘bij exces’, maar, zo zei ze in de Volkskrant, ‘we kunnen niet bij alle 7000 horecagelegenheden een bromsnor neerzetten.’

Dat bij Kapsalon Theater wel wordt gehandhaafd kan volgens een woordvoerder van Halsema geen verrassing zijn. “Dat deden we ook afgelopen weekend toen horecaondernemers aankondigden open te willen gaan. Blushing, de lunchroom van Gordon, kreeg een waarschuwing. Regels gelden voor iedereen, als we die niet handhaven hebben we volgende week een paar duizend kapsalons in de stad.”

Demonstratierecht

Bovendien, zei minister Yesilgöz, valt de actie Kapsalon niet onder het demonstratierecht, maar is er sprake van ‘feitelijke bedrijfsuitoefening’. “Regels zijn regels,” aldus de minister. “Ik denk niet dat de burgemeesters moeten zeggen ‘regels gelden niet in mijn gemeente’.”

Halsema gaf voor het protest op 2 januari op het Museumplein geen toestemming, omdat er vooraf geen goede afspraken gemaakt konden worden met de organisatie. Toen zich toch duizenden mensen op het Museumplein verzamelden werd niet ingegrepen.

Die situatie was onvergelijkbaar met de Kapsalon Theater, zegt de woordvoerder van de burgemeester. “Bij demonstraties moet je een balans vinden tussen het demonstratierecht, een groot goed, de geldende coronamaatregelen en de openbare orde. De actie Kapsalon is anders. Hoewel de burgemeester de pijn van de cultuursector tot op het bot voelt, want cultuur staat nu al 2 jaar achteraan, zegt ze wel: als jullie bewust regels overtreden om een punt te maken, kunnen wij niet anders dan handhaven.”

Toch werd de soep woensdag niet zo heet gegeten als hij werd opgediend. Er werden waarschuwingen uitgedeeld, maar geen boetes uitgedeeld of theaters gesloten. En de cultuursector kon zijn punt maken.