PlusNieuws

Rechter: gemeente mag dakloze moeders en kinderen niet uit noodopvang zetten

De gemeente Amsterdam mag dakloze kinderen en hun ouders niet uit de noodopvang voor dak- en thuislozen zetten, zo oordeelde de rechtbank deze week, ook al geldt de verruimde coronaregeling niet meer. Vijf moeders hadden een zaak aangespannen.

Roxane Soudagar
De noodopvang voor daklozen tijdens de coronacrisis in de Calandhal in West.  Beeld Dingena Mol
De noodopvang voor daklozen tijdens de coronacrisis in de Calandhal in West.Beeld Dingena Mol

De moeders en hun kinderen dreigden op straat te belanden. De gemeente had besloten dat zij per 28 februari de noodopvang voor dak- en thuislozen moesten verlaten, waar ze verbleven dankzij een regeling die alleen tijdens de coronacrisis gold. Op kosten van de overheid konden gezinnen in een noodopvang terecht, ook als zij niet aan de voorwaarden van de gemeente voldeden. Maar deze regeling liep 9 februari af.

Alle vrouwen zijn in de afgelopen jaren naar Nederland gekomen uit onder meer Suriname, Soedan en Brazilië. Volgens het gemeentelijk beleid komt een gezin alleen in aanmerking voor noodopvang als ouders en kinderen minstens vier jaar lang rechtmatig in Nederland hebben gewoond, en ook minstens vier jaar in Amsterdam ingeschreven zijn geweest. Daarom zouden de gezinnen, na het wegvallen van de tijdelijke coronaregeling, niet langer aan de voorwaarden voor noodopvang voldoen.

Humanitaire ondergrens

De meeste gemeenten hanteren zo’n regel omdat ze beperkte middelen hebben om opvang te regelen. Als iedereen aanspraak kan maken op Amsterdamse noodopvang, zou dat een ‘aanzuigende werking’ hebben, wat de gemeente niet aan zou kunnen, stelt de rechter. Maar in dit geval kunnen de gezinnen ook niet bij een andere gemeente terecht, omdat ze überhaupt niet in Nederland woonden. Kortom: vanwege een gebrek aan landelijk beleid, dreigen zij op straat te worden gezet.

Daar steekt de rechter nu een stokje voor. Dat deze gezinnen niet aan de voorwaarden voldoen, betekent niet dat de gemeente de noodopvang zonder meer mag beëindigen, stelt de rechter: ‘Een dak boven het hoofd is een humanitaire ondergrens voor gezinnen met kinderen.’ Bij gebrek aan een landelijke regeling mogen de gezinnen in de noodopvang blijven, op voorwaarde dat zij actief op zoek gaan naar een woning en elk aanbod, ook buiten Amsterdam, accepteren.

De zaak werd actief gevolgd door onderzoeksjournalistiek programma Pointer, dat zondagavond een reportage over de zaak uitzendt. Wethouder Simone Kukenheim zegt tegen het programma dat de gemeente al 200 mensen opvangt en ‘met de handen in het haar zit’ vanwege het gebrek aan een landelijke oplossing: ‘Er is geen wet die zegt dat je deze mensen moet helpen. De rechter legt de vinger op de zere plek.’