PlusInterview

Rapper Idaly: ‘IJburg was toch wel voor mensen zoals ik’

Op IJburg leerde rapper Idaly (26) alles wat hij nu weet. Maar eerst was hij niet blij met de verhuizing uit Zuid. ‘Op je 35ste kun je nog wel over seks rappen, maar dan met één vrouw, niet met honderd.’

Robert Vuijsje
Rapper Idaly: 'Eerst had ik een Almereachtig gevoel bij IJburg, dat het niet bedoeld was voor mensen zoals ik.' Beeld Erik Smits
Rapper Idaly: 'Eerst had ik een Almereachtig gevoel bij IJburg, dat het niet bedoeld was voor mensen zoals ik.'Beeld Erik Smits

In de kelder van het Topnotchhoofdkwartier, zijn zwarte BMW staat geparkeerd voor de deur van het platenlabel, laat Idaly zijn polsen zien. We zitten in de Wijdesteeg, op 100 meter van de Dam. Onder zijn rechterhand staat in sierlijke letters geschreven: Amsterdam. En bij zijn linkerhand: IJburg. “Sinds een paar maanden woon ik er niet meer, maar IJburg is heel belangrijk voor me geweest, daar werd ik wie ik nu ben. Als kind zag ik zoveel creativiteit om me heen.”

IJburg staat niet bekend om de creativiteit, toch?

“Het bestaat niet zo lang als andere delen van de stad. Maar in elke buurt kun je wachten tot mensen opstaan die ergens heel goed in worden. Uit IJburg komen mensen die succesvol muziek maken, profvoetballers. Ryan Gravenberch van Ajax is er opgegroeid, tot hij verhuisde naar Zuidoost.”

Idaly, geboren als Idaly Faal, hoort bij de IJburgers die succesvol muziek maken. Als rapper en producer werkte hij met alle grote hiphopnamen in Nederland en zijn liedjes werden tientallen miljoenen keren gestreamd. Alleen werd hij niet geboren op IJburg, maar in de Rivierenbuurt. “In de Alblasstraat, bij het De Mirandabad. Letterlijk in de Alblasstraat, ik werd thuis geboren.”

Wat voor naam is Idaly Faal?

“Een Gambiaanse naam, daar kwam mijn vader vandaan. Faal kan ook een Nederlands woord zijn, maar falen: dat is niet wat we aan het doen zijn. Mijn vader had psychische klachten, hij kreeg een psychose en daarna leverkanker. Ik was zes toen hij overleed.”

“Als kind besef je niet wat het betekent, dat je iemand nooit meer zult zien. Doordat het niet goed met hem ging, woonde hij niet bij ons, dus ik kende hem niet echt. Ik kan me herinneren dat hij slechter werd en dat we hem voor het laatst bezochten, met mijn moeder. Daarna leefde ik gewoon verder, ik was een kind.”

“Nu doet het me meer pijn dan toen. Het is moeilijk om zo’n gemis uit te drukken als je niet precies weet wat je mist. Ik weet alleen dat het beter is om op te groeien met twee ouders. Voor sommige dingen heb je een vader nodig en in andere situaties een moeder. Bij het voetballen zag ik de vaders van teamgenoten langs de lijn. Waar was die van mij?”

En je moeder?

“Die stond altijd langs de kant bij wedstrijden. Haar ouders komen uit Amsterdam, Nederlandse mensen. Mijn oma woonde in de Geleenstraat, vlak bij ons. Ik heb veel gevoel bij Zuid. Zat op de 12e Montessorischool, bij het Gelderlandplein, dat is mijn jeugd.”

“De cultuur van mijn vader, daar weet ik niet genoeg van. Ik ben één keer in Afrika geweest, in Gambia, maar toen was ik zes maanden, ik heb geen herinneringen. Je trekt op met wie is zoals jij. Ik had Marokkaanse vrienden, Surinaamse, Antilliaanse: uit hun culturen nam ik dingen mee. In Suriname en Curaçao ben ik geweest voor optredens. Ik houd van die mensen, ze denken ook altijd dat ik een van hen ben, maar ik ben het net niet.”

Was je blij toen jullie verhuisden naar IJburg?

“Nee. Eerst had ik er een Almereachtig gevoel bij, dat het niet bedoeld was voor mensen zoals ik. Mijn jongste broertje werd geboren, we waren met drie jongens en hadden een groter huis nodig. Als kind heb je vriendschappen, routines, op straat voetballen.”

“Je denkt dat je profvoetballer wordt. Ik zat op SC Buitenveldert, bij de VU, en bleef een paar keer per week op en neer reizen vanuit IJburg. Tot je andere interesses krijgt. Zoals vrouwen en muziek maken. Je ontgroeit die kinderdingen. Ik merkte dat op IJburg toch wel mensen zoals ik woonden, dat werd een hele vriendenclub, ook met Nederlandse jongens erbij.”

Het muziek maken begon in een van de creatieve broedplaatsen van IJburg: het buurtcentrum. “Ik denk dat ik vijftien was. Kinderen waren daar bezig met video, schilderen en dus rappen. Adje, toen al een bekende rapper en nu een goede vriend van me, gaf daar een workshop. We raakten in gesprek en ik mocht één keer komen kijken hoe ze een liedje maakten.”

“Dat was in een studio op IJburg. In een huis van drie verdiepingen was een slaapkamer verbouwd tot studio. Adje woonde in dat huis en Reverse, een producer. Het huis was van hun labelbaas. Over dat ene liedje zei Adje tegen me: je bent er nog lang niet, maar ik zie dat je iets zou kunnen worden.”

“De volgende dag dacht ik: ik ga gewoon weer naar die studio. En ik bleef teruggaan. Als een vlieg op de muur. Ik viel niemand lastig, ik zei niet de hele dag: luister allemaal, hoor wat ik kan rappen. Ik ging niet laten zien hoe vaak ik een voetbal kon hooghouden, ik was gewoon aanwezig en keek naar hoe zij die muziek maakten. Ik was erbij toen Reverse de beat maakte voor Ik neem je mee, van Gers Pardoel. Dat werd een grote hit.”

“Ze namen me mee naar optredens, lieten me alles zien. Ik was een stille, verlegen jongen. Net zoals voetballers van die leeftijd was ik al jong helemaal gefocust op muziek maken, ik hing niet op straat. Zij gaven me een microfoon en een geluidskaart, ze zagen de potentie in mij. Met die spullen kon ik thuis op mijn slaapkamer een soort studio maken. Overdag keek ik hoe zij het deden en ’s avonds ging ik dat nadoen.”

“Later besefte ik pas wat daar gebeurde, wat ik leerde en hoe het me zou helpen om later zelf muziek te maken. Cho was een andere jongen die daar rondhing en later rapper werd. Ik ben altijd omgegaan met oudere mensen, het was alsof ik verder was dan het punt waar ik op dat moment stond. Aan mijn moeder had ik beloofd eerst mijn school af te maken, daarna mocht ik het proberen in de muziek.”

In 2015 verscheen New Wave, de samenwerking van alle jonge rappers van Topnotch die later een Edison won voor album van het jaar en de Popprijs, de belangrijkste muziekprijs van Nederland. Ook was het in Nederland het meest gestreamde album van 2015 en werden Lil Kleine en Ronnie Flex sterren dankzij de grootste hit, Drank & drugs. Idaly stond op twee tracks van het album.

“Toen was ik me er al van bewust dat iedereen zijn moment krijgt, de een eerder dan de ander. Ik zou liegen als ik zeg dat ik nooit heb gedacht: hé, dat wil ik ook. Maar tegelijk gun ik het ze. Als je het anderen niet gunt, denk je dat je zelf zoiets niet kunt bereiken. Natuurlijk wilde ik het ook, maar ik wist dat mijn moment zou komen. In die tijd was ik nog niet zover.”

Je bent nu 26.

“Op mijn vorige albums ging het over geld hebben, dure dingen kopen, een mooie vriendin. Ik dacht dat het leven daarom draaide. Nu zie ik dat het om jezelf draait, je eigen zwakheden herkennen en daar een weg in vinden.”

Hoe lang kan een rapper de jonge rebel blijven, met teksten over geld en seks?

“Op je 35ste zal het niet over dezelfde dingen gaan als toen je 21 was. Je kunt nog wel over seks rappen, maar dan met één vrouw, niet met honderd tegelijk.”

“Vorig jaar ben ik verhuisd naar een gemeente net buiten Amsterdam. Ik houd van rust en op mezelf zijn. Eigenlijk wilde ik twee jaar geleden al op mezelf wonen, maar mijn oma was net overleden en ik wilde mijn moeder niet alleen laten. Ik was de enige die nog thuis woonde.”

“Nu woon ik in een appartement vlak bij een plek waar ik als kind altijd kwam met mijn oma en haar zus. In die tijd vond ik het niet leuk om met mijn oma mee te gaan. Nu koester ik het. Door hier te wonen, voel ik die momenten met mijn oma.”

De stad van... Idaly

Echt Amsterdams
“In het centrum geen parkeerplek kunnen vinden.”

Accent
“Zelf denk ik dat ik een tv-accent heb. Zoals de mensen op tv praten, daar hoor je niet veel regionale accenten. Ik denk dat je niet kunt horen dat ik uit Amsterdam kom. Maar als ik in Rotterdam kom of ergens anders, zeggen ze meteen: jij komt uit Amsterdam, hè?”

Partner
“Ik ben nu single. De twee dames met wie ik een serieuze relatie heb gehad, kwamen niet uit Amsterdam.”

Huur of koop
“Nu huur ik, maar wel met ambitie om te gaan kopen.”

Import
“Een echte Amsterdammer is hier geboren, maar wij zijn wel een stad voor iedereen: mensen die hier komen wonen, kunnen het ook worden.”

CV
Idaly Faal (Amsterdam, 1995)

Idaly is rapper. Zijn grootste hit is Wine Slow, waarvan de remix 35 weken in de Single Top 100 stond. Samen werden de twee versies meer dan 54 miljoen keer gestreamd op Spotify. In 2020 bracht hij twee albums uit, Eerlijk en Jungle.

Amsterdammers klagen graag over de snel veranderende stad, maar willen hier toch blijven wonen. Hoe werkt dat, vraagt schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Salomons oordeel) zich af in een wekelijkse interviewserie met bekende en minder bekende Amsterdammers. Dit is aflevering 16. Lees hier alle afleveringen terug.

Meer over