PlusNieuws

Overheid liet Taghi’s lijn vanuit de EBI open – tot de moord op Peter R. de Vries

null Beeld Sjoukje Bierma
Beeld Sjoukje Bierma

De recherche vindt steeds meer aanwijzingen dat de opdracht voor de moord op Peter R. de Vries uit de EBI in Vught kwam. Dat terwijl de overheid toen al maanden vermoedde dat Ridouan Taghi vanuit die zwaarst beveiligde gevangenis vrijelijk met de buitenwereld communiceerde, maar niet ingreep.

Paul Vugts en Wouter Laumans

Vanaf het moment dat Ridouan Taghi in december 2019 vanuit Dubai naar de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught is overgebracht, leeft de vrees dat hij zal proberen te ontsnappen. Volgens tipgevers van de politie is daarvoor al lang en breed een budget uitgetrokken door zijn organisatie. Eind 2020 wordt die angst concreet. Uit binnengekomen informatie blijkt dat Taghi’s vertrouwelingen mogelijk een uitbraak voorbereiden. Justitie begint een onderzoek.

Op dat moment zijn opsporingsdiensten erin geslaagd om de onder criminelen populaire berichtenservice Sky ECC te kraken. Uit onderschept berichtenverkeer blijkt dat Taghi’s vertrouwelingen al een tijdje proberen via een advocaat met hem te communiceren.

USB-stick en een ‘advo’

Zo zijn er berichten tussen een zus en een neef van Taghi waarin het gaat over usb-stick en iemand die met ‘ze’ en ‘advo’ wordt aangeduid. De recherche concludeert dat het over Inez Weski moet gaan, Taghi’s advocaat, en vermoedt dat zij mogelijk informatie de EBI in en uit heeft gevoerd. Dat is vanzelfsprekend streng verboden. De EBI isoleert de gevaarlijkste gevangenen, ook om te voorkomen dat die informatie naar buiten sturen.

Taghi geniet een ijzingwekkende reputatie. Justitie brengt hem in twee strafzaken in verband met ten minste elf liquidaties en nog een hele reeks moordplannen. Onlangs werd daarvoor levenslang tegen hem geëist in het Marengoproces. Zonder uitzondering gaat het om moorden die op afstand besteld zijn. Kortom: als Taghi vanuit de strengst beveiligde inrichting van het land een open lijn met de buitenwereld heeft, is dat om meerdere redenen een enorm veiligheidsrisico.

Smokkelde Weski informatie naar en van Taghi? Het wordt nooit vastgesteld. Justitie maakte afgelopen woensdag bekend dat het niet bevestigd is en dat stukken over de usb-stick daarom pas zeer laat aan het dossier zijn toegevoegd. Ook stelde het OM dat ‘geen actief nader onderzoek’ is gedaan naar de mogelijkheid dat zij een USB-stick naar en van Taghi heeft gebracht. Weski zelf ontkent dat ook met klem.

‘Mediazaken’

In de onderschepte berichten lijkt het er op dat de verhoudingen tussen de getrouwen van Taghi en Weski verstoord zijn geraakt. Familieleden van Taghi beklagen zich erover dat de raadsvrouw nauwelijks reageert en geen informatie terugkoppelt. ‘New lawyer’, oordeelt een zoon van Taghi. De daad lijkt bij het woord te worden gevoegd. Youssef Taghi, een neef van Ridouan Taghi met een bescheiden advocatenpraktijk, meldt zich in december 2020 als diens advocaat voor ‘mediazaken’.

De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) weigert hem aanvankelijk de toegang.

Het Openbaar Ministerie zal veel later zeggen dat op dat moment een klacht is ingediend bij de deken van de Orde van Advocaten in Gelderland, waar Youssef Taghi toen zijn praktijk runde. Daarmee suggererend dat die klacht ging over signalen dat Youssef Taghi zijn geheimhoudingsplicht schond in zijn relatie met zijn neef Ridouan.

Het zit anders.

Al in maart 2020, dus negen maanden vóórdat Youssef Taghi zich bij de EBI meldde, heeft het OM inderdaad een melding over hem gedaan bij de deken. Die houdt geen verband met Ridouan Taghi maar gaat over Anouar Taghi, een andere neef, die verdacht wordt van de moord op advocaat Derk Wiersum in 2019. De klacht gaat erover dat Youssef Taghi mogelijk misbruik zou hebben gemaakt van zijn geheimhoudertelefoon, een toestel waarmee advocaten vertrouwelijk kunnen communiceren met hun cliënten.

“Ik heb van het OM niets vernomen omtrent vermoedens of aanwijzingen ten aanzien van mogelijk misbruik van privileges door Youssef Taghi in relatie tot Ridouan Taghi,” aldus deken Maaike Bomers afgelopen december in het Advocatenblad. “Ik had ook geen enkel ander aanknopingspunt om daar enig onderzoek naar te kunnen doen.”

Geen informatie verstrekt

Nadat Youssef Taghi de toegang tot de EBI is geweigerd, heeft de deken op eigen initiatief een aantal ‘indringende’ gesprekken met hem gehad. Daarin is hem gevraagd of het verstandig is dat hij voor zijn neef Ridouan gaat werken in verband met de familierelatie. Daar blijft het bij. Om Youssef Taghi uitvoerig te kunnen onderzoeken, was voor Bomers ‘informatie van het Openbaar Ministerie van wezenlijk belang’. Dergelijke informatie is door het OM niet verstrekt.

Op 4 maart 2021 presenteert de deken haar bevindingen over een onderzoek dat dus niet gaat over het bijstaan van Ridouan Taghi. Ze heeft geen misbruik van de geheimhoudertelefoon kunnen vaststellen. Daarmee is het onderzoek klaar. Het verbod voor Youssef Taghi om de EBI te bezoeken, wordt daarop opgeheven.

Vanaf dat moment loopt hij de deur plat in Vught. In de maanden die volgen, brengt hij bijna honderd bezoeken aan Ridouan Taghi, soms komt hij meerdere keren per dag. Daarnaast belt hij héél vaak. In urenlange gesprekken praten de neven over strafdossiers en krantenartikelen. Zo nu en dan klinkt alleen nog gefluister en gekras. Wat ze dan bespreken, is onduidelijk omdat er op dat moment nog geen afluisterapparatuur in de spreekkamer hangt.

Alarmbellen

Daarmee lijkt Youssef Taghi een veel groter risico te vormen dan Weski. Hij heeft ongecontroleerd toegang tot neef Ridouan. Over dat gevaar trekken vanaf april 2021 vele direct en indirect betrokkenen aan de bel bij de staat. De lijn wordt echter niet doorgesneden. Later zal John Lucas, hoofdofficier van justitie, zeggen dat het recht op vrije advocaatkeuze een groot goed is en dat het niet verboden is dat iemand zich laat bijstaan door een familielid.

Op de achtergrond speelt een richtingenstrijd tussen de rekkelijken en de preciezen binnen het Openbaar Ministerie. Er zijn magistraten die vinden dat je niet in de buurt mag komen van schending van bijvoorbeeld het recht op vrije advocaatkeuze. De preciezen. Tegenover hen staan magistraten die vinden dat het OM, binnen de grenzen van het recht, eerder moet ingrijpen als het vermoeden bestaat dat advocaten worden misbruikt. Uiteindelijk wordt niet ingegrepen.

Overigens geldt sowieso dat justitie eerst een verdenking tegen de advocaat moet formuleren en dan toestemming moet vragen aan een rechter-commissaris om bijvoorbeeld te mogen afluisteren, wat weken kostbare tijd vergt.

Op 6 juli 2021 wordt Peter R. de Vries na het verlaten van de studio van RTL Boulevard in de Lange Leidsedwarsstraat neergeschoten. Terwijl getuigen ontredderd toekijken of proberen te helpen, lopen twee bijna identiek geklede mannen met smartphones voorbij. De recherche vermoedt dat zij de neergeschoten De Vries opzettelijk filmen, om de maatschappij maximaal te schokken. De Vries overlijdt op 15 juli.

Hoewel het doodschieten van De Vries geen ander doel lijkt te hebben dan het zaaien van terreur, willen toenmalig justitieminister Ferd Grapperhaus en andere autoriteiten er om onduidelijke redenen niet aan dat etiket op de moord te plakken, wat mogelijk meer bevoegdheden zou geven – ook bij het doorknippen van Taghi’s open lijn vanuit de EBI.

Afluisterapparatuur

Acht dagen na De Vries’ overlijden, op 23 juli 2021, geeft de onderzoeksrechter toestemming afluisterapparatuur in de spreekkamer in de EBI te plaatsen. Eerst hapert de apparatuur, maar in augustus 2021 worden de eerste gesprekken tussen Youssef en Ridouan opgenomen. In september worden ook heimelijk camera’s geplaatst.

Uit de opgenomen conversaties en camerabeelden van informatie die de twee elkaar via iPads en op papier tonen, blijkt dat Ridouan Taghi inderdaad een zeer gewelddadige uitbraak plant. Daartoe heeft hij drie scenario’s die door ‘echte pro’s’ moeten worden gedaan, ‘niet gasten die een overval plegen’. De opdrachten, die Youssef naar buiten brengt, zijn volgens justitie bestemd voor twee van zijn zonen en Jaouad F., nóg een neef.

Bovendien houdt Taghi zich volgens justitie bezig met het omkopen van Marokkaanse rechters, drugshandel en witwassen. Hij informeert naar ‘nieuwe klussen’ van vermoede zakenpartners en wil op de hoogte blijven van vastgoedprojecten in Dubai. Ook verordonneert hij vanuit de EBI geweld. Hij geeft de opdracht een ex-zwager (‘de hond’) invalide te maken. Op 29 september 2021 schrijft Taghi aan Jaouad F. dat het ‘goed gedaan moet worden’.

Commandolijn

Justitie stelde deze week dat de opdracht voor de mishandeling van de ex-zwager is uitgezet bij Krystian M., een nu 27-jarige Pool uit Gelderland. Daarmee presenteert justitie de communicatielijn van Ridouan Taghi naar advocaat Youssef Taghi, naar neef Jaouad F., naar Krystian M.

Deze Krystian M. is met die kennis van nu een hoogst interessante speler. Volgens de opsporingsdiensten maakt hij deel uit van de criminele organisatie van Anouar Taghi, die auto’s stal die voor liquidaties werden gebruikt. Hij zat in de tweede helft van 2020 in voorarrest op verdenking van zware misdrijven die óók met de groepering rond Taghi te maken hebben. Hij was in juni aangehouden omdat hij volgens justitie in oktober 2019 in Utrecht samen met anderen een man met hamers, een honkbalknuppel en een moker op hoofd en lichaam had geslagen. Bij zijn aanhouding voor poging tot moord of doodslag had de politie een pistoolmitrailleur en een revolver met munitie in zijn huis gevonden.

Tot weerzin van het Openbaar Ministerie is de levensgevaarlijk geachte M. ondanks de zware verdenkingen op 11 november 2020 weer vrijgelaten.

Beschermde getuige ‘5089'

De veronderstelde commandolijn van Ridouan Taghi via neven Youssef en Jaouad naar Krystian M. is van zéér groot belang in het onderzoek naar de moord op Peter R. de Vries. Krystian M. wordt sinds deze week formeel gezien als de man die van afstand live de vermoede moordenaars aanstuurde via de versleutelde Google Pixel-smartphone die bij hun arrestatie in de vluchtauto is gevonden.

Is hier sprake van dezelfde commandolijn als bij de opdracht voor de mishandeling van de ex-zwager van Taghi in september 2021? Die gedachte wordt ondersteund door de beschermde ‘getuige 5089’, een goede bekende van Krystian M.. Deze week bleek dat die zeker sinds november 2021 uitvoerige verklaringen heeft afgelegd over de banden van de uitvoerders van de moord op De Vries met de organisatie van Taghi. De getuige wijst naar dezelfde betrokkenen, en uiteindelijk naar ‘de oom’ als opdrachtgever. Volgens justitie bedoelt hij Ridouan Taghi.

Kortom: er zijn steeds sterkere aanwijzingen dat Ridouan Taghi, ’s lands beruchtste gedetineerde, vanuit de zwaarst bewaakte gevangenis van het land Peter R. de Vries kon laten vermoorden.

Groot ongemak

De mogelijkheid dat de moord op Peter R. de Vries vanuit de EBI is bevolen, zorgt niet alleen binnen het Openbaar Ministerie, maar ook op ministerieel niveau direct voor groot ongemak. Als Youssef Taghi op 8 oktober 2021 wordt aangehouden, schuift voormalig minister van Rechtsbescherming Sander Dekker (VVD), verantwoordelijk voor de Dienst Justitiële Inlichtingen, waar ook de EBI onder valt, de schuld in de schoenen van de advocatuur. Hij schrijft te gaan onderzoeken ‘of de bevoegdheden op te treden tegen voortgezet crimineel handelen via geprivilegieerde personen nog voldoen’. Bijna drie weken later schrijft hij ook te willen nadenken over het toezicht op de advocatuur, lees: de deken.

Minister van Justitie en Veiligheid Ferd Grapperhaus, verantwoordelijk voor de rol van het OM, houdt zich intussen in het openbaar stil over de kwestie.

Had de staat niet eerder moeten ingrijpen? En: heeft de staat ongehoorde risico’s genomen door de situatie in de EBI te laten bestaan? Het zullen niet alleen pijnlijke vragen zijn voor de nabestaanden van Peter R. de Vries maar ook voor de betrokken ministeries. Het zijn hoe dan ook vragen die bestemd zijn voor de Onderzoeksraad voor de Veiligheid, die sinds vorige zomer onderzoek doet naar de beveiliging van Peter R. de Vries. Dat onderzoek is inmiddels in volle gang. Ondertussen heerst binnen én buiten de EBI nog altijd breed de angst dat het nog steeds niet onmogelijk is van daaruit met de buitenwereld te communiceren.

Ridouan Taghi heeft altijd stellig ontkend achter de moord op Peter R. de Vries te zitten.

Meer over