PlusAchtergrond

Op de bankjes op het Spui kijk je niet meer naar het plein, maar tegen een gevel aan: ‘Waren de bouwvakkers brak?’

Een fontein die altijd droog staat, trappen met ‘luie’ treden of een bankje met de rug naar het plein - Het Parool gaat in deze serie op zoek naar dwaze of vreemde bouwingrepen in de stad. Kan dat niet anders? Vandaag, deel 3: Bankjes met de rug naar het plein.

Tahrim Ramdjan
Bankgebruikers op het Spui kijken niet meer naar het plein, maar naar een winkelgevel met een gigantische steiger en een blauw doek. Beeld Daphne Lucker
Bankgebruikers op het Spui kijken niet meer naar het plein, maar naar een winkelgevel met een gigantische steiger en een blauw doek.Beeld Daphne Lucker

Op het eerste gezicht lijkt er op het zonnige Spui niets aan de hand. Veel duiven, voorbijrazende trams, uitpuffende voorbijgangers op de drie groene zitbankjes. Maar dan slaat de twijfel toe: klopt dit?

Nee, want de bankjes staan sinds april 2021 verkeerd om. Waar ze eerst gericht waren op het plein en de passanten, kijk je nu vanaf de bankjes naar de winkelpuien, momenteel ook nog bedekt door een steiger met een gigantisch blauw doek.

Bovendien staan er andere bankjes dan eerst: waar er eerst zeven bankjes (waarvan vier dubbelzijdig) stonden die speciaal voor het Spui waren ontworpen, staan er nu slechts drie, en die doen niet onder voor elk ander willekeurig parkbankje.

‘Als het niet zo treurig zou zijn zou je erom kunnen lachen,’ zei architectuurhistoricus Walther Schoonenberg, die het euvel als eerste signaleerde en op Twitter deelde. ‘Ze kunnen niets goed doen bij stadsdeel Centrum.’

Zwevende bankjes

De tweet maakte veel los. ‘Pfft, ik zat daar altijd graag,’ reageerde journalist Minou bijvoorbeeld. Guido Frankfurther was als stadsdeelbestuurder tussen 2002 en 2006 verantwoordelijk voor het plaatsen van de bankjes op het Spui. Die waren volgens hem speciaal zo ontworpen dat het ’s nachts leek alsof ze zweefden. “Ik kan me niet voorstellen dat de bankjes verkeerd om zijn gezet,” zegt hij. “Het leuke van banken op een pleintje is natuurlijk dat je naar de mensen, fietsers en trams kunt kijken.”

Niet iedereen staat daar evenzeer bij stil. “Het is me nog nooit opgevallen,” zegt een man die al dertien jaar bij café Luxembourg werkt. “Misschien waren de bouwvakkers een beetje brak.”

De ondernemers aan het plein lijken geen problemen te hebben met de omgekeerde bankjes. Volgens een medewerker van boekhandel Athenaeum lopen mensen juist sneller de winkel binnen: bankzitters kijken nu immers recht naar binnen. Frankfur­ther: “De etalage van Athenaeum is erg de moeite waard om te bekijken. Alleen staan de bankjes nu dan weer net te ver om die goed te zien.”

Patatvretende toeristen

Journalist Wout van Gils, die net boekhandel Athenaeum uitloopt, heeft goede herinneringen aan de bankjes met pleinzicht. “Tijdens de boekenmarkt elke vrijdag was het leuk om op de bankjes naar de mannetjes te kijken.”

Maar Pepijn Zonneveld, eigenaar van café Hoppe, zit er niet mee. “Voorheen zaten er alleen maar blowende, patatvretende toeristen uit Italië op de bankjes.” Vooral op de dubbelzijdige exemplaren. Hij vermoedt dat het alcoholverbod op het Spui mede door de overlast van de bankgebruikers kwam. “Nu gebruiken passanten én bewoners ze.”

De lokale bankgebruikers blijken het leed te kunnen relativeren. Zoals Van Gils zegt: “Een bankje is maar een bankje, toch?” En Minou? Die vond het bij nader inzien ‘te onbenullig’ om de krant te spreken over het bankje, en heeft haar tweet verwijderd.

Gemeente: ‘We wilden niet dat ze in de bouwput keken’

Navraag bij stadsdeel Centrum leert dat de bankjes opzettelijk omgedraaid zijn. Omdat de Nieuwezijds Voorburgwal autoluw werd, was het Spui vorig jaar een bouwput. Om te voorkomen dat bankgebruikers recht in de bouwput keken, zijn de bankjes omgedraaid, zegt een woordvoerder.

De werkzaamheden zijn inmiddels afgerond, maar cafés Luxembourg en Hoppe hebben sinds corona hun terrassen uitgebreid. Als die terrassen verdwijnen, worden de bankjes weer in de juiste richting teruggeplaatst.

Heeft u een voorbeeld van een miskleun of ondoorgrondelijke ingreep in de stad? Mail het onderwerp naar anders@parool.nl.

Meer over