Plus

Nieuw bestemmingsplan moet bouwwoede Zuid beheersen: ‘We zijn jaren te ruimhartig geweest’

De gemeenteraad heeft ingestemd met een nieuw bestemmingsplan waarmee de bouwwoede rond het Museumkwartier en de Valeriusbuurt moet worden beteugeld. De regels rond dakkapellen en andere verbouwingen om het huis worden een stuk strenger. ‘Het is het sluitstuk in onze zoektocht naar balans.’

Tim Wagemakers
Werkzaamheden in Oud-Zuid, waar drie villa’s in de Van Eeghenstraat gesloopt zijn.  Beeld Joris van Gennip
Werkzaamheden in Oud-Zuid, waar drie villa’s in de Van Eeghenstraat gesloopt zijn.Beeld Joris van Gennip

De bouwwoede in Zuid greep de afgelopen jaren flink om zich heen: van serres en kelders onder binnentuinen via dakterrassen tot andere vormen van dakopbouwen. In het Museumkwartier en de Valeriusbuurt klonken ‘s ochtends de doffe klappen van zware heipalen als een vertrouwd geluid.

Gisteren stemde de gemeenteraad na drie jaar planvorming – en tientallen verbouwingen verder – bijna unaniem in met strengere bouw- en verbouwregels. Het gaat om het gebied Museumkwartier en Valeriusbuurt, dat loopt van de Amstelveenseweg tot de Boerenweteringgarage en van de Van Eeghenstraat tot de Cornelis Krusemanstraat.

Hoewel uitzonderingen op de regel mogelijk blijven, wordt het nieuwe beleid ‘nee, tenzij’. Opbouwen op daken zijn in principe niet langer mogelijk. Daarnaast worden de regels voor uitbouwen ook strenger: een uitbouw kon eerst tot 4 meter de tuin in, maar op vrijwel alle plekken wordt dat nu beperkt tot maximaal 2,5 meter. Ook wordt het verboden om tuinen voor meer dan 50 procent te verstenen.

‘Iets te ruimhartig’

Bart Vink, stadsdeelvoorzitter in Zuid, is blij dat het plan er eindelijk doorheen is. “Het is het sluitstuk van een balans die we hebben geprobeerd te zoeken.” Aan de ene kant moesten gezinnen de kans krijgen om in de stad te blijven door hun huis iets groter te maken, aan de andere kant moest de overlast in de buurt door de verbouwingen worden verminderd. “We zijn misschien de afgelopen jaren iets te ruimhartig geweest,” aldus Vink.

Marianne Houtzager is buurtbewoner en lid van Initiatiefgroep Bouwwoede Oud-Zuid. Zij maakt zich al langer zorgen over de bouwdynamiek in het stadsdeel. Ze is blij met de aangescherpte regels rond opbouwen en tuinverharding, ‘al is het kwaad op veel plekken al geschied’. Daarnaast is ze waakzaam. “Het bestemmingsplan staat bol van de afwijkingsmogelijkheden. Ambtenaren zullen aanvragen heel scherp moeten beoordelen, anders verander je alsnog niks aan de enorme bouwwoede.”

Grondwaterneutraal

In hoeverre de overlast echt afneemt, zal moeten blijken. Per jaar worden er zo’n vijftig tot zeventig kelders of souterrains in heel stadsdeel Zuid gebouwd. Dat mag nog steeds, mits er ‘grondwaterneutraal’ gebouwd wordt. Dat betekent dat huiseigenaren extra maatregelen moeten nemen, maar maakt deze verbouwingen zeker niet onmogelijk.

Daarnaast is GroenLinks-raadslid Nienke van Renssen kritisch op de regels rond verstening van tuinen. Want hoewel de helft van de tuin niet meer versteend mag zijn, wordt een eventuele uitbouw die er al staat daar niet in meegenomen. “Zo snoep je toch meer van de tuin af, terwijl we het groen nodig hebben voor een klimaatbestendige stad.”

Van Renssen zou liever zien dat het percentage van 50 procent groen in tuinen opgehoogd wordt. Wethouder Reinier van Dantzig (Ruimtelijke Ordening) reageerde in de raad: “We kunnen niet alle tuinen controleren. Volgens mij moet je dan op zoek naar wat mensen zelf redelijk vinden, zodat ze zich daaraan gaan houden. Verder oprekken is dan ook niet handig.”

Beschermd stadsgezicht
En dan speelt er nog iets in de buurt. Vorig jaar werden in de Van Eeghenstraat drie stadsvilla’s gesloopt, wat tot flinke protesten leidde. In het nieuwe bestemmingsplan is een sloopvergunningsplicht opgenomen, waarmee de gemeente beter kan sturen en kan voorkomen dat historische panden gesloopt worden.

Máár, deze vergunning geldt niet voor alle panden. CDA-raadslid Diederik Boomsma diende een amendement in om de sloopvergunningplicht uit te breiden naar alle gebouwen in het gebied, om waterdicht te krijgen dat historische panden niet zomaar gesloopt kunnen worden.

Daar wilde wethouder Van Dantzig niet aan, vanwege verwachte juridische claims wegens planschade. Dat is vermogensschade die mensen kunnen oplopen omdat wijzigingen in een bestemmingsplan hun woning raken.

Daarnaast wees de wethouder erop dat er een aanvraag loopt om de hele buurt tot beschermd stadsgezicht uit te roepen. “Daarmee is de hele buurt – en dus ook deze villa’s – beter beschermd,” aldus de wethouder, die verwacht dat de uitkomst van die procedure in oktober of november volgt. Dat betekent wel dat tot die tijd verschillende panden, die het karakter van de buurt bepalen, onbeschermd zijn.

Eind juli wordt het bestemmingsplan vrijgegeven. Dan zijn er zes weken om daartegen beroep aan te tekenen; daarna treedt het plan in werking.