Nieuws

Namenmonument wint architectuurprijs, publieksprijs gaat naar Osdorpse basisschool

Niet verrassend: de vakjury van de jaarlijkse Amsterdamse Architectuurprijs (AAP) heeft het Nationaal Holocaust Namenmonument in de Weesperstraat als winnaar aangewezen. Wel verrassend is de keuze van de publieksjury. Die bekroonde basisschool De Wereldburger in Osdorp.

Jaap Huisman
Het Nationaal Holocaust Namenmonument in de Weesperstraat van architect Daniel Libeskind.  Beeld ANP
Het Nationaal Holocaust Namenmonument in de Weesperstraat van architect Daniel Libeskind.Beeld ANP

De jury van de AAP 2022 gaf de voorkeur aan het Namenmonument ten koste van andere grote kanshebbers als Spaarndammerhart en Valley. Het ontwerp van Daniel Libeskind in samenwerking met architectenbureau Rijnboutt had in de tweede week van mei ook al een eenmalige eervolle vermelding gekregen van de Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten, kortweg de BNA, de branchevereniging van Nederlandse architecten.

De publieksjury heeft zich voor zijn prijs niet door de favorietenrol van sommige projecten laten leiden en wees De Wereldburger als winnaar aan. Volgens de jury voegt de school, een ontwerp van Moke Architecten en Landlab, qua duurzaamheid en op sociaal vlak een speciaal element aan de wijk toe. Het is een uitnodigende school, stoer en warm, waar het een voorrecht is voor kinderen om te leren en te spelen.

Basisschool De Wereldburger in Osdorp, winnaar van de publieksprijs van de AAP 2022. Beeld Thijs Wolzak
Basisschool De Wereldburger in Osdorp, winnaar van de publieksprijs van de AAP 2022.Beeld Thijs Wolzak

In feite heeft het Namenmonument dezelfde betekenis. Het is een plek waar ontmoeting centraal staat in zowel abstracte als letterlijke zin. Nabestaanden komen hier in contact met hun verloren naasten en met andere bezoekers. Het is groots en op een geraffineerde wijze monumentaal maar tegelijkertijd terughoudend. Dit is architectuur met een grote A, stelt de jury in zijn verslag. Het monument heeft van een verwaarloosde plek in de stad een inspirerende plek gemaakt, uniek en eenmalig.

Het Namenmonument werd in september 2021 geopend. In de ruim tien jaar daarvoor werd de komst van het bouwwerk fors tegengewerkt door protesterende omwonenden en door hen aangespannen rechtszaken. Oprichter Jacques Grishaver ‘lag wakker van sommige tegenstanders’, vertelde hij eind 2021 in Het Parool. In de periode na de opening kwamen er duizenden mensen per dag kijken naar het monument aan de Weesperstraat.

Onderscheidende projecten

De Amsterdamse Architectuurprijs (AAP), vroeger Gouden A.A.P. geheten, bestaat uit een vakjury- en publieksprijs. De prijzen worden sinds 2008 uitgereikt door het Amsterdamse Architectuurcentrum Arcam aan een onderscheidend project van een architect en opdrachtgever. Het was dit jaar de vijftiende keer dat de prijzen werden uitgereikt. Dat gebeurde in een hal die gewoonlijk niet voor het publiek toegankelijk is: de Centrale Markthal van het Foodcenter in Amsterdam-West.

De vakjury van de AAP 2022 bestond uit Caroline Bos (medeoprichter van en hoofd-stedenbouwkundige bij UNStudio), Saskia Bosnie (directeur van de gebiedsorganisatie Zuidoost City en oprichter Sabo Advies) en Marc Reniers (architect en eigenaar M3H architects).

De publieksjury van de AAP 2022 was samengesteld uit Bassima el Haik (adviseur/projectleider eHealth bij Pharos), Eric Groot Kormelink (interaction designer) en Fayaaz Doekhie (aannemer), allen inwoners van Amsterdam.

Podcast Amsterdam wereldstad

Met de komst van het Namenmonument vorig jaar en het openen van het Nationaal Holocaust Museum in 2023 geeft Amsterdam na tachtig jaar eindelijk ruim baan aan het herdenken van de Holocaust. Waarom heeft dat zo lang geduurd?

Meer over