Plus

Met wooncomplex Enter wordt het Amstelkwartier weer iets minder morsig

De Duivendrechtsekade in het Amstelkwartier is verrijkt met het appartementengebouw Enter dat geïnspireerd lijkt op de pakhuizen aan de IJoevers. Dat is wel een heel radicale transformatie van een gebied dat ooit een rommeltje was.

Jaap Huisman
Het kloeke wooncomplex Enter aan de Duivendrechtsekade.  Beeld Eva Plevier
Het kloeke wooncomplex Enter aan de Duivendrechtsekade.Beeld Eva Plevier

Het was een morsig gebied in deze uithoek van de stad. Bedrijfshallen, garageboxen, woonarken. Was. Sinds kort overspant de Amstelstroombrug de Duivendrechtsevaart, die een nieuwe schakel gaat worden tussen de A2 en het Amstelkwartier. Het is verrassend hoe dit stadsdeel, ooit het domein van de gasfabriek en het waterleidingbedrijf, transformeert tot een woonwijk met park.

Radicale transformatie

Enter, een kloek wooncomplex aan de Duivendrechtsekade, maakt daar deel van uit. Ook dat gebouw is een staaltje van radicale transformatie, want hier stonden vier kantoren met een glanzende metalen gevel. In een daarvan huisde het uitgeversconcern Audax, bekend van bladen als Vriendin, Weekend, Avantgarde en vroeger HP/De Tijd. Audax, dat zijn hoofdkantoor heeft in het Brabantse Gilze, heeft zich teruggetrokken in Amstel III.

Omdat het niet vaak voorkomt dat kantoren worden omgekat tot woningen – tot hotels wel – is het al bijzonder dat het bij Enter wel is gelukt. Er is geen spoor meer te bekennen van de kantoren. Ector Hoogstad Architecten beroemt zich erop samen met de opdrachtgever Delta Lloyd de materialen te hebben hergebruikt – misschien niet zozeer direct als wel voor langere termijn. Wie wat bewaart heeft wat. De metalen gevels liggen opgeslagen, de ramen van de kantoren zijn vergroot tot verdiepingshoge vensters.

Beheerste chaos

Het sympathieke van deze constructie is dat het vervuilende bouwafval tot een minimum beperkt blijft. En dat niet alleen: in een tijd waarin schaarste bestaat aan diezelfde materialen, is dit een efficiënte manier van slopen en bewaren. Enter, jammer van die naam want er bestaan al allerlei variaties van in Amsterdam, herinnert in niets aan het Audaxhoofdkantoor. Het bestaat uit een klassieke onderkant van vijf etages, gehuld in een roodbruine baksteen. De ramen van de appartementen vallen weg in nissen waardoor de gevel een levendige aanblik biedt. Dat wordt gecompleteerd door glazen loggia’s die uit de gevel steken.

Zo robuust als de onderkant is, zo speels is de dakopbouw van drie etages waar kubussen met grote ramen over elkaar heen buitelen. De lichte staalconstructie is gevat in keramieken lijsten. Het lijkt een beetje mode te worden: Valley op de Zuidas is al net zo’n ‘beheerste chaos’. Ook de indeling is modieus: kleine appartementen volgens de Friends-formule (samenwonen zonder smijtwerk of een relatie), penthouses en woningen in het middensegment.

Gezien vanuit de overkant van de Duivendrechtsevaart is er een rijtje pakhuizen verrezen die moeiteloos aan de IJoevers hadden gepast. Het is een stedelijke metamorfose die je niet verwacht op deze plek, goed beschouwd een restgebied naast de A2. Natuurlijk helpt de Amstelstroombrug die pal naast Enter ligt, mee aan de upgrading – zo zie je maar weer hoe belangrijk een brug is.

Brievenbussen en een bellenbord

Toch valt er wel wat te mekkeren over Enter. Geograaf Jos Gadet (UvA) merkte op Twitter op dat de plint aan de straatkant niet uitnodigend is. Dat is ook het geval aan de waterkant. Waarom geen zichtbare fietsenstalling, waarom niet enkele grondgebonden woningen? Een laag tussenstuk met brievenbussen, bellenbord en gezamenlijk dakterras is een geval van jammer. Hier had een mooie doorsteek naar de achtergelegen vaart gepast. Een ander probleem is dat er geen enkele voorziening is aan de Joan Muyskenweg. Twee hotels en een Student Experience zijn de naaste buren: waar moeten de bewoners boodschappen doen? Waar is een school, crèche of apotheek?

De architectuur van Enter mag fatsoenlijk en inspirerend zijn, stedenbouwkundig gezien laat de gemeente steken vallen. Dat is al een tijd het geval; zie Cruquius, zie het Zeeburgereiland. Alleen bouwen volstaat niet, regisseren gaat eraan vooraf.

Meer over