Meer aandacht voor ongepast gedrag bij gemeente Amsterdam

Met een oproep én een belofte om meer te doen tegen ongewenste omgangsvormen op de werkvloer bij de gemeente Amsterdam, sluit de raad voorlopig het hoofdstuk wangedrag van Laurens Ivens.

David Hielkema en Ruben Koops
Voormalig SP-wethouder Laurens Ivens. Beeld ANP
Voormalig SP-wethouder Laurens Ivens.Beeld ANP

Een breed gesteunde motie van VVD-raadslid Marianne Poot die het stadsbestuur oproept om nóg meer te doen om ongepast gedrag te voorkomen, kon ook op de steun van burgemeester Femke Halsema rekenen. De raad roept in de motie expliciet op om slachtoffers van ongewenste gedrag als oplossing nooit meer uit te buurt te houden van de verdachte bestuurders in kwestie. Dit gebeurde wel in de affaire-Ivens.

Ook het lonken naar vrouwelijke insprekers door oud-wethouder Laurens Ivens werd nog eens expliciet veroordeeld. “Er is ongepast gedrag vertoond naar gasten voor de raad, dat was beschamend,” zei GroenLinks-raadslid Femke Roosma.

Burgemeester Halsema sprak van een ‘pijnlijke’ episode, sinds het vertrek van wethouder Ivens in juli van dit jaar. “De voormalige wethouder heeft het enige gedaan wat hij kon doen en dat is aftreden. Onze solidariteit ligt bij de vrouwen die moed hebben gehad om naar voren te treden.”

In tegenstelling tot eerdere debatten over de kwestie, toen Halsema de raad moest overtuigen dat zij de juiste stappen had gezet sinds zij in 2020 geïnformeerd was over het gedrag van de wethouder, is er nu eensgezindheid. De burgemeester beloofde zelfs om te bestuderen of er een werkvorm te verzinnen valt waarbij de raad of de fractievoorzitters eerder op de hoogte kunnen worden gebracht als zich een integriteitskwestie voordoet bij een bestuurder. Dat het gedrag van Ivens pas jaren na de eerste incidenten gemeld werd vonden veel partijen in eerdere debatten ongemakkelijk.

Nieuw protocol

Sinds de zaak-Ivens werkt de gemeente aan een nieuw protocol. Managers hebben nieuwe instructies gekregen hoe zij moeten omgaan met integriteitsschendingen als er politici betrokken zijn. De meeste integriteitsregels en handleidingen bij grensoverschrijdend gedrag zijn nu voor ambtenaren onderling.

De gemeente werkt ook aan een nieuw protocol voor wat er moet gebeuren als er een raadslid, wethouder of burgemeester is betrokken bij een integriteitsmelding. Eén van de afspraken is dat bij klachten van ongewenst gedrag door bestuurders direct de burgemeester en de gemeentesecretaris worden ingelicht. Ook wordt het voor ambtenaren makkelijker om signalen van ongepast gedrag anoniem door te geven, zonder dat zij meteen een officiële melding moeten doen.

Signaal

Halsema benadrukte ook dat er voor ambtenaren wel een verschil blijft bestaan tussen het doorgeven van een signaal, eventueel anoniem via een vertrouwenspersonen, en het doen een officiële melding van ongewenst gedrag. Zowel om ambtenaren meer privacy te geven, als om onjuiste signalen te kunnen weren. “Het kan ook gaan om signalen die niet kloppen, het is van belang dat er een grote mate zorgvuldigheid wordt betracht naar alle partijen.”