PlusTen slotte

Koning van de prentbriefkaart Simon van Blokland (1935-2022): verliefd op de stad, uitgedrukt in prentbriefkaarten

Zijn wieg stond in Haarlem en zijn laatste adem blies hij uit in Zaandam, maar verder was Simon van Blokland in hart en nieren een Amsterdammer. De koning van de prentbriefkaart is nu weer thuis in de stad die hem zo lief was.

Frenk der Nederlanden
Simon van Blokland in 2005,  in zijn kamer vol boeken en kaarten over Amsterdam.  Beeld Caro Bonink
Simon van Blokland in 2005, in zijn kamer vol boeken en kaarten over Amsterdam.Beeld Caro Bonink

Wie bij Simon van Blokland op bezoek ging, hoefde maar een blik in de tuin te werpen om te weten dat hier een rasechte Mokumer woonde; naast het gazon prijkte een amsterdammertje en op de schuur hing een straatnaambordje: Waterlooplein. Van Blokland had de stad dan ook nooit willen verlaten, maar toen na een fietsongeluk zijn been moest worden afgezet, zat er niets anders op. In 1994 verhuisde hij met zijn vrouw Miep naar Zaandam.

Maar Amsterdam was nooit uit zijn gedachten en als de heimwee te groot werd, trok hij zich terug op zijn kamer, waar hij honderden boeken en ruim zesduizend prentbriefkaarten had verzameld, keurig opgeborgen in zuurvrije plastic mapjes. Daaruit stelde hij meer dan twintig boeken en boekjes samen, met titels als Amsterdam, levend verleden, ‘Heerlijkheid’ De Baarsjes of Van dik hout zaagt men planken aan de Overtoom. “Hij was er altijd mee bezig,” zegt Piet van Blokland (55), de jongste van vier kinderen. “Toch was hij er ook voor zijn gezin. De kleinkinderen waren dol op hem.”

Straatschoffie op het Waterlooplein

Van Blokland werd geboren in Haarlem, maar toen hij drie jaar was, kocht zijn vader een smederij in de Barndesteeg en verhuisde het gezin naar Amsterdam. “Ik ben een jongen van de Nieuwmarktbuurt,” vertelde hij over zijn jeugd. “Mijn vader had altijd veel kunstenaars over de vloer, van Wessel Couzijn tot John Raedecker, de man van het Nationaal Monument op de Dam. De maquette van het ontwerp is nog bij ons in de werkplaats gemaakt. Die knapen hebben me leren kijken.”

Als straatschoffie struinde hij graag over het Waterlooplein, waar de liefde voor de prentbriefkaarten begon. Hij raapte de overgebleven exemplaren van de grond en kocht wel eens wat op markten en beurzen. Zo groeide de collectie uit tot de grootste van Nederland, met unieke exemplaren, zoals een foto van het toen gloednieuwe Rijksmuseum uit 1883, de oudste kaart die hij in zijn bezit had.

Vereniging Documentatie Prentbriefkaarten

Van Blokland schreef zo’n 1500 artikelen voor zijn rubriek Nakaarten in huis-aan-huisblad De Echo en artikelen voor Ons Amsterdam. In 1982 richtte hij de Vereniging Documentatie Prentbriefkaarten op, maar ondanks zijn enorme kennis van de geschiedenis van de stad, noemde hij zichzelf ‘een oprechte amateur’. “Die kaarten zullen best iets waard zijn, maar het is maar wat de gek ervoor geeft. Mij gaat het om de lol van het verzamelen zelf; geld interesseert me niet.”

Tot zijn twintigste werkte Van Blokland in de smederij van zijn vader; daarna openden ze een winkel in gaskachels aan de Bonairestraat. In 1980 ging Van Blokland aan de slag als hoofd technische dienst van zorgcentrum Nieuw Vredenburg aan de Postjesweg. Bij het fietsongeluk zeven jaar later verbrijzelde hij zijn knie en en nog eens zeven jaar later werd zijn been geamputeerd. Piet: “Hij had altijd pijn, maar je hoorde hem nooit klagen. Hij stortte zich op zijn verzameling en werd een vraagbaak voor iedereen die iets over de geschiedenis van Amsterdam wilde weten.”

Terug in de stad

De kaarten zijn inmiddels gedigitaliseerd door de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad, de collectie wordt nu beheerd door de familie.

De laatste jaren sukkelden Simon en zijn vrouw steeds meer met hun gezondheid. Simon kreeg last van hartproblemen en beginnende alzheimer. “Hij werd wat vergeetachtig en vertelde soms tien keer hetzelfde, maar als het over Amsterdam ging, kwamen alle namen, data en rugnummers vanzelf weer bovendrijven. Hij bleef tot het eind toe vrolijk.”

Op 20 maart overleed hij in het bijzijn van kinderen en kleinkinderen aan de gevolgen van een val in het zorgcentrum, waar hij nog maar net een maand was ingetrokken. Van Blokland is begraven op Sint Barbara aan de Spaarndammerdijk. Piet: “Ik weet zeker dat hij dat een prachtige plek zou hebben gevonden, terug in de stad waar hij zijn hele leven lang verliefd op is geweest.”

Meer over