PlusUitleg

Keti Koti in het Oosterpark: wat gaat er vandaag gebeuren?

Burgemeester Femke Halsema legt een krans tijdens een vorige editie van Keti Koti.  Beeld Koen van Weel/ANP
Burgemeester Femke Halsema legt een krans tijdens een vorige editie van Keti Koti.Beeld Koen van Weel/ANP

Op 1 juli wordt Keti Koti gevierd. In het Oosterpark worden duizenden bezoekers verwacht, die samen het slavernijverleden herdenken én de afschaffing van de slavernij vieren. Wat kunnen we deze editie verwachten?

Marlie van Zoggel

Wat staat er vrijdag te gebeuren?

Vrijdag is het 1 juli, de dag waarop de afschaffing van de slavernij wordt gevierd en het slavernijverleden wordt herdacht. Dit gebeurt traditiegetrouw in het Oosterpark. De feestelijkheden beginnen om 11.00 uur met de Bigi Spikri: een kleurrijke optocht waarin mensen in traditionele kleding van het Waterlooplein naar het Oosterpark lopen.

Rond 13.00 uur start de officiële herdenkingsdienst. Dit gebeurt bij het Nationaal Monument Slavernijverleden en Erfenis aan de kant van het OLVG-ziekenhuis.

Direct na de herdenking gaat het Keti Koti Festival van start. In het Oosterpark treedt een breed scala aan bands, kunstenaars en spoken word-artiesten op verschillende podia op. Grote blikvanger dit jaar is de Jamaicaanse band Inner Circle, die in 1992 een nummer 1-hit scoorde met het nummer Sweat (A La La La La Long). Om 22.00 uur loopt het programma in het Oosterpark op zijn einde.

Wie is er aanwezig bij de Keti Koti-viering?

Naast genodigden uit de Surinaamse en Antilliaanse gemeenschap zijn er bij de herdenkingsdienst ook altijd politici aanwezig. Dit jaar zullen onder meer de ministers van Curaçao, St. Maarten en Aruba er zijn. Ook de ambassadeurs van Suriname, Ghana en Zuid-Afrika komen naar het Oosterpark. Vanuit de Amsterdamse politiek woont burgemeester Halsema de herdenking bij.

Maar de viering is niet alleen voor genodigden. De organisatie van Keti Koti festival hoopt juist een breed publiek naar het Oosterpark te trekken. “Jong en oud, zwart én wit,” zo benadrukte organisator Ivette Forster al in de podcast Amsterdam wereldstad. “Het is onze gedeelde geschiedenis, daar moeten we samen bij stilstaan.”

Hoe wordt Keti Koti buiten Amsterdam gevierd?

De Nationale herdenking is dus in het Oosterpark, maar op steeds meer plekken in Nederland worden er op 1 juli evenementen georganiseerd. Zo zijn er ook herdenkingsdiensten, festivals en optochten in onder meer Rotterdam, Groningen en Utrecht.

Maar dat is Nederland. Keti Koti is van oorsprong een Surinaamse feestdag. Daar worden de samenkomsten over twee dagen verspreid: op 30 juni wordt het slavernijverleden herdacht en op 1 juli wordt de vrijheid gevierd. Vergelijkbaar dus met de manier waarop in Nederland 4 en 5 mei wordt georganiseerd.

Vorig jaar maakte burgemeester Halsema excuses voor het slavernijverleden van Amsterdam. Volgt de regering dit jaar?

Nee, dat is niet de verwachting. Er zullen bij de herdenkingsdienst wel ‘afgevaardigden van het kabinet’ aanwezig zijn, maar zij zullen geen officiële excuses maken. Gefluisterd wordt dat dit volgend jaar, tijdens de editie van 2023, wél gaat gebeuren. Het is dan precies 160 jaar geleden dat de slavernij werd afgeschaft (1863) en 150 jaar geleden dat de tot slaaf gemaakten daadwerkelijk vrij waren (1873).

En hoe zit het met die officiële vrije dag? Gaat die er nog van komen?

Een groeiend aantal Amsterdamse organisaties en bedrijven vindt dat 1 juli een nationale feestdag moet worden en sluit zich aan bij de hashtag #1julivrij. Op de website van De Goede Zaak staan zo’n tachtig organisaties die hun personeel al vrij geven op deze dag. Ook zijn er een aantal bedrijven waar medewerkers hun officiële vrije dagen kunnen inzetten op dagen die bij hen passen. Op die manier kan een medewerker bijvoorbeeld zijn vrije dag met kerst inruilen voor een vrije dag tijdens het Offerfeest of kan iemand doorwerken met Hemelvaart, om zo met Keti Koti een betaalde vrije dag op te kunnen nemen.

Voorlopig blijven dit soort tussenoplossingen nodig, want een nationale vrije dag op 1 juli is nog ver weg. Een petitie met het voorstel werd vorig jaar 60.000 keer ondertekend, maar de motie sneuvelde in de Tweede Kamer.

Zij nemen 1 juli vrij om Keti Koti te vieren: ‘Stilstaan bij het leed en vieren wat er is bereikt’

Met de hashtag #1julivrij geven Nederlanders aan dat ze vrij nemen tijdens Keti Koti, omdat ze vinden dat 1 juli - de dag dat in 1863 de slavernij formeel werd afgeschaft in Nederlandse koloniën - een nationale feest- en herdenkingsdag moet zijn. Een werkgever en werknemer vertellen.

Sharily Ortela. Beeld Sophie Saddington
Sharily Ortela.Beeld Sophie Saddington

Sharily Ortela (34): “Ik werk sinds kort voor koptelefoonmerk Bose, en ik heb een vrije dag aangevraagd op 1 juli. Voor zover ik weet ben ik één van de weinigen in het team, maar er werd heel goed op mijn besluit gereageerd. Ik heb uitgelegd dat 1 juli een belangrijke dag is voor de zwarte gemeenschap. We nemen een moment om de slavernij te herdenken, om stil te staan bij de pijn van onze voorouders en tegelijk te vieren wat er sinds de slavernij is bereikt. Op het Keti Koti festival wil ik zoveel mogelijk mensen ontmoeten en gesprekken voeren over wat onze volgende stappen zijn. Daarom kijk ik vooral uit naar de sprekers, zoals Jerry Afriyie en Mitchell Esajas. Zij geven altijd hele mooie, inspirerende toespraken die echt een soort oppepper zijn: we hebben de afgelopen jaren veel bereikt, en we kunnen nog veel meer bereiken. Zelf heb ik Curaçaose roots, en ik zet me er graag voor in dat onze community iets meer in de schijnwerpers staat rond Keti Koti. Maar uiteindelijk maakt het niet uit of je Surinaams, Curaçaos, zwart of wit bent: de slavernij heeft op iedereen impact gehad.”

Thalia Posthumus. Beeld Sophie Saddington
Thalia Posthumus.Beeld Sophie Saddington

Thalia Posthumus (31): “De eigenaressen van het bedrijf waarvoor ik werk hebben besloten om van 1 juli een vrije dag te maken. Ik werk voor het casting- en managementbureau A Million Faces, waar diversiteit en inclusiviteit hoog in het vaandel staan. Dat mijn bazen ervoor kiezen om iedereen vrij te geven om Keti Koti te vieren vind ik heel tof. Ze nemen het heft in eigen hand, want als we op de overheid moeten wachten dan kan dat lang duren. Ik ben trots dat we op dit gebied voorlopers zijn, ik heb dit nog niet eerder meegemaakt bij mijn vorige werkgevers. Met deze actie laat ons bedrijf echt zien waar wij voor staan. Zelf ben ik half Taiwanees; weinig Nederlanders hebben kennis over onze geschiedenis, maar dat kan ik me nog voorstellen, er zijn niet veel Taiwanezen in Nederland. Maar de geschiedenis van Suriname en Nederland is zo met elkaar vervlochten, en toch is de informatie over die geschiedenis eenzijdig. Des te belangrijker dat mensen leren over wat er allemaal is gebeurd. Met een vrije dag op 1 juli komt er meer aandacht voor en kennis over.”

Meer over