PlusAchtergrond

Ingreep tegen toeristenwinkels zet kwaad bloed bij verhuurders: ‘Waanzin’

Amsterdam gaat per direct op slot voor toeristenzaken, zo besloot de gemeente vorige week. Beeld Eva Plevier
Amsterdam gaat per direct op slot voor toeristenzaken, zo besloot de gemeente vorige week.Beeld Eva Plevier

Via een planologische ingreep wist de gemeente Amsterdam vorige week van 165 panden de toeristische of horecabestemming te schrappen. Makelaars en verhuurders hekelen de handelswijze. ‘De gemeente zou het fatsoen moeten hebben pandeigenaren persoonlijk op de hoogte te stellen.’

David Hielkema

Verbaasd. Dat was horecamakelaar Hans Festen toen hij hoorde dat de gemeente een streep zet door tal van potentiële massagesalons, bordelen, souvenirshops en restaurants. Hij vindt het ook ‘ongehoord’ en ‘onfatsoenlijk’ dat dit zonder aankondiging overnachts gebeurde. “Dit is niet wat je openbaarheid van bestuur noemt.”

Vrijdag kondigde wethouder Victor Everhardt (Economische Zaken) aan dat toeristische en horecabestemmingen van panden in straten met postcodegebied 1012 worden verwijderd. Het gaat om panden die momenteel leegstaan of een dubbele bestemming hebben. De gemeente grijpt nu in, omdat de stad midden in een traject zit om de bestemmingsplannen aan te passen naar de nationale Omgevingswet, die halverwege 2022 in werking treedt.

De stap past in een beleid waarin de gemeente de ‘monocultuur’ in het centrum probeert te bestrijden: minder toeristenwinkels, sekswinkels, smartshops en horecazaken, meer schoenmakers of sportscholen voor de Amsterdammer.

Hans Festen regelt voor verschillende panden nieuwe huurders. Dit maakt het er niet makkelijker op, zegt hij. Ook vraagt hij zich af of het wijzigen van de bestemmingen juridisch haalbaar is. Erger nog vindt hij hoe de gemeente uit het niets zo hard ingrijpt. “Als pandeigenaren zo direct geraakt worden, vind ik dat de gemeente het fatsoen moet hebben hen persoonlijk op de hoogte te stellen. Hun zienswijze aanhoren zou redelijk zijn.”

Broodje van Kootje

Een van de panden die met het beleid wordt geraakt is Spui 28. Voorheen zat hier een Coffee Company, daarvoor de broodjeszaak Broodje van Kootje. Dave Oudejans van Duijn Makelaars regelt de nieuwe verhuur en stelt dat die ‘bijna rond’ is. Geen Nutellawinkel, maar wel een wel horecazaak die volgens hem iets toevoegt voor zowel de Amsterdammer als de toerist. “Deze wijziging maakt het extra ingewikkeld.”

Ook Oudejans noemt het ‘waanzin’ dat de gemeente dit ‘via achterkamertjespolitiek’ besluit. “Zeker in deze covidtijd hebben we best wat wisselingen van huurder gehad. Voor verhuurders is het lastig dat hier opeens een andere bestemming op komt.”

Medelijden met vastgoedeigenaren hoeft men niet te hebben, zegt Oudejans, maar nuancering wil hij wel. Door nieuwe bestemmingen veranderen de huurprijzen en daarmee de beleggingswaarde. “Het verdienmodel van bijvoorbeeld een galerie ligt anders dan een horecazaak, waardoor de huurprijzen lager liggen. Voor verhuurders is dit wel een grote strop.”

Transparantie

Jack de Vries van Vastgoed Belang, de branchevereniging van beleggers, zou het chiquer hebben gevonden als de gemeente hier eerder transparant over was. “Wij begrijpen het beleid van de gemeente ten aanzien van ontmoediging toerisme en werken ook goed samen in bijvoorbeeld de transformatie van kantoren naar woningen. Dat gezamenlijk optrekken is beter dan beleggers overvallen en/of in de hoek zetten. Ook bij de transformatie van deze panden zal de gemeente de hulp van beleggers nodig hebben.”

Waar de makelaars zich afvragen of de maatregelen standhouden bij de rechter, vertrouwt Everhardt hier wel op. Eerder stelde de Raad van State hem in het gelijk toen toeristische bedrijven protest hadden aangetekend tegen de stop op toeristische winkels in het centrum.

Het hoeft overigens niet te betekenen dat er helemaal geen horecazaken meer in deze panden komen. Als het nieuwe restaurant of café in kwestie de buurt een ‘blijvende kwaliteitsimpuls’ geeft, kan het stadsbestuur een uitzondering verlenen.

Meer over