PlusNieuws

In het OLVG helpt een algoritme ic-artsen bij het maken van keuzes

Zelflerende software gaat intensivisten helpen het beleid op de intensivecareafdelingen van ziekenhuizen te verbeteren. In het OLVG wordt nu met dit systeem gewerkt.

Jop van Kempen
Het gebruik van zelflerende software op de ic-afdeling kan leiden tot efficiëntere zorg en een kortere ligduur voor patiënten. Beeld ANP
Het gebruik van zelflerende software op de ic-afdeling kan leiden tot efficiëntere zorg en een kortere ligduur voor patiënten.Beeld ANP

Het gebruik van slimme software op een intensivecareafdeling zoals die van het OLVG, moet leiden tot een kortere ligduur en een kleinere kans op heropname, waardoor de toegankelijkheid van de zorg wordt vergroot en de kosten worden gedrukt. Dat zegt Wouter Kroese, een van de oprichters van het Amsterdamse medisch databedrijf Pacmed, dat de slimme software heeft ontwikkeld.

Doel van het gebruik van de zelflerende software is onder meer tot betere besluitvorming te komen op de intensive care. Welke patiënt mag al van de ic af? Wie kan beter nog een dag blijven? “Uit veel onderzoek is gebleken dat ic-artsen niet zo goed zijn in het voorspellen welke patiënten fit genoeg zijn voor ontslag van de ic,” zegt Paul Elbers, intensivist bij Amsterdam UMC, die met zijn collega Patrick Thoral betrokken was bij het ontwikkelen van de software. “In ongeveer 5 procent van de gevallen moeten patiënten na ontslag toch weer terug naar de ic. Dat betekent in de praktijk dat patiënten soms te lang op de ic liggen en soms te kort, waarna ze moeten terugkeren. En dat is duur, want een ic-bed kost per dag ongeveer 3000 euro.”

Voorspelling voor heropname of overlijden

Het model maakt gebruik van tal van lichamelijke metingen om een voorspelling te doen: hartslag, bloeddruk, lichaamstemperatuur, ademhalingsfrequentie, nier- en leverfunctie enzovoort. Daaruit rolt een voorspelling voor heropname of overlijden. “De uitkomst van de software is bijvoorbeeld dat een patiënt een kans heeft van 12 procent op heropname of overlijden als die nu van de intensive care naar de verpleegafdeling gaat,” zegt Kroese van Pacmed.

Dat getal is niet de enige informatie op basis waarvan een besluit wordt genomen, zegt intensivist Elbers, die al met de software werkt. “Het is dus niet zo dat de computer beslist. Het gaat er ook om wat je aan het bed ziet en wat bijvoorbeeld in het patiëntendossier is terug te vinden. Het model draagt bij aan de informatie op grond waarvan je een beslissing neemt.”

In de onderzoeksfase leidde de slimme software volgens Kroese tot 14 procent minder heropnames en een 4 procent kortere ligduur. Voor een ziekenhuis als het OLVG kan dat goed zijn voor een jaarlijkse kostenreductie van een half miljoen euro, zegt Kroese. Ook helpt de software bij het verlagen van de druk op het zorgpersoneel en zorgt het ervoor dat de zorg toegankelijk blijft. De intensive care is onmisbaar voor patiënten na een operatie.

Doorontwikkelen op de werkvloer

Of de voorspellingen van het model in realiteit uitkomen, moet nog blijken. “We gaan de software stapsgewijs introduceren,” zegt Pieter de Bey, bestuurder van Santeon, een samenwerkingsverband van zeven ziekenhuizen, dat het Pacmedsysteem nu gaat toepassen. “Het model moet ruim een jaar worden doorontwikkeld op de werkvloer. Dat gebeurt in het OLVG, het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam en het Sint Antonius in Nieuwegein. Als dat goed gaat, kan het ook in de andere vier ziekenhuizen van Santeon worden toegepast.”

OLVG-intensivist Ilse van Stijn zegt dat de software niet alleen wordt gebruikt voor de voorspelling van heropnames, maar de zorg ook anderszins moet verbeteren. “Op de ic wordt het lichaam van patiënten voortdurend gemonitord. Dat levert heel veel data op. Met behulp van de slimme software van Pacmed wordt het mogelijk patronen te ontdekken die kunnen leiden tot medische beslissingen. Bijvoorbeeld: kun je bij een patiënt stoppen met antibiotica? Is de vochtbalans optimaal? Zo kun je de zorg verbeteren.”

Amsterdamse software

Deze week werd de samenwerking bekendgemaakt tussen Pacmed, het OLVG en zes andere ziekenhuizen die deel uitmaken van samenwerkingsverband Santeon. De andere zes deelnemende ziekenhuizen zijn: het Catharina Ziekenhuis in Eindhoven, het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen, het Martini Ziekenhuis in Groningen, het Medisch Spectrum Twente in Enschede en Oldenzaal, het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam en het Sint Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein.

Pacmed is een Amsterdams bedrijf met ongeveer dertig werknemers. Het werd in 2015 opgericht en komt voort uit de Nationale Denktank, een stichting die jaarlijks jonge academici bij elkaar brengt om over grote maatschappelijke problemen na te denken. Zij zijn ervan overtuigd dat het gebruik van algoritmen de zorg efficiënter en goedkoper kan maken. De zorgverzekeraars Zilveren Kruis en CZ zorgen voor financiële ondersteuning van de samenwerking tussen Pacmed en Santeon.

Meer over