PlusReportage

Hoe een Renault Twingo een hoofdrol speelde bij de ontruiming van ‘Hotel Mokum’

Zoals aangekondigd werd zaterdag het gekraakte Hotel Marnix in het centrum van Amsterdam ontruimd. Het was een ontruiming uit het boekje, met een bijzondere rol voor een Renault Twingo uit 1994.

Patrick Meershoek
De krakers van ‘Hotel Mokum’ in de Marnixstraat verzetten zich tegen de ontruiming Beeld Dingena Mol
De krakers van ‘Hotel Mokum’ in de Marnixstraat verzetten zich tegen de ontruimingBeeld Dingena Mol

De Renault Twingo staat te wachten om de hoek, met knipperende lichten en een achterruit waarop met groene verf staat geschreven: ‘Fuck capitalism’. De ruitenwisser heeft het laatste woord vrijwel onleesbaar gemaakt, maar de boodschap is duidelijk. Aan de achteruitkijkspiegel hangt een geurboompje van het merk Arbre Magique. En merkwaardig: in het dak zit een keurig rond gat dat met piepschuim is dichtgemaakt.

Om de hoek, voor de deur van het gekraakte Hotel Marnix, staan enkele tientallen sympathisanten te wachten op de aangekondigde ontruiming van het pand. De man van de Twingo vraagt of ze de auto willen gebruiken om de voordeur te barricaderen. Dat kost de politie zeker drie tot vier uur extra om binnen te komen, verzekert hij. Er is aarzeling. Het is nat, het is koud en iedereen is moe van de demonstratie van de vorige avond op het Leidseplein.

Het duurt een uurtje, maar dan melden zich toch zes dappere demonstranten om zich te laten vastketenen in en aan de auto. De Twingo wordt voor de deur gereden en één voor één worden de vrijwilligers vastgemaakt met een zogeheten lock-on: een harde buis met halverwege een pin waaraan de handen met een ketting worden bevestigd. Beide ingangen van de buis worden met de arm afgesloten. Aha, een van de lock-ons gaat door het gat in het dak.

Te laat

De overheid toont zich intussen weer eens een onbetrouwbare partner door niet op het aangekondigde tijdstip van 12 uur met de ontruiming van start te gaan. Komt de politie sowieso wel? Of is dit onderdeel van een gewiekst plan om eerst alle sympathisanten een zware verkoudheid te bezorgen om, als iedereen eenmaal proestend op bed ligt, maandag of dinsdag het pand op het dooie gemak leeg te maken? Dan zit iedereen hier voor niets vastgeketend aan de Twingo.

Gelukkig, daar is tegen half twee dan toch de wijkagent die aan de groep komt vragen wat de plannen zijn. Er wordt een liedje ingezet over staatsterrorisme en fascisten in uniform, maar daar maakt de wijkagent bezwaar tegen: “Ik ben de liefste wijkagent van Amsterdam.” Hij waarschuwt de demonstranten voor wat komen gaat. “Een gewaarschuwd mens telt voor twee. Na afloop niet bij mij komen klagen over een blauwe plek.”

(Tekst loopt door onder foto)

null Beeld Dingena Mol
Beeld Dingena Mol

Daarmee wordt het draaiboek in werking gesteld. In de loop van een uur wordt de demonstranten via de megafoon tot twee keer toe gevraagd de actie voort te zetten bij het Kleine Gartmanplantsoen. Als daar geen gehoor aan wordt gegeven, komt een laatste waarschuwing in de vorm van de mededeling dat burgemeester Femke Halsema op het punt staat om de bijeenkomst te ontbinden. De groep reageert met een nieuw lied: “Niet groen, niet links, neoliberaal.”

Dan is het tijd voor actie. De mobiele eenheid zet de straat af, en komt naar voren om de demonstranten en de Twingo te omsingelen. Het politiebusje roept om dat de demonstranten bestuurlijk zullen worden verplaatst, een neutrale term die er in de praktijk op blijkt neer te komen dat zij door potige agenten naar een ingeschakelde stadsbus met onbekende bestemming worden gebracht of gesleept. De demonstranten verzetten zich niet, het gaat er rustig aan toe.

Slijptollen en knipscharen

Aan een goed uitgevoerde ontruiming houden beide partijen een goed gevoel over. De politie klaart een lastige klus en maakt het gekraakte pand vrij voor een nieuwe bestemming. De krakers en hun sympathisanten krijgen alle aandacht voor hun strijd voor betaalbare woonruimte en hebben het morele gelijk aan hun zijde: ook de onderbetaalde mannen in uniform vinden vermoedelijk dat een woning er is om in te wonen en niet voor de winst.

Maar goed, die Twingo met inzittenden. Als alle losse demonstranten met de stadsbus zijn afgevoerd, komen de specialisten met hun slijptol en hydraulische knipschaar naar voren. Er wordt een autoportier losgewrikt, daarna is een autostoel aan de beurt en er wordt een groot gat in de dak geknipt. Het duurt geen drie tot vier uur, zoals voorspeld, maar toch zeker een uur of twee tot alle geketende sympathisanten zijn bevrijd en meteen weer aangehouden.

Arme Twingo. Als het werk gedaan is, staat hij daar totaal onttakeld voor de deur van het kraakpand, feitelijk het enige slachtoffer van dit urenlange spel. Een kentekencheck leert dat hij in januari van het volgend jaar wordt verwacht voor een APK. Advies aan de garage: ga er maar niet op zitten wachten. Kraken gaat door, net als ontruimen trouwens, maar deze Twingo uit 1994 heeft zijn laatste ritje achter de rug, zeker weten.

Opknappen

Vanaf midden oktober was het leegstaande Hotel Marnix gekraakt door actiegroep Pak Mokum Terug. De eigenaar van het pand is L.R.L. Vastgoed van Amsterdammer Cheu Jung Shu en zijn broer. Hij zei in oktober hogelijk verbaasd te zijn over de kraak van het pand. “Wij baten hier sinds 2008 een hotel uit. Vanaf 2019 hebben we de deuren daarvan gesloten wegens een verbouwing. Maar mede door corona duurt dat nu heel lang.”

Sindsdien werkten de krakers aan het verwaarloosde pand: ze verstevigden balken, versterkten vloeren en repareerden zoveel mogelijk gaten in muren en ramen. Hotel Mokum zou volgens hen een ontmoetingsplek moeten worden voor iedereen die de stad een warm hart toedraagt.

Als reden voor de spoedontruiming werd brandveiligheid gegeven, maar het besluit is volgens het krakerscollectief ‘onrechtmatig en vals’.

Update | Lawaaiprotest

Actiegroep Pak Mokum Terug hield zondag om 17.30 uur een lawaaiprotest bij het cellencomplex in Zuidoost, waar sympathisanten van de groep nog vastzaten naar aanleiding van de ontruiming. Volgens een van de actievoerders, die anoniem wil blijven, zaten op dat moment nog vier mensen vast omdat zij hun identiteit niet kenbaar wilden maken. Een politiewoordvoerder meldt dat het om drie personen ging.

“Wij vinden dat mensen het recht hebben om anoniem te blijven, anders zitten hun gegevens voor altijd in het politiesysteem,” legt de actievoerder uit. Het lawaaiprotest had volgens haar niet als doel de medestanders vrij te krijgen. “We wilden de mensen binnen laten horen dat we aan ze denken.”

Bij het lawaaiprotest waren zo’n vijftien mensen aanwezig. De politie hoefde niet op te treden.