PlusReportage

Het verdelen van schaarse kantoorruimte: Stadsloods legt een steeds ingewikkeldere puzzel

De oude rechtbank aan de Parnassusweg heeft nu een bestemming als creatieve ruimte voor ondernemers en kunstenaars. Schilderijen van Ies Noordhoek in een oude rechtszaal.  Beeld Marc Driessen
De oude rechtbank aan de Parnassusweg heeft nu een bestemming als creatieve ruimte voor ondernemers en kunstenaars. Schilderijen van Ies Noordhoek in een oude rechtszaal.Beeld Marc Driessen

Ruimte is schaars en wordt steeds schaarser. Om voor ondernemingen en maatschappelijke organisaties plek te vinden waar ze het niet altijd helemaal verwachten, is de gemeentelijke afdeling Stadsloods steeds actiever: ondanks corona steeg het aantal aanvragen voor ondersteuning met 20 procent.

Marc Kruyswijk

In de Borgerhoff Mulderzaal, daar waar onder meer Geert Wilders en Willem Holleeder zich voor een rechter moesten verantwoorden, hangen nu schilderijen. Realistisch werk: paspoppen, verkleed als mensen. Je moet even kijken voordat je het doorhebt. Net als de ruimte zelf: het is de rechtszaal, maar het is ’m tegelijk ook helemaal niet.

Even verderop heeft een kunstmakelaar bezit genomen van de zaal waar zich voorheen eens per maand een stoet van tientallen mensen meldde: zij kwamen naar de themazitting parkeerboetes omdat ze het niet eens waren met de bon die ze hadden gekregen. Nu staan her en der verspreid door de zaal sculpturen, aan de muren hangt abstract werk in frisse kleuren.

Ooit rechtbank, nu galerie

Wat ooit de rechtbank was, is nu huisvesting voor dertig bedrijven en initiatiefnemers die zich vrijwel zonder uitzondering bezighouden met kunst of cultuur. Geen rechters, officieren of boeven in soorten en maten, maar Amsterdamse cultuurondernemers die hun handjes dichtknijpen met de ruimte waarvan zij ten minste één jaar gebruik kunnen maken.

De rechtbank, onderdeel van het Rijksvastgoedbedrijf, is verhuisd naar het fonkelnieuwe pand dat pal ernaast is gebouwd. In het oude complex dat inmiddels eigendom is van de gemeente komt, ijs en weder dienende, het veelbesproken museum voor hedendaagse kunst. Tot het zover is echter biedt het ruimte voor kunstenaars en mensen met belendende beroepen. Een idee van Stadsloods. Niet een mens, maar een afdeling binnen de gemeente die vraag en aanbod voor bedrijfsruimtes aan elkaar vastknoopt.

Frictie

Andrea Esveld is een van de drijvende krachten van de afdeling en medeverantwoordelijk voor transformatie die de rechtbank heeft ondergaan. Zij ademt vastgoed, ze ziet knelpunten bij het schaarser worden van ruimte, maar denkt louter in uitdagingen en kansen.

Esveld en haar mensen loodsen zoekenden naar ruimte, naar plekken. Ze is geen oliemannetje, maar neemt vooral overal frictie weg. Als zij hoort dat iemand op zoek is naar ruimte om te werken, popt er in haar hoofd spontaan een kaart van Amsterdam op, overal plaatst ze dan vlaggetjes. Dat zou iets kunnen zijn. En hoe zit het met dat gebouw?

60 procent meer werk

Stadsloods krijgt steeds meer aanvragen, blijkt uit het nieuwste jaarverslag. Sinds 2018 is er sprake van een groei van 60 procent en ook tijdens corona bleef het aantal aanvragen groeien. In 2021 was de toename ten opzichte van het jaar ervoor ruim 20 procent. Het was een pittig jaar, zegt Esveld. “Ruimte wordt steeds schaarser. Amsterdam groeit, zomaar ergens gaan zitten met je onderneming of je organisatie is geen optie meer. Alles en iedereen een plek geven wordt een steeds ingewikkeldere puzzel.”

Ze werd attent gemaakt op het tijdelijk vrijkomen van de rechtbank door Patrick Jansen van Antikraak.nl, die ze kent uit een leven lang in en rond het vastgoed. Jansen is een leegstandsbeheerder en werd gevraagd de voormalige rechtbank onder zijn hoede te nemen. “Ik heb toen snel Andrea gebeld, die kon vast helpen bij het vullen van de ruimte. Dat bleek inderdaad het geval te zijn. Het is schitterend dat hier nu tijdelijk mensen gebruik kunnen maken van ruimte die anders leegstaat.”

Projecten door hele stad

De voormalige rechtbank is maar een van de gebouwen waarbij Stadsloods het afgelopen jaar heeft bemiddeld en geadviseerd. Esveld en haar collega’s hebben allerlei andere projecten afgerond of nog in de pijplijn zitten. Zo is er een ROC dat op zoek is naar 8000 vierkante meter en bijvoorbeeld het Hout- en Meubileringscollege, dat nu nog naast station Sloterdijk zit, heeft zelfs een vraag uitstaan voor 18.000 vierkante meter voor een nieuw gebouw.

Ondersteuning van dergelijke onderwijsinstellingen is geen wettelijke taak, zegt Esveld. “Ze zijn met hun zoekvraag aangewezen op de vastgoedmarkt, met makelaars. Maar wij willen daar graag bij helpen. Wij weten veel, hebben een netwerk. En, minstens zo belangrijk, we weten als gemeente wat er speelt op de langere termijn. Die informatievoorsprong kan goed van pas komen als we organisaties adviseren die belangrijk zijn voor onze stad, zoals bijvoorbeeld onderwijsinstellingen.”

Op de zesde verdieping, de plek waar nog niet zo lang rechters oeverloze middagen moesten besteden aan het juridisch dichttimmeren van uitspraken, zijn de wat kleinere ruimtes. Een Amerikaanse medewerkster van een kakelvers modebedrijfje is net bezig met het couperen van een bikini. Esveld en Jansen zien het met veel plezier aan. Jansen: “Het is een heel goede zaak dat dit soort bedrijfjes voorlopig een mooie bedrijfsruimte hebben.”

Stadsloods in cijfers

• In 2021 heeft de Stadsloods 552 nieuwe ruimtezoekers geholpen.

• Vanaf 2018 is het aantal aanvragen met ruim 60 procent gestegen.

• Ondanks de coronacrisis is dit aantal ook in 2021 met ruim 22 procent gestegen ten opzichte van het jaar ervoor.