PlusNieuws

Halsema had scherper moeten zijn bij aanstelling ‘kennis’ Booij, vindt gemeenteraad

Bij de keuze voor Lennart Booij zijn geen regels overtreden, ook het uurtarief van 125 euro noemt burgemeester Femke Halsema gepast. Maar de verlenging van zijn rol als organisator van het 750-jarig stadsjubileum verliep ‘ongelofelijk slordig’. Halsema en de raad botsen over de vraag of zij alerter had moeten zijn.

Ruben Koops
Lennart Booij.
 Beeld Leendert Jansen
Lennart Booij.Beeld Leendert Jansen

Dat is de uitkomst van een eerste debat over de kwestie in de raadscommissie Algemene Zaken, donderdag. Halsema verdedigde de keuze voor Lennart Booij als kwartiermaker Amsterdam 750 jaar uitdrukkelijk en verwierp de suggestie dat hij een ‘feestjesplanner’ zou zijn. Er was een schaap met vijf poten nodig voor die rol en dat was Booij volgens haar. Ze betreurde wel dat er geen openbare vacature is uitgeschreven maar de functie onderhands werd gegund. “We hadden Booij en de gemeente veel leed bespaard als we dat wel gedaan hadden.” Ook zei Halsema dat ze het uurtarief hoog vond, maar niet exorbitant. “Ik snap wel dat veel Amsterdammers daar pijn bij voelen.”

Antenne

Lees in dit stuk in Het Parool waarom de politieke antenne van burgemeester Halsema haperde bij de aanstelling van Lennart Booij.

Lennart Booij is kunsthistoricus en een kennis van burgemeester Halsema. Hij werd in 2020 aangesteld om het aanstaande jubileum van de stad in 2025 te organiseren. Booij zou geschikt zijn voor het werk vanwege zijn kennis en ervaring, vooral gezien zijn rol als directeur van het Amsterdam Light Festival (tot 2019). Halsema zei donderdag dat ze 'de halve stad’ had gebeld om een geschikte kandidaat te vinden, maar dit moeilijk was.

Zijn bezoldiging voor de nieuwe functie werd vastgesteld op 125 per uur (bruto), voor 20 uur werk per week, wat uitkomt op ruim 10.000 euro per maand. In eerste instantie zou zijn aanstelling 9 maanden duren en daarmee ruim onder het grensbedrag van 214.000 euro blijven waarbij een openbare aanbesteding verplicht is.

Vorige week erkende burgemeester Halsema dat de gemeente die verplichting over het hoofd heeft gezien toen Booijs aanstelling in 2021 stilzwijgend werd verlengd, en het bedrag daardoor wel hoger uitviel. Dit werd blootgelegd door studententijdschrift Propria Cures via een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur. Booijs aanstelling is hierna per direct beëindigd. Het overtreden van de aanbestedingsregel is niet de enige fout; de gemeente vergat ook een belangrijk contract te sturen dat Propria Cures had opgevraagd. Bovendien trok de gemeente een foutief statement in dat Booij welkom zou zijn tot 2025.

Een melding in het gemeentelijke P&O-systeem dat het contract na 9 maanden opnieuw bekeken moest worden, werd niet opgepakt, zei Halsema. Daardoor verdween de overeenkomst van Booij uit de administratie maar bleef wel 24 maanden rechtsgeldig. De betaling liep daarom ook gewoon door. “Het is ongelofelijk slordig dat iemand administratief niet meer zichtbaar is, maar financieel wel,” zei Halsema daarover. Gemeentesecretaris Peter Teesink, de hoogste ambtenaar en hiervoor verantwoordelijk, betuigde spijt voor deze gang van zaken.

Extra zorgvuldigheid

De gehele raad is geschrokken en boos door die opeenstapeling van fouten. Vriendjespolitiek of op z’n minst de schijn daarvan, zo kwalificeerden oppositiepartijen zoals JA21, Partij voor de Dieren en de VVD de situatie.

Halsema verwierp de suggestie van vriendjespolitiek. “Daar ben ik diep door geraakt. (...) Daar is geen aanwijzing voor, behalve dat ik Booij ken.”

Ook coalitiepartijen GroenLinks, D66, SP en PvdA zijn ontstemd. Mede omdat externe inhuur en de bedragen die dit de gemeente kost, al langer een bron van onvrede is. “Het externe inhuurtarief is hier niet voor bedoeld maar voor afgebakende korte klussen, dit komt op mij over als een verkapte loondienst,” zei GroenLinks-raadslid Femke Roosma. PvdA-raadslid Dennis Boutkan vond het frappant dat Booij de opdracht onderhands had gekregen. “Als iemand heel erg bekend is met het politieke netwerk, is zorgvuldigheid extra belangrijk. Dan is onderhandse gunning van een opdracht misschien niet geschikt.”

Ook SP-raadslid Erik Flentge vroeg de burgemeester waarom ze niet extra scherp had opgelet of alles inzake Booij wel volgens de regels ging. Burgemeester Halsema verdedigde zich dat de keuze voor Booij niet in strijd was met Amsterdamse of EU-aanbestedingsregels. Wel betreurt ze dat ze niet gecontroleerd heeft of de gang van zaken contractueel in orde was. “Als ik geweten had van een stilzwijgende verlenging bij een uurtarief van 125 euro, dan had dat maximaal 9 maanden geduurd en was er daarna een ander contract geweest.”

Maar de raad wil horen van Halsema dat zij zich bij het benaderen van Booij al had moeten realiseren dat een kennis aanstellen gevoelig ligt en daarom foutloos had moeten verlopen.

“De burgemeester had zich ervan bewust moeten zijn: hij komt voort uit haar netwerk, dit gaan we dus zo openbaar mogelijk aanbesteden zodat het voor iedereen volgbaar is. Dat doet u niet en dat vind ik verwijtbaar.”

Lichtzinnigheid

Roosma van GroenLinks riep op om de toekomstige programmamanager Amsterdam 750 gewoon in loondienst te nemen. “Ik heb gevoel dat iemand op deze manier inhuren een automatisme is”, zei Roosma. “Hoe krijgen we dat uit het systeem, dan waren we nooit in deze situatie beland.”

Of deze affaire nog politieke gevolgen heeft voor Halsema wordt in de loop van februari duidelijk tijdens een volgend raadsdebat. Ondertussen wordt er nog een extra juridisch advies opgevraagd over de vraag of het contract van Booij wel rechtsgeldig was omdat het 24 maanden doorliep, terwijl daarmee de aanbestedingsgrens werd geschonden.

Diverse partijen hebben aangekondigd dat de verdediging van Halsema niet afdoende is, ook vanuit de coalitiepartijen blijft kritiek bestaan. “De lichtzinnigheid waarmee iemand uit ‘het netwerkje' wordt betrokken, dat is het probleem hier en daar is het laatste woord nog niet over gesproken”, zei Flentge. Ook PvdA-raadslid Boutkan vindt het tergend dat het vertrouwen van Amsterdammers in de politiek door deze affaire behoorlijk beschadigd is geraakt.

Toezeggingen van burgemeester Halsema om herhaling te voorkomen

- In het vervolg worden ‘kwartiermakers' in functies zoals die van Booij altijd via een openbare procedure aangetrokken.

- Gaten in het P&O systeem, waardoor externe zzp'ers langer kunnen blijven factureren dan de aanbestedingsregels toestaan, worden gedicht.

- Halsema belooft te onderzoeken of externe deskundigen verplicht kan worden om een urenregistratie bij te houden.

- Een dienstverband wordt het uitgangspunt, ook bij dit soort topfuncties, beloofde Halsema.