Nieuws

Halsema blijft voorstander van nieuwe proef met preventief fouilleren, raad niet overtuigd

Een meerderheid van de gemeenteraad is niet overtuigd, maar burgemeester Femke Halsema blijft voorstander van een nieuwe proef met preventief fouilleren. Het wordt de laatste alvorens Amsterdam besluit dit middel wel of niet definitief in te voeren.

David Hielkema en Tim Wagemakers
Een man wordt gecontroleerd op het Waterlandplein in Noord tijdens de proef met preventie fouilleren in september vorig jaar. Beeld Marc Driessen
Een man wordt gecontroleerd op het Waterlandplein in Noord tijdens de proef met preventie fouilleren in september vorig jaar.Beeld Marc Driessen

De burgemeester kondigde begin deze maand een nieuwe proef met preventief fouilleren aan. Ze wil dit middel gaan inzetten op plekken waar met regelmaat wapenincidenten zijn en waar de politie ziet dat het onveilig is. Volgens de burgemeester moet dat leiden tot een hogere opbrengst in wapens.

Een groot deel van de gemeenteraad was tijdens commissievergadering van donderdagavond, waar Halsema haar plannen toelichtte, sceptisch over het instrument. D66-raadslid Rob Hofland is bang voor etnisch profileren, zijn GroenLinks-collega Imane Nadif zei stellig deze pilot liever helemaal niet te zien en Carla Kabamba van Bij1 vroeg zich af hoe wordt gecontroleerd of de agenten zich aan de regels houden.

Denkvoorman Sheher Khan noemde de duizend uren die de politie voor preventief fouilleren inzet ‘kostbaar’ en zei de vorige controles niet succesvol te vinden, aangezien er nul vuurwapens waren gevonden. De proef kon ook rekenen op kritiek van de SP: Remine Alberts verwees naar haar eigen politieke geschiedenis en noemde het debat een herhaling van zetten.

Lage opbrengst

Volgens Halsema was dat niet het geval. “In het verleden werd preventief fouilleren volstrekt anders toegepast. Veel grootschaliger, algemener, in grotere delen van de stad, en er waren veel minder controles op de politie. Het ging op een manier die voor mij niet aanvaardbaar is en waarvan de opbrengst veel te klein was. Daarom hebben we het nu heel secuur in de vorm van twee achtereenvolgende pilots gegoten, in veel kleinere gebieden, met veel meer controle.”

De burgemeester verwees naar de pilots die vorig jaar plaatsvonden. In september werd een maand lang in vijf wijken in de stad geëxperimenteerd met preventief fouilleren. Bij slechts 3 procent van de 2368 gefouilleerde personen werd iets in beslag genomen, maar omdat buurtbewoners zich door deze controles veiliger voelen, wil Halsema de proef verlengen.

Dat de opbrengst destijds zo laag was, heeft volgens politiechef Frank Paauw te maken met het ‘circus’ eromheen. Er keken journalisten mee, burgerwaarnemers (betrokken Amsterdammers die toezicht hielden op de controles), raadsleden en ook nog eens vertegenwoordigers van politievakbonden die op hun beurt weer de waarnemers controleerden.

Bij de volgende proef zal het een stuk rustiger zijn. Wel kijken onafhankelijke onderzoekers mee, die een rapport met hun bevindingen opstellen. Naar aanleiding daarvan gaat de burgemeester nog een keer in debat met de raad over de inzet van dit instrument.

Donkere maanden

De proef moet lopen vanaf oktober dit jaar tot januari 2023 en in totaal zullen er 25 wapencontroles worden gehouden. Gekozen is om te controleren in de ‘donkere maanden’, omdat in deze periode meer straatroven en woninginbraken plaatsvinden.

De kwestie tussen de burgemeester en de meerderheid van raad speelt al bijna twee jaar. PvdA, VVD, JA21 en CDA zijn voorstander van de proef terwijl D66, GroenLinks, Partij voor de Dieren, Denk, SP en Bij1 tegen zijn. Tweemaal vroeg de meerderheid ook aan Halsema om de proef preventief te fouilleren niet door te zetten, maar Halsema hield voet bij stuk.

Ook als de volgende proef door de driehoek positief wordt beoordeeld, is het nog maar de vraag of Halsema er wederom voor kiest beleid uit te voeren waar de meerderheid van de raad op tegen is of dat ze zich voegt bij de keuze van de volksvertegenwoordigers.

Luister ook eens naar onze podcast Amsterdam wereldstad.

Meer over