Update

Gemengde huisvesting Amsterdamse jongeren en jonge statushouders opnieuw tegen het licht na incidenten

In anderhalf jaar tijd zijn 20 aangiftes gedaan door bewoners van Stek Oost, een gedeeld wooncomplex in de Watergraafsmeer waar jongeren en jonge statushouders samenwonen. Onder de aangiftes zitten een aantal zeer ernstige delicten, ze gaan over meerdere personen.

Tim Wagemakers
null Beeld Joris van Gennip
Beeld Joris van Gennip

In het wooncomplex wonen 125 Nederlandse jongeren met 125 jonge, voornamelijk mannelijke, statushouders. AT5 interviewde in mei dit jaar twee jonge vrouwen die verhuisd zijn uit Stek Oost omdat ze zich onveilig voelden. Meerdere statushouders zorgden volgens hen voor overlast. Zo spraken de vrouwen van stalking, seksueel grensoverschrijdend gedrag en geweld op de locatie. Een groep bewoners stuurde in september 2021 al een noodkreet naar corporatie Stadgenoot en de gemeente.

De politie doet nog onderzoek naar de omvang van de incidenten. Uit een bewonersbijeenkomst eerder dit jaar bleek dat om uiteenlopende redenen niet altijd aangifte wordt gedaan van overlast of incidenten.

Zorg mijden

In een brief naar de raad reageren wethouder Rutger Groot Wassink (Opvang) en Zita Pels (Volkshuisvesting) op vragen die gesteld werden door VVD en JA21. Ze schrijven dat een deel van de statushouders die in dit soort wooncomplexen woont, kampt met psychologische problemen.

Zij mijden vaak zorg, waardoor vroege hulp uitblijft. Daarnaast blijven bewoners, vanwege hun huurrechten, soms nog lang op de locatie na een incident. Na tussenkomst van de rechter is het bij Stek Oost gelukt op te treden tegen één persoon, die verdacht wordt van zes zedenmisdrijven. Hij woont er nu niet meer en er loopt een strafzaak tegen hem.

Stek Oost wordt beheerd door woningcorporatie Stadgenoot. Naar aanleiding van de incidenten zijn er eind vorig jaar spreekuren gekomen en is samen met de gemeente een actieplan opgesteld met maatschappelijk partners. Ook hebben de ‘community builders’, bewoners die zich voor een kleine vergoeding inzetten als de oren en ogen van het complex, extra begeleiding gekregen. Met de maatregelen is volgens Groot Wassink en Pels de situatie ‘gestabiliseerd’.

College in gesprek

In de stad zijn inmiddels 22 gemengde huisvestingslocaties, waar 50 procent jonge statushouders en 50 procent Nederlandse jongeren samenleven. Startblok Riekerhaven was in 2016 het eerste project. Statushouders jonger dan 28 jaar worden vanuit azc’s geplaatst. De andere groep jongeren die er woont, dient in elk geval een uur per week vrij te maken voor de gemeenschap.

Naar aanleiding van de onrust bij Stek Oost gaat het college van b. en w. de komende tijd in gesprek met de corporaties om de opzet van de gemengde huisvestingslocaties tegen het licht te houden. Groot Wassink en Pels schrijven dat ‘elk incident er één te veel is’, maar schrijven ook dat de gemeente en corporaties over het algemeen positief zijn over de projecten: er zijn ‘voornamelijk positieve effecten op het samenleven van groepen’.

Stadgenoot: ‘Wij treden meteen op’

In een reactie laat woningcorporatie Stadgenoot weten over het algemeen tevreden te zijn over de gemengdwonencomplexen, maar er zijn zorgen over Stek Oost. “We zijn hierover continu in gesprek met de bewoners, de gemeente en overige betrokken (zorg)partijen. Dit lijkt zijn vruchten af te werpen, maar door de omvang en de verhouding tussen jongeren en statushouders is en blijft Stek Oost relatief kwetsbaar. Daarom willen wij toe naar een andere verhouding tussen de twee groepen bewoners; hierover gaan we met de gemeente in gesprek.”

“Bij klachten of incidenten met betrekking tot veiligheid en overlast acteren wij direct, binnen de (juridische) mogelijkheden die wij hebben. Op dit type complexen woont men relatief dicht bij elkaar, waardoor incidenten relatief meer impact hebben en zichtbaarder zijn dan in een regulier wooncomplex of regulier wijk.”

Daarnaast moedigt de corporatie bewoners aan aangifte te doen. “Dat helpt in de dossieropbouw. Uit één enkel incident kunnen meerdere aangiftes voortkomen.”