PlusAchtergrond

Geen beurzen meer, opgestapte leden en mogelijk aangifte: studentencorps weer in opspraak na speeches en filmpje

Het Amsterdamse studentencorps ASC/AVSV ligt onder vuur na vrouwonvriendelijke speeches en ‘misselijkmakende’ acts van halfnaakte vrouwen. Leden stappen op, onderwijsinstellingen houden wederom beurzen in.

Raounak Khaddari
Het pand van het Amsterdamsch Studenten Corps in de Warmoesstraat Beeld ANP /  ANP
Het pand van het Amsterdamsch Studenten Corps in de WarmoesstraatBeeld ANP / ANP

Het Amsterdamse studentencorps ASC/AVSV raakte deze week meermaals in opspraak rond de viering van het 34ste lustrum. Maandag verscheen een filmpje online van een diner op de NDSM-werf een dag eerder, waarbij vrouwen in speeches van mannelijke bestuursleden meermaals ‘hoeren’ werden genoemd. In de speeches werden vrouwen bovendien ‘sperma-emmers’ genoemd, en stelde een spreker ‘de nekken van vrouwen te zullen breken om hun lul erin te steken’.

Honderden corpsleden hebben geschokt gereageerd op de seksueel grensoverschrijdende, intimiderende en vrouwonvriendelijke speeches. Diverse vrouwelijke leden hebben aangegeven zich onveilig te voelen en zagen ervan af aanwezig te zijn op de lustrumafsluiting.

‘Woorden kunnen niet beschrijven wat het met ons, vrouwelijke leden, doet om op ons eigen heren- en damesdiner dusdanig respectloos beschreven te worden,’ staat in een brief aan de vereniging die door honderden leden ondertekend werd.

‘Wij horen mannen denken: ‘het is maar een grap’. Volgens ons is de grap voorbij. Een jaar lang cultuurverandering etaleren en vervolgens dit soort termen zelf uitkramen en het wordt nog toegejuicht ook? Neemt de senaat nou zijn eigen ‘cultuurverandering’ niet serieus?’.

Beurzen weer ingehouden

Als klap op de vuurpijl dook gisteren een filmpje van het lustrumfeest op, waarin twee vrouwen met ontbloot bovenlijf te zien zijn. Slechts gekleed in gescheurde panty’s en strings bouncen ze geknield op een beat terwijl twee mannen onder hen liggen en met hun gezicht tegen hun billen stoten.

Het gaat om een ingehuurde act, verklaart ASC/AVSV-rector Heleen Vos, waarvan zij van tevoren niet op de hoogte was. “We zijn nog bezig met onderzoeken hoe dit precies geprogrammeerd kon worden.” Het lustrumfeest, dat van 16 tot 25 juli plaatsvond, is een aaneenschakeling van grensoverschrijdend gedrag, erkent de rector, die naar eigen zeggen zelf ook gechoqueerd was door de uitspraken tijdens de speeches.

Hoewel de studentenvereniging nog onderzoek doet naar wie wat heeft gezegd en gedaan en wat er precies mis ging, is al duidelijk dat de gebeurtenissen tijdens het lustrum grote gevolgen hebben. De Amsterdamse universiteiten en de Hogeschool van Amsterdam verstrekken, net zoals vorig jaar, het komende jaar geen beurzen aan het Amsterdamsch Studenten Corps.

Vorig jaar spraken de onderwijsinstellingen in een brief hun ‘afschuw’ uit over mishandelingen en vernederingen tijdens minimaal zes dispuutsontgroeningen. De ontgroeningen zijn afgelopen collegejaar onder de huidige opzet voorgoed afgeschaft.

De sancties zouden worden opgeheven als het vertrouwen hersteld zou zijn. “Het moge duidelijk zijn, dat dat nog niet het geval is,” zei een woordvoerder van de HvA gisterenmiddag. “We vinden de uitspraken niet oké. Dat betekent dat het ASC geen geld krijgt en geen toegang tot de onderwijsinstellingen om te werven of de vereniging te promoten.”

Leden afgetreden

Ook volgens de Vereniging van Reünisten van de studentenvereniging is het ‘duidelijk dat de ingezette cultuurverandering op het ASC/AVSV nog niet is geland’, schrijft voorzitter Arthur Knipping in een mail aan reünisten. Knipping spreekt over ‘teksten die voorbereid waren en waarbij kennelijk geen van hen heeft gedacht, kan dit eigenlijk wel?’

Toch hoeft het ASC/AVSV zich financieel gezien nog geen zorgen te maken. Knipping laat weten dat de Vereniging van Reünisten een fonds heeft voor bestuurders. “Afhankelijk van de noodzaak kan het bijspringen.”

Bob Duynstee (61, lid sinds 1981) is geschokt door de gebeurtenissen. “Kijk, we zijn een liberale club. We zijn het niet gewend om elkaar aan te spreken over excessen, of over hoe je moet leven. We zijn geen vereniging waar we cultuurdiscussies houden, maar wat nu gebeurt is echt wel binnengekomen. Ik ben verbijsterd. Schoppen tegen de burgermaatschappij heeft zijn charmes, maar er zijn grenzen, terwijl dat bij sommigen van het Corps niet zo lijkt te zijn. De intellectuele vrijheid wordt gebruikt voor bagger.”

Hoe nu verder? De corpsleden die de vrouwonvriendelijke uitspraken deden hebben dinsdag in ieder geval hun bestuursfuncties neergelegd. Ook worden voorlopig geen nieuwe leden toegelaten.

ASC/AVSV-rector Vos laat dinsdagmiddag in een brief aan leden weten dat ondanks het aftreden van de drie sprekers de onderzoeken naar de acties van betrokkenen gewoon worden doorgezet. “Ook zullen wij juridisch advies inwinnen op basis waarvan wij zullen beoordelen of tegen de ernstigste uitspraken van zondagavond aangifte moet worden gedaan.”

Intrekken vergunning

Burgemeester Femke Halsema veroordeelt de gebeurtenissen rondom de lustrumviering van ASC/AVSV. ‘Het gedrag van een deel van de mannelijke leden van het ASC afgelopen zondag is onaanvaardbaar en volstrekt verwerpelijk,’ aldus de burgemeester in een schriftelijke reactie. ‘Niet alleen maken zij zich schuldig aan seksisme en discriminatie, de uitspraak ‘de nekken van vrouwen te breken’ vanaf een podium beschouw ik ook als een oproep tot geweld tegen vrouwen.’

Halsema laat onderzoeken welke maatregelen zij kan nemen. Als ‘uiterste consequentie’ noemt ze het (tijdelijk) intrekken van de exploitatievergunning van de sociëteit.

Halsema noemt het ‘wangedrag’ een klap in het gezicht van het dagelijks bestuur van de vereniging, dat zich volgens haar ‘ongelooflijk heeft ingespannen om de cultuur te veranderen’. De burgemeester zegt ervan uit te gaan dat de vereniging zich volledig distantieert van de sprekers en gepaste maatregelen neemt. Ook spreekt ze haar ‘grote waardering en respect’ uit voor de schrijvers en ondertekenaars van de brief waarin melding werd gemaakt van de toespraken. ‘Het zijn deze leden die de juiste koers voor ogen hebben.’