Familie Rothschild akkoord met verkoop De Vaandeldrager van Rembrandt aan Nederland

De familie Rothschild is akkoord gegaan met de verkoop van het werk De Vaandeldrager (1636) van Rembrandt aan de Nederlandse staat. Het doek wordt verkocht voor een bedrag van 175 miljoen euro. De staat telt 150 miljoen euro neer voor het topstuk.

Edwin van der Aa
'De vaandeldrager', Rembrandt, ca. 1636.  Beeld -
'De vaandeldrager', Rembrandt, ca. 1636.Beeld -

De aankoop van De Vaandeldrager zal via een combinatie van publieke en private financiering gaan. De Vereniging Rembrandt draagt een bedrag van 15 miljoen euro bij, naast de bijdrage van het Rijksmuseum Fonds van 10 miljoen euro. Ten slotte zal de staat het resterende deel van 150 miljoen neerleggen, waarvan 19 miljoen uit het museaal Aankoopfonds.

De Eerste en Tweede Kamer moeten nog akkoord gaan met de aanschaf van het werk. Als zij ermee instemmen, is de aankoop definitief. Het werk moet uiteindelijk in het Rijksmuseum komen te hangen.

De Vaandeldrager is voor het laatst in 2019 te zien geweest op de tentoonstelling Rembrandt-Velázquez in het Rijksmuseum. De huidige eigenaar van het werk, de Franse bankiersfamilie Rothschild, verkocht eerder Rembrandts dubbelportret van Marten Soolmans en Oopjen Coppit aan het Rijksmuseum en het Louvre.

‘De Rembrandt die niet mag ontbreken’

Rembrandt was dertig jaar oud toen hij De Vaandeldrager schilderde. Hij heeft zichzelf hier in de mooiste historische kleding afgebeeld. Zo plaatst hij zich bewust in de noordelijke traditie van portretten van vaandeldragers van beroemde kunstenaars als Albrecht Dürer, Lucas van Leyden en Hendrick Goltzius.

De Vereniging Rembrandt noemt het werk ‘cruciaal voor het verhaal van Rembrandts artistieke ontwikkeling’. Mogelijk was het schilderij een soort ‘reclame’ om de Amsterdamse schutterijen te bewegen een schuttersstuk te bestellen. ‘Vier jaar na De Vaandeldrager kreeg Rembrandt met De Nachtwacht (voltooid in 1642) inderdaad zo’n opdracht. Als opmaat voor dat inmiddels wereldberoemde groepsportret heeft De Vaandeldrager een belangrijke plaats in Rembrandts oeuvre’, schrijft de Vereniging Rembrandt op de eigen website. Het is ‘de Rembrandt die niet mag ontbreken’.

In publieke handen

Minister Van Engelshoven (Cultuur): “Met deze gezamenlijke aankoop maken we een van de mooiste werken van Rembrandt toegankelijk voor iedereen. Hiermee komt het werk, na honderden jaren, in publieke handen en zal dit ook voor altijd zo blijven. Zo kan iedereen genieten van dit schilderij met enorme culturele en historische waarde. De Vaandeldrager komt na een reis van eeuwen nu voorgoed naar huis.”

Taco Dibbits, hoofddirecteur Rijksmuseum: “Generaties lang is ervan gedroomd De Vaandeldrager terug te laten keren naar ons land. Nu zich de mogelijkheid voordoet spannen we ons met vereende krachten in om deze Rembrandt voor de eeuwigheid voor Nederland te verwerven.”

Hij vertelt al vijf jaar bezig te zijn met de aankoop van De Vaandeldrager. Sinds de aankoop van Marten en Oopjen in 2016 heeft hij naar eigen zeggen goed contact met de Franse familie Rothschild, met name met de erfgenamen van Élie de Rothschild, van wie het schilderij was.

In 2018 wilde de familie De Vaandeldrager al op de markt brengen. “Toen heb ik meteen de minister ingelicht,” zegt Dibbits. Maar de Franse regering hield de exportvergunning aan om Franse musea een kans te geven en daarom kon het schilderij nog niet worden verkocht. “Dinsdag heeft Frankrijk laten weten het niet te willen verwerven. Daarom moesten we snel schakelen. De Fransen willen nu wel een exportvergunning afgeven, op voorwaarde dat het werk in het publieke domein terechtkomt.”

Meer over