Nieuws

Er is straks plek voor minder cruiseschepen in Amsterdam, maar ze kunnen wel aan de schonere ‘walstroom’

Vanaf 2025 kunnen cruiseschepen aan de kade bij passagiersterminal PTA draaien op ‘walstroom’, maar dat betekent niet dat er allerlei extra mogelijkheden voor cruiseschepen in de stad gaan komen. In de toekomst lijkt Amsterdam zelfs terug te vallen naar niet meer dan honderd cruiseschepen per jaar.

Bart van Zoelen
Cruiseschepen wekken doorgaans elektriciteit op met hulpmotoren aan boord, met als gevolg veel fijnstof en stikstof. Beeld Marc Driessen
Cruiseschepen wekken doorgaans elektriciteit op met hulpmotoren aan boord, met als gevolg veel fijnstof en stikstof.Beeld Marc Driessen

Sinds de eerste corona-uitbraak in 2020 is de PTA 626 dagen uitgestorven geweest, maar de haven hoopt op een snel herstel met zowel dit jaar als in 2023 minstens 130 zeecruiseschepen. Dat zijn er wel een stuk minder dan de 181 uit recordjaar 2018.

De PTA bereidt zich alvast voor op betere tijden, met meteen een stuk schonere schepen. Nu wekken cruiseschepen elektriciteit op voor de passagiers aan boord door hulpmotoren, met als gevolg veel fijnstof en stikstof. Door walstroom kunnen cruiseschepen vanaf 2025 aan de stekker worden gelegd.

Dat schrijven de wethouders Victor Everhardt (Haven) en Marieke van Doorninck (Duurzaamheid) in een brief aan de gemeenteraad. Overigens is niet gezegd dat alle schepen vanaf dat moment draaien op walstroom. In 2030 is nog maar de helft van de zeecruiseschepen daarvoor geschikt.

Vanaf 2030 is het voornemen om alleen nog schepen naar Amsterdam te halen die binnen de haven uitstootvrij zijn, schrijven de wethouders. Een meerderheid van de gemeenteraad deed die oproep vorig jaar. De komst van schepen die niet uit de voeten kunnen met walstroom blijft mogelijk. Een andere optie is de schone brandstof lng, die al in de Amsterdamse haven kan worden gebunkerd.

De haven zet meteen een rem op verdere groei van het aantal zeecruises. In 2030 wil Amsterdam hooguit zo’n 190 cruiseschepen in de stad. Eerder was de verwachting dat de stad zou doorgroeien naar 250 cruiseschepen.

Fietsbrug

Die bijgestelde groeiambities zijn het resultaat van overleg met de regio. Dat was nodig geworden toen het stadsbestuur bij zijn aantreden in 2018 een streep wilde halen door de geplande nieuwe cruiseterminal in de Coenhaven. Maar de buurgemeenten wilden de cruiseterminal niet op hun grondgebied, waardoor Amsterdam toch weer uitkwam bij de Coenhaven. Een regiocommissie onder leiding van provinciebestuurder Zita Pels heeft nu de consequenties op een rijtje gezet.

Voordeel is dat de stad kieskeurig kan zijn. De schaarse plekken aan de kade in Amsterdam zullen gewild zijn, waardoor de haven voorrang kan geven aan schone schepen en de lucratieve cruises die Amsterdam als begin- of eindpunt hebben. Op een tussenstop geven passagiers gemiddeld 76 euro uit. Als ze hun cruise beginnen of eindigen in de stad is dat wel 375 euro.

Meteen blijkt dat de stad op de lange termijn veel minder cruiseschepen kan herbergen. Zodra over het IJ in West een fietsbrug wordt gebouwd die de PTA in het centrum onbereikbaar maakt voor cruiseschepen, valt de capaciteit van Amsterdam als cruisehaven terug naar zo’n honderd schepen per jaar. Meer ruimte is er vooralsnog niet in de Coenhaven door de omliggende bedrijven.

PvdA-raadslid Dennis Boutkan diende vorig jaar de motie in die het stadsbestuur opriep om de cruisebranche zo veel mogelijk uitstootvrij te maken. Hij is blij met de plannen. “Maar ik wil van de wethouders weten hoe oude, vieze cruiseschepen geweerd kunnen worden. De ambitie kan nog scherper.”

Meer over