PlusReportage

Een van de oudste sportwinkels van Amsterdam sluit na bijna 100 jaar de deuren

Sportwinkel Sportpaleis in de Jan van Galenstraat, open sinds 1926, sluit volgende week. De zaak is te klein voor de huidige tijd. ‘We zijn een uitstervend ras.’

Hans van der Beek
Sportwinkel Sportpaleis ('sinds 1926') in de Jan van Galenstraat gaat sluiten. Eigenaar Jack Laan: ‘Een winkel van honderd vierkante meter is te klein om je volledige assortiment te presenteren.' Beeld Jean-Pierre Jans
Sportwinkel Sportpaleis ('sinds 1926') in de Jan van Galenstraat gaat sluiten. Eigenaar Jack Laan: ‘Een winkel van honderd vierkante meter is te klein om je volledige assortiment te presenteren.'Beeld Jean-Pierre Jans

Sportpaleis, hoekje Jan van Galen en Willem de Zwijger: wie heeft er niet ooit zijn voetbalshirt voor het nieuwe seizoen gehaald? De oeroude sportwinkel is een begrip in de stad. Het is het soort zaak waar klanten vroeger met hun vader kwamen, en nu met hun zoon.

Alleen, lang niet vaak meer vaak genoeg.

Eigenaar Jack Laan (60) wijst naar het uithangbord dat nu aan de toonbank hangt. “Kijk dat logo, ‘sinds 1926’. Dat is dus 96 jaar. Het is bizar. We waren de oudste, traditionele sportwinkel van Amsterdam. Maar we zijn een uitstervend ras. De veranderingen zijn niet meer tegen te houden.”

Volgende week donderdag, op 30 juni, geeft Laan de sleutel aan verhuurder Ymere, en dan is het afgelopen. Wat ervoor in de plaats komt, op dat strategische hoekje in Oud-West, is nog niet duidelijk, maar een traditionele sportwinkel wordt het zeker niet.

Laan: “Ik ben zoon van een melkboer. Hij heeft hetzelfde meegemaakt. Toen de eerste supermarkt, Simon de Wit, hier in de Van Galenstraat kwam, was het voor hem ook afgelopen. Net als later de fotowinkel en het reisbureau. Het gaat allemaal het straatbeeld uit.”

Begonnen als hengelsportzaak

Op 2 februari 1926 opende het echtpaar Polman Tuin de zaak; een kopie van de inschrijving bij de Kamer van Koophandel hangt ingelijst bij de deur. Eerst in de Nicolaas Beetsstraat, maar nog voor de oorlog verhuisden ze naar de Jan van Galen. Het was een hengelsportzaak, maar ze bouwden een naam op met de verkoop van B-keuze sportkousen en de eerste sportmerken als Quick en Temzo.

Eind jaren zestig nam de familie Brouwer het over. Er werd een muurtje doorgebroken, en het pand van de buren – voorheen schoenenzaak Hoogenbosch – werd aan de zaak toegevoegd. De naam was inmiddels veranderd in Sportpaleis. Laan begon in 1980 als stagiair en nam de zaak zes jaar later al over.

Vooral de jaren tachtig waren een gouden tijd. Amsterdam telde zo’n dertig sportwinkels, bij Sportpaleis stonden ze op zaterdag met zes man in de zaak. Daarna werd het steeds minder, al helemaal met de opkomst van online winkelen.

Klant is veranderd

“Ik voel al tien jaar dat dit eindig is,” zegt Laan. “Een winkel van honderd vierkante meter is gewoon te klein om je volledige assortiment te presenteren. En dat is tegenwoordig wel het verwachtingspatroon van de klant.”

Hij beschrijft hoe de klant is veranderd. Vroeger kwam die naar de winkel om een paar schoenen te kopen. Ze wisten van tevoren niet wat ze wilden, dat zagen ze wel in de winkel, waar ze zich lieten adviseren.

Nu komen klanten voorbereid de winkel binnen en laten hun telefoon zien: díe schoen willen ze hebben. Daar is niks meer aan te veranderen. En die schoen ligt in de winkel of niet. Zo niet, dan gaan ze verder.

Laan: “Vroeger kon je verkopen. Nu gaat het over voorraad.”

Winkel in Almere

Die voorraad heeft Laan wel in zijn andere winkel die natuurlijk ook Sportpaleis heet, 1100 vierkante meter in Almere, en in de webshop met dezelfde naam. “Want de naam is prima. We hebben alleen ‘sinds 1926’ weggehaald. Dat is een beetje stoffig.”

Het honderdjarig jubileum gaat Sportpaleis dus nog wel halen, maar niet meer met een legendarisch, klein winkeltje op een hoekje in Oud-West. Laan: “In deze winkel is het de hele dag vissen. Wachten op klanten die hopelijk binnenkomen. Dat kan niet meer, het is niet efficiënt, maar het is wel jammer.”