PlusAchtergrond

Een stad ligt altijd wel ergens open, maar in Amsterdam is het nu wel heel erg

De Raadhuisstraat, de Piet Heintunnel en de Ringdijk, om maar een paar plekken te noemen: Amsterdam ligt op tal van plaatsen open. Het zorgt voor veel verkeershinder. Kan dat niet anders?

Marc Kruyswijk
Opbreking in de Kinkerstraat. Beeld Dingena Mol
Opbreking in de Kinkerstraat.Beeld Dingena Mol

Klagen over werkzaamheden in Amsterdam is van alle tijden. Of is het echt erger dan voorheen?

Voor mensen die denken dat de ergernis misschien wordt veroorzaakt door hun eigen perceptie, is er goed nieuws: het ligt niet aan hen, de stad ligt wel degelijk op meer plekken en langer open dan voorheen. En dan ook nog eens op plekken waar veel mensen er last van hebben. De gemeente houdt alle werkzaamheden bij in een uitvoeringsagenda. Het interactieve kaartje dat daarbij hoort is een lappendeken van huidig en toekomstig onderhoud, bouwwerkzaamheden en afsluitingen van soms belangrijke doorgaande routes.

Hoezo is het juist nu zo erg?

Dat heeft te maken met het intensieve gebruik van de stad: Amsterdam groeit, het aantal inwoners en bezoekers nam, zeker tot het begin van de coronapandemie, hand over hand toe. Een groeiende stad vraagt om woningen, kantoren en alles wat daar verder nog mee te maken heeft. Maar vooral: hoe meer een stad gebruikt wordt, hoe sneller de boel slijt. Auto’s, vrachtwagens, bouwverkeer zelf: ze zijn een aanslag op de straten en pleinen van de stad. Meer mensen betekent uiteindelijk meer onderhoud.

Kan dat onderhoud dan niet een beetje praktischer worden gepland?

Dat zou je denken, maar in de praktijk loopt de gemeente vaak achter de feiten aan. Onderhoud is saai, je krijgt er de handen niet voor op elkaar, laat staan dat je er verkiezingen mee wint. Onderhoud is vooral duur en, zoals we nu merken, hinderlijk voor wie zich door de stad wil bewegen. Veel van dergelijk werk is lang vooruit geschoven vanuit de gedachte dat het vaak nog wel even kan. Inmiddels is uitstel op een aantal plekken in de stad geen optie meer.

Waar in Amsterdam doet zich dat het ergst voelen?

Overal, in de binnenstad, maar ook in de omliggende buurten. Maar het ernstigst is de situatie van de bruggen en de kades. Die zijn extreem slecht onderhouden de afgelopen decennia. Zulk onderhoud is, zoals oud-wethouder Sharon Dijksma zei, niet sexy. En nu wordt het penibel: kades zakken soms in de gracht en wanneer deskundigen de bruggen eens goed bekijken, blijken die er bijna zonder uitzondering slechter bij te liggen dan verwacht. Verschillende malen heeft dat al geleid tot acute afsluitingen voor al het verkeer.

Wat veroorzaakt de meeste overlast?

Op dit moment zijn er twee heel grote projecten aan de gang, aan verschillende zijden van de stad. Het ene project betreft de Oranje Loper, de doorgaande verbinding vanaf de achterkant van het Paleis op de Dam tot aan het Mercatorplein in West. Alles gaat hier op de schop, negen van de tien bruggen op de route worden volledig vernieuwd. De gemeente verwacht de werkzaamheden pas in 2026 af te kunnen afronden. Fietsers, openbaar vervoer en auto’s moeten omrijden.

Tegelijkertijd is de drukgebruikte Piet Heintunnel in Oost afgesloten. Al het autoverkeer wordt nu al een jaar via buurten die daar eigenlijk niet op gebouwd zijn naar de Ring geleid. Verwacht wordt dat dit project in december van dit jaar wordt afgerond.

Kan dat niet wat sneller allemaal?

Nee, helaas. Beide megaprojecten omvatten enorm veel werk. En naast de minder ingrijpende projecten her en der in de stad zijn de soms acute problemen met slechte bruggen en kades ook al zaak van de lange adem. De stad is als een levend organisme. Dat brengt met zich mee dat werkzaamheden in de stad altijd een zeer gecompliceerde afstemming vergen met iedereen die ervan gebruikmaakt. Intussen gaat het leven in de stad gewoon door en moeten restaurants en supermarkten moeten worden bevoorraad en moeten inwoners naar hun werk en weer terug. Woonbuurten kun je niet ongestraft veranderen in bouwterreinen. In jargon: werkzaamheden in de openbare ruimte ontkomen niet aan een gefaseerde – lees langdurige – aanpak.

Maar ooit is de stad af.

Helaas, een stad is nooit af. Er zal altijd worden gebouwd en verbouwd. En met onderhoud is een stad van deze omvang dus nooit klaar. Uit de uitvoeringsagenda van de gemeente Amsterdam blijkt dat werkzaamheden de komende jaren aan de orde van de dag zullen zijn. En intussen komen er ook weer nieuwe plannen bij. Het Zuidasdok gaat straks voor veel hinder zorgen en wat te denken van de eventuele aanleg van een Oost/Westlijn? Het is nu erg en het zal de komende jaren zeer waarschijnlijk niet minder erg worden.

Wat vind jij?

Klagen over de werkzaamheden in Amsterdam is, zoals verslaggever Marc Kruyswijk in dit artikel schrijft, van alle tijden, maar toch: wat vind jíj er nou eigenlijk van? Heb je praktische suggesties, een opbouwende bijdrage of weet je een betere strategie om dit probleem in de stad aan te pakken? Het Parool is benieuwd naar jouw mening: bijdragen aan het debat kun je in maximaal 400 woorden richten aan hethoogstewoord@parool.nl. Een deel van de reacties wordt gepubliceerd op Parool.nl en in de krant.

Verkeersregelaars wijzen fietsers die over de Rozengracht willen naar de omleidingsroute. Beeld Dingena Mol
Verkeersregelaars wijzen fietsers die over de Rozengracht willen naar de omleidingsroute.Beeld Dingena Mol
Meer over