David Hielkema. Beeld Artur Krynicki
David Hielkema.Beeld Artur Krynicki

Een inclusieve stad? Niet voor de Amsterdammer met een beperking

PlusRepubliek Amsterdam

David Hielkema

Zo af en toe komt mijn broer naar Amsterdam. Op die dagen zie ik de stad even door zijn ogen. Als hij de trein komt uitrollen met behulp van een NS-medewerker, merk ik telkens met grote verbazing dat anno 2021 de treinen nog steeds niet gelijkvloers zijn met de perrons.

Spontaan naar filmtheaters gaan we niet meer, omdat ze vaak geen plekje voor hem hebben. In cafés en restaurants worden we geregeld geweigerd, omdat ze ‘opeens’ de oprijdrempels niet kunnen vinden. Bij een diploma-uitreiking op de Universiteit van Amsterdam kon uitgerekend hij er niet bij zijn, omdat de lift het niet deed.

Het is de dagelijkse realiteit voor veel mensen die in een rolstoel zitten. En dat terwijl er in 2016 een wet werd ingevoerd waarin staat dat iedereen die in een rolstoel, scootmobiel of rollator zit ‘gewoon’ overal naar binnen moet kunnen.

Natuurlijk begrijp ik dat er plekken zijn waar dit lastig is. Zeker in Amsterdam zijn er parels van kroegen die gewoonweg niet gebouwd zijn voor mensen met een beperking. Maar op genoeg plekken moet het wel kunnen. Ik heb weinig begrip voor de onwil van deze plekken.

Gelukkig is er de gemeente Amsterdam. Je zou verwachten dat zij wél hun verantwoordelijkheid nemen. Verbaasd keek ik dan ook op toen ik vorige week een motie voorbij zag komen: niet in 2030, maar in 2025 moet het ov voor iedereen met een beperking toegankelijk zijn. Mag ik 2016 hier nog even memoreren?

Aanleiding voor dit plan was dat Cliëntenbelang Amsterdam concludeerde dat de nieuwe 15G trams (aanschafprijs: een slordige 209 miljoen euro) niet toegankelijk zijn voor mensen in een rolstoel. Het GVB (Gemeentevervoerbedrijf) had het niet vooraf getest, bleek achteraf.

Ik kan het niet rijmen. Was in 2011 niet al wettelijk vastgelegd dat nieuwe trams per 1 januari 2020 en nieuwe haltes vanaf 2016 toegankelijk moeten zijn voor mensen met een beperking? En bovendien: komt de rolstoel niet al zo’n zeventig jaar in het straatbeeld voor? Is het nieuw dat mensen met een beperking ook graag gebruik willen maken van het ov?

Het is nota bene 2021. We leven in een tijd dat we naar de maan kunnen reizen, de oceaan plasticvrij kunnen maken, maar toegankelijk openbaar vervoer is er nog steeds niet. Het is geen kwestie van niet kunnen, maar van niet willen. Toegankelijk vervoer had al jaren geleden gerealiseerd moeten zijn.

De gemeenteraad moet in de spiegel kijken. De hele gemeenteraad, van links tot rechts, want voor zover ik me bewust ben heeft een handicap geen politieke kleur. Ze zouden zich moeten verontschuldigen dat de motie nodig was om deze Amsterdammers meer autonomie te bieden in een leven dat al zo veel beperkingen kent.

En ook dit college mag zich schamen. De zogenoemde Inclusie-agenda is prachtig papierwerk, maar het is vooral effectief in tekst en uitstraling. De Amsterdammers in een stoel op wielen hebben ze er de afgelopen jaren amper mee geholpen.

Politiek verslaggever David Hielkema belicht in ‘Republiek Amsterdam’ een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? d.hielkema@parool.nl.

Meer over