PlusAchtergrond

Dit zijn de nieuwe wethouders van Amsterdam: 4 bekenden, 5 nieuwe gezichten, 1 grote verrassing

De negen voorgedragen wethouders zijn woensdagochtend bekendgemaakt. Vijf daarvan zijn nieuwe gezichten. Voormalig NPO-bestuurder Shula Rijxman is de grote verrassing.

David Hielkema en Tim Wagemakers
Marjolein Moorman en Rutger Groot Wassink op weg naar de presentatie van de Amsterdamse coalitie in basisschool ’t Koggeschip. Beeld Jakob van Vliet
Marjolein Moorman en Rutger Groot Wassink op weg naar de presentatie van de Amsterdamse coalitie in basisschool ’t Koggeschip.Beeld Jakob van Vliet

De komende vier jaar kent Amsterdam negen wethouders, één wethouder meer dan in de afgelopen termijn. Op die manier krijgen PvdA, GroenLinks en D66 allen drie afgevaardigden. Onder hen de partijleiders Marjolein Moorman (PvdA), Rutger Groot Wassink (GroenLinks) en Reinier van Dantzig (D66). Cultuurwethouder Touria Meliani (GroenLinks) mag aan een tweede termijn beginnen.

Met vijf frisse wethouders is de vernieuwing groot te noemen, hoewel dat ook relatief is. Zita Pels (GroenLinks) loopt als gedeputeerde al even mee in de Noord-Hollandse politiek, Sofyan Mbarki (PvdA) is al acht jaar raadslid en Melanie van der Horst (D66) is sinds 2014 te vinden in de Stopera, eerst als politiek assistent, inmiddels als bestuurder in West.

Enkel Shula Rijxman (D66) en Rochdale-bestuurder Hester van Buren (PvdA) zijn nieuw in het stadhuis. Opvallend is dat voor derde keer op rij geen wethouder met Surinaamse roots in het bestuur komt. Hennah Buyne was namens de PvdA de laatste in 2010.

PvdA

Marjolein Moorman (48): Onderwijs, Jeugd(zorg), Armoede en Schulden, en masterplan Zuidoost

Marjolein Moorman Beeld Jakob van Vliet
Marjolein MoormanBeeld Jakob van Vliet

Vier jaar geleden kreeg Marjolein Moorman de door haar felbegeerde portefeuille Onderwijs. Als grote winnaar van de afgelopen verkiezingen bestond geen enkele twijfel dat de PvdA-leider door kan op dit dossier.

Een andere portefeuille, schuldhulpverlening, is voor Moorman zeer persoonlijk: na het overlijden van haar ouders erfde ze een schuld van 30.000 euro. Ze introduceerde als wethouder ‘een pauzeknop’, waarmee de gemeente schulden van mensen tijdelijk kan bevriezen.

Moorman, voormalig communicatiewetenschapper, staat bekend als politiek zeer handig. De afgelopen jaren werd ze ook buiten Amsterdam een bekend gezicht in de strijd tegen kansenongelijkheid met het mantra ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’.

Met de stijgende inflatie, de lerarentekorten en de crisis in de jeugdzorg krijgt Moorman onderwerpen op haar bordje die in grote mate beïnvloed worden door beslissingen in Den Haag. Voor een succesvol wethouderschap zal ze de komende jaren haar zichtbaarheid moeten vertalen naar concrete resultaten. Moorman wordt de eerste locoburgemeester.

Sofyan Mbarki (37): Economische Zaken, MBO, Aanpak Binnenstad, Jongerenwerk en Sport

Sofyan Mbarki Beeld Jakob van Vliet
Sofyan MbarkiBeeld Jakob van Vliet

Mbarki is de grote vertrouweling van PvdA-leider Marjolein Moorman. Na acht jaar in de gemeenteraad, waarvan vier als fractievoorzitter, maakt de geboren Amsterdammer zijn entree in het stadscollege.

Mbarki viel de afgelopen jaren op, onder meer met zijn standpunt dat preventief fouilleren serieus overwogen moest worden. Ook speelde hij zich in de kijker door toenmalig VVD-leider Klaas Dijkhoff uit te nodigen in Slotervaart, omdat Mbarki pissig was over Dijkhoffs proefballon om jongeren uit wijken als Slotervaart zwaarder te straffen.

Als wethouder zit Mbarki nu eindelijk aan de knoppen op onderwerpen waar hij al jaren mee bezig is. Als docent en teamleider op het Calvijn College in Nieuw-West – hij was ooit leraar van voetballer Abdelhak Nouri – en als adviseur Diversiteit en Inclusie zette hij zich in voor meer kansen voor jongeren op het gebied van werk en stages.

Hester van Buren (56): Financiën, Personeel en organisatie, Dienstverlening, Lucht- en Zeehaven

Hester van Buren Beeld Jakob van Vliet
Hester van BurenBeeld Jakob van Vliet

De naam Hester van Buren stond vorige maand nog boven een flinke wensenlijst van de corporaties gericht aan de onderhandelende partijen. Vanaf volgende week zit de huidige topvrouw van woningcorporatie Rochdale aan de ontvangende kant, als de nieuwe wethouder Financiën, namens de PvdA.

Van Buren is geen onbekende in de Amsterdamse politiek. Namens Rochdale zat ze in de harde kern die het Masterplan Zuidoost ontwikkelt. Daarnaast verscheen ze vaak in het nieuws bij langslepende discussies rond sloop- of renovatieplannen in de stad. Van Buren profileerde zich daarbij als standvastig bestuurder, die plannen wist door te zetten – soms ondanks stevige kritiek van bewoners.

Van Buren werkte sinds 2010 bij Rochdale, dat 38.000 woningen verhuurt in en rond Amsterdam. Ze begon daar vlak na de grote woningbouwschandalen, waarbij ook Rochdale betrokken was. Maar de rust keerde terug bij de woningstichting, waar Van Buren sinds 2015 bestuursvoorzitter was. Eerder werkte ze onder meer als directeur Wonen bij een andere corporatie, Stadgenoot.

GroenLinks

Rutger Groot Wassink (47): Sociale Zaken, Opvang (statushouders en vluchtelingen), Gemeentelijk Vastgoed, Democratisering en Masterplan Nieuw-West

Rutger Groot Wassink Beeld Jakob van Vliet
Rutger Groot WassinkBeeld Jakob van Vliet

Na de verkiezingen hief Rutger Groot Wassink een gebalde vuist. GroenLinks werd met acht zetels niet de grootste partij in de stad, maar de lijsttrekker van de partij zag wel dat de vorige coalitie (minus de SP) een meerderheid behaalde. Samenwerking met de VVD sloot hij direct uit en het stond vast dat hij nog een periode wilde doorgaan als wethouder Sociale Zaken.

Groot Wassink is sinds 2006 politiek actief, wethouder sinds 2018 en doet graag ideologische uitspraken. Hij liet zich in de afgelopen jaren echter ook zien als pragmatisch bestuurder. Zo stelde hij ‘milder’ te zijn geworden over de grote bedrijven in de stad, waarmee hij moet samenwerken om bijvoorbeeld zijn banenplannen te realiseren.

Daarnaast is Groot Wassink verantwoordelijk voor de asielopvang in de stad, een dossier waar hij ideologisch flink tegen Den Haag aan kan schoppen. Onlangs nog botste hij hard met de hofstad over de voortzetting van de 24 uursopvang voor ongedocumenteerde asielzoekers in Amsterdam. In de nieuwe bestuursperiode gaat de geboren Doetinchemmer over alle opvang in de stad.

Touria Meliani (52): Kunst en Cultuur, Evenementen, Inclusie- en Antidiscriminatiebeleid

Touria Meliani Beeld Jakob van Vliet
Touria MelianiBeeld Jakob van Vliet

Het was nog maar de vraag of ze door mocht als wethouder. Als totale buitenstaander begon Touria Meliani (GroenLinks) vier jaar geleden namelijk zeer moeizaam op de portefeuilles Cultuur en Personeelszaken. Ze schutterde in de raadszaal en de vrees bestond zelfs dat ze het eerste jaar van haar termijn niet zou overleven. Maar corona gaf haar nieuw elan: daarin stond ze pal voor de kunstsector. Ze werd beloond met een tweede termijn.

Naar eigen zeggen is ze ook echt ‘een politicus geworden’. De afgelopen jaren zette ze in op meer spreiding van culturele instellingen door de stad. Tevens vindt ze dat de sector een stuk inclusiever kan. De komende jaren zal ze onder meer het hoofdpijndossier rond de nieuwe Meervaart tot een goed einde moeten brengen.

Meliani werd geboren in Debdou (Marokko) en studeerde culturele maatschappelijke vorming aan de HvA. Voor haar wethouderschap was Meliani de directeur van kunst- en muziekcentrum Tolhuistuin.

Zita Pels (36): Duurzaamheid, Energietransitie, Volkshuisvesting, Dierenwelzijn, Voedsel en Afval

Zita Pels Beeld Jakob van Vliet
Zita PelsBeeld Jakob van Vliet

Als provinciaal bestuurder in Noord-Holland valt niet iedereen op. En toch: door vier jaar geleden vanuit de provincie de ban op extra windmolens op land op te heffen, gaf Zita Pels het startschot voor onder meer de hoogoplopende discussie rond windmolens in Amsterdam.

Nu mag ze het slepende dossier zelf onder haar hoede nemen: ze volgt wethouder Marieke van Doorninck op als wethouder Duurzaamheid. Pels moet nieuwe schwung geven aan de energietransitie onder druk van grote maatschappelijke weerstand.

Daarnaast wordt Pels ook verantwoordelijk voor de nieuwe portefeuille Volkshuisvesting. Dat betekent dat ze onder meer nieuwe afspraken moet maken met corporaties rond bijvoorbeeld isolatie en de aanpak van schimmelwoningen.

Pels, geboren Amsterdammer, studeerde bestuurskunde en religiewetenschappen. Sinds 2015 zit ze in de provinciale staten van Noord-Holland. Als lijsttrekker van GroenLinks Noord-Holland loodste ze in 2019 de partij de coalitie in, ten koste van de grootste partij Forum voor Democratie. Zelf werd ze provinciaal bestuurder. Pels is de dochter van de Nederlandse socioloog Dick Pels.

D66

Reinier van Dantzig (36): Woningbouw, Grond en Ontwikkeling, Ruimtelijke Ordening

Reinier van Dantzig Beeld Jakob van Vliet
Reinier van DantzigBeeld Jakob van Vliet

Over de vorige wethouder Wonen zei Reinier van Dantzig dat deze ‘beter was in persberichten versturen dan palen de grond in slaan’. Nu mag hij zelf laten zien dat hij het beter kan – waarmee zijn breed uitgesproken wens om wethouder Wonen te worden is uitgekomen.

Omdat D66 niet de grootste, maar de derde partij werd, moest het wethouderschap nog wel goed worden uitonderhandeld. Het eindresultaat is dat de portefeuille wonen is gesplitst. Volkshuisvesting ligt bij GroenLinks en Van Dantzig kan zich helemaal richten op de groei van de stad.

De horecaondernemer en fractieleider van D66 is sinds 2014 raadslid en leidt sinds 2017 de partij. In campagnetijd zette hij vol in op woningen voor de middenklasse en wilde hij onder meer betere afspraken maken met projectontwikkelaars. Tijd om dit de komende vier jaar waar te maken, al zullen zijn linkse partners hem nauwlettend in de gaten houden of het allemaal niet te liberaal wordt.

Melanie van der Horst (37): Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit, Openbare Ruimte en Groen, Water, Aanpak Noord

Melanie van der Horst Beeld Jakob van Vliet
Melanie van der HorstBeeld Jakob van Vliet

Het is geen verrassing dat stadsdeelbestuurder in West Melanie van der Horst nu wethouder wordt. Al langer was bekend wat haar ambities waren: wethouder worden en het liefst op onderwerpen in de openbare ruimte. Met verkeer en vervoer onder haar hoede volgt ze PvdA’er Egbert de Vries op.

Voor Van der Horst liggen er grote uitdagingen in het verschiet: de stad kampt met veel te lang uitgestelde problemen rond de staat van de bruggen en kades, maar het budget om dit aan te pakken, is beperkt. Eerder zei haar partijleider Van Dantzig al dat de kades echt niet ‘met een gouden randje’ hoeven te worden opgeknapt.

Van der Horst verwierf de afgelopen maanden een beetje naamsbekendheid met haar strijd tegen darkstores, vanwaaruit flitsbezorgers hun bestellingen ophalen. Haar stadsdeel kreeg het als eerste voor elkaar om een vestiging van Zapp aan de Fagelstraat te sluiten.

Van der Horst kent het Stadhuis goed. Van 2014 tot en met 2017 was ze politiek adviseur van toenmalig D66-wethouder Duurzaamheid Abdeluheb Choho. Daarnaast had ze een aantal jaar een eigen adviesbureau Nidi Consilia, gespecialiseerd in mobiliteitsvraagstukken.

Shula Rijxman (62): Publieke Gezondheid en Preventie, Digitale Stad, Lokale Media, Deelnemingen

Shula Rijxman Beeld Jakob van Vliet
Shula RijxmanBeeld Jakob van Vliet

Dé grote verrassing in de nieuwe wethoudersploeg is Shula Rijxman – al hing het al wel een tijdje in de lucht. Na bijna tien jaar bij de NPO, waarvan de laatste vijf jaar als bestuursvoorzitter, nam de 62-jarige Rijxman vorig jaar afscheid.

Ze had naar eigen zeggen vijf ‘zware jaren’ achter de rug bij de NPO. Bij de publieke omroep kreeg ze te maken met bezuinigingen vanuit Den Haag, al wist ze een gedeelte daarvan terug te draaien.

Ook kreeg Rijxman te maken met relletjes rond de VPRO-documentaire over Sigrid Kaag en rond Jort Kelder, die zijn vriend Mark Rutte interviewde. Zelf waarschuwde ze voor versplintering waarbij ‘iedereen een eigen omroep’ krijgt.

Rijxman woont als enige wethouder nog niet in Amsterdam: ze heeft drie maanden de tijd om een woning te vinden in de stad. Tot die tijd zal ze op en neer reizen vanuit Blaricum, waar ze woont met haar partner.

Meer over