PlusReportage

Dit gebied wordt Amsterdam Bay Area: ‘Ik zal het missen als het hier wordt volgebouwd’

In Almere Pampus – tussen IJburg en Almere – moeten 75.000 woningen komen. Amsterdam Bay Area gaat het gebied heten. In de polder wordt gelaten gereageerd: mensen moeten érgens wonen. ‘Mijn zoon is dertig en woont nog steeds bij mij in.’

Marcel Wiegman
Amsterdam Bay Area is pakweg het gebied tussen Amsterdam-Oost/IJburg en Almere, rondom het IJmeer.  Beeld Jean-Pierre Jans
Amsterdam Bay Area is pakweg het gebied tussen Amsterdam-Oost/IJburg en Almere, rondom het IJmeer.Beeld Jean-Pierre Jans

In het uiterste westen van de Flevopolder loopt de Oostvaardersdijk. Het is zo’n weg waarop je je als fietser afvraagt waarom je altijd wind tegen hebt. Aan de ene kant staan in het open veld tien enorme windmolens hun trage rondjes te draaien. Aan de andere kant water. Een on-Nederlandse leegte. In de verte is het oprukkende Amsterdam te zien.

Almere Pampus heet het stukje land, vernoemd naar het eilandje Pampus dat vanaf de kust in het IJmeer te zien is. Plannen om Amsterdam en Almere samen te laten klonteren met een railverbinding ertussen bestaan al sinds 2006. Dubbelstad, heette het toen bescheiden. Nu heeft ergens op een ministerie iemand bedacht dat de polder beter Amsterdam Bay Area kan gaan heten, zoals Zandvoort tegenwoordig door het leven gaat als Amsterdam Beach en het Muiderslot als Amsterdam Castle.

Op het weggetje langs wat met een groot woord Pampushaven heet, lopen de zussen Jora en Arenda Wreesmann met hun hond. Amsterdam Bay Area? Hadden ze toch echt het idee in Almere te wonen. Ze halen hun schouders erbij op.

Honderdduizend woningen moeten er in de regio bij komen, waarvan 75.000 op dit kleine stukje land. Om ervoor te zorgen dat de A6 niet helemaal dichtslibt, zal er dan wel een metro moeten worden aangelegd onder het IJmeer, richting IJburg, met als eindhalte Isolatorweg. Het zijn niet helemaal de beelden die doen denken aan de echte Bay Area, het hippe gebied rond de Amerikaanse steden San Francisco en Oakland met de universiteiten van Berkeley en Stanford en de hightechindustrie van Silicon Valley.

Commentaar op Twitter: ‘Ik woon in plaats van in Oosterwold blijkbaar in Oakland. Wie komt er in mijn trashbandje spelen?’

De zussen Wreesmann willen vooral even wijzen op de mooie, verstilde zonsondergang die elke avond boven het IJmeer te zien is.

Nautische bedrijvigheid

Volgens een rapport van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat mogen daar straks tienduizenden mensen van mee gaan genieten. Hoogstedelijk bouwen heet dat in het jargon van volkshuisvestingambtenaren: ‘Een stadsdeel met hogere dichtheden rond de stations en met intense laagbouwmilieus (zeer compacte rijtjes eengezinswoningen) op plekken die wat verder van de ov-knooppunten af liggen.’ Vrij vertaald: hutjemutje.

“Ik heb gehuild om Pampus Hout,” zegt Arenda Wreesmann, wijzend op het aangrenzende bos waarvoor nu al bouwplannen zijn. Maar ja, ze snapt het ook wel weer. “Mensen moeten ergens wonen. Ik heb zelf drie kinderen. Die komen niet aan een huurwoning. In Almere is de wachttijd al opgelopen tot tien jaar.”

Wat gaat het kosten, nog los van de nog niet gevonden zes tot zeven miljard euro? Wie op de dijk even doorrijdt richting Lelystad komt eerst langs de Lepelaarsplassen en vervolgens bij de beroemde Oostvaardersplassen. Grauwe ganzen langs de weg, in de lucht een biddend valkje. ‘Amsterdam Bay Area,’ schrijven de plannenmakers, ‘kan een showcase zijn voor duurzame gebiedsontwikkeling door vanaf de start circulair, klimaatadaptief, natuurinclusief en energieneutraal te ontwikkelen.’

Uit het ministerieel rapport: ‘De kust van Almere biedt kansen voor bedrijvigheid met een recreatief en nautisch profiel, inclusief hotels.’

Amsterdam Bay Area volbouwen

Nu is er alleen nog een enkel eenzaam zeilplankje te vinden. Hanno Dubbeldam uit Utrecht geniet er al dertig jaar van. “De weidsheid,” zegt hij, “die vind je nergens anders. Vroeger, als student, ging ik hier kamperen. Bij Almere Poort, daar staan nu ook al flats. Ik zal het missen als het hier wordt volgebouwd.”

Even verderop, bij het landschapskunstwerk Polderland Garden of Love and Fire van de wereldberoemde Daniel Libeskind, loopt Edwin Venema met zijn camera, liefhebber als hij is van de Hollandse luchten van de zeventiende-eeuwse schilder Simon de Vlieger. Ooit was hij in Almere Buiten gaan wonen, aan het randje van de polder. “De buitenkant van Buiten,” zegt hij. “Nu voelt het als Binnen.”

Hij heeft de stad om zich heen dicht zien groeien, wil hij maar zeggen. Maar ook hier begrip. “Het is net als met die windmolens. Je kunt ze lelijk vinden, maar je zult toch moeten als we van de fossiele brandstof af willen. Het zal uit de lengte of de breedte moeten komen. Mijn zoon is dertig en die woont nog steeds bij mij. Hij zoekt een woning in Almere, maar onder de vier ton kan hij niks krijgen. Ja: een hondenhok.”

Meer over