PlusAchtergrond

Deze dreumesen dingen mee naar de gunst van de kiezer: van Feestpartij en LEF tot Piratenpartij

Zijn ze bij voorbaat kansloos of een toekomstige machtsfactor in de stad? Wie zijn de nieuwkomers bij de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart, wat willen ze en wat zijn hun kansen?

Patrick Meershoek
In Café del Mondo aan de Nieuwmarkt presenteert Lijst 14 'Hart Voor Vrijheid Amsterdam' het partijprogramma. Lijsttrekker Ab Gietelink staat achter de microfoon. Beeld Dingena Mol
In Café del Mondo aan de Nieuwmarkt presenteert Lijst 14 'Hart Voor Vrijheid Amsterdam' het partijprogramma. Lijsttrekker Ab Gietelink staat achter de microfoon.Beeld Dingena Mol

Groot of klein: eens in de vier jaar leveren alle fracties hun dierbare zetels voor heel even in bij de kiezer. Alle deelnemers aan de verkiezingen voor een nieuwe gemeenteraad verschijnen met lege handen aan de startlijn, een nummer op de rug geprikt, hopend op een goede uitslag. Zo is het geregeld in de lokale democratie, en dat uitgangspunt geeft ook de kleine kruimels het volste recht om te dromen van een zetel in de raad, van aanzien en aandacht, van spreektijd en invloed op het bestuur van de mooie stad Amsterdam.

Hoge kiesdrempel

Maar eenvoudig is het natuurlijk niet. In de praktijk blijkt de kiesdrempel van rond de 7500 stemmen voor de meeste nieuwkomers veel te hoog gegrepen. Waar de gevestigde partijen kunnen leunen op landelijke bekendheid, door de wol geverfde kandidaten en een professionele organisatie, zijn de kleine zelfstandigen in de politiek in hun eentje in de weer om een website in de lucht te krijgen, een pakkende slogan te verzinnen voor op de poster en te bellen met een onwillige zwager die helemaal geen zin heeft om in de stromende regen te flyeren op het Buikslotermeerplein.

Hulde dus voor de nieuwkomers die de moed hebben om een gooi te doen naar een van de 45 beschikbare zetels in de hoofdstad. Zoals Kok Chan van de blanco lijst Chan, die vier jaar geleden als kandidaat voor de splinter Samen alle mensen één Nederland (SAMEN) 28 stemmen bij elkaar wist te sprokkelen en nu een nieuwe poging waagt. Twee weken voor de verkiezingen is de 51-jarige wijnhandelaar uit Noord nog druk in de weer met een website, een flyer en zijn programma. Over het laatste wil hij alleen kwijt dat hij de tweedeling in de stad wil aanpakken.

Veel nieuwkomers hebben eerder elders ervaring opgedaan. Daniël van Duijn van de jongerenpartij LEF was vier jaar geleden kandidaat voor de Partij voor de Dieren. Nu trekt de 30-jarige leraar aardrijkskunde de lijst van een partij die belooft de stem van de jongeren in de politiek te laten klinken. “We luisteren niet naar kinderen,” merkte Van Duijn daarover op tijdens een presentatie. “Niet naar onze eigen kinderen, niet naar het kind in onszelf.” Voor de camera van AT5 liet de lijsttrekker onlangs de tien speerpunten van zijn partij op zijn arm tatoeëren.

Dat was een stunt, maar klein bier vergeleken met wat Deniz Üresin overkwam. Tijdens storm Eunice sloeg de lijsttrekker van De Feestpartij met zijn Biro over de kop, waarna hij met vijf gebroken ribben en een klaplong werd opgenomen. Üresin is weer thuis, laat hij weten, en concentreert zijn campagne op het Rembrandtplein, het werkveld van de voormalige lachgaskoning. “Ik kan nu alleen geen kiezers knuffelen,” voegt hij eraan toe. Op de vraag wat hij wil bereiken in de raad, citeert hij partijoprichter Johan Vlemmix. “De politiek is een circus, wij maken er een feestje van.”

Waterkanonnen en honden

Een zekere neiging tot anarchie is ook aanwezig in het programma van Hart voor Vrijheid. De partij doet mee voor de gemeenteraad én de zeven bestuurscommissies met een pleidooi voor meer vrijheid voor de Amsterdammer en minder controle, toezicht en straf. Voorman Ab Gietelink maakte op het Museumplein bijna alle demonstraties tegen de coronamaatregelen mee en keek verbijsterd toe hoe het stadsbestuur politie, waterkanonnen en honden inzette. “Van een stad waar alles kan is Amsterdam veranderd in een stad waar niets meer mag,” aldus de lijsttrekker.

De nieuwe voorman van 50Plus heeft een lange geschiedenis in de lokale politiek. In de jaren negentig was Paul Beving voor de Vereniging De Rivierenbuurt wethouder in het toenmalige stadsdeel. Vier jaar geleden trad hij aan als duoraadslid bij de Partij van de Ouderen, maar daar kreeg hij aan de stok met fractievoorzitter Wil van Soest. De nummer twee van 50Plus, Hein Stulemeijer, volgde een masterclass conflictbeheersing bij achtereenvolgens VVD, Trots op Nederland en Partij van de Ouderen. Als Weesper was hij verklaard tegenstander van de fusie met Amsterdam.

1727 kiezers

Meedoen is belangrijker dan winnen, lijkt het uitgangspunt voor de Republikeinse Politieke Partij, voorheen de Republikeinse Moderne Partij. Het is de vierde keer op rij dat lijsttrekker Delano Felter meedoet aan de raadsverkiezingen, met 210 stemmen in 2010 als beste resultaat tot nog toe. Bij de waterschapsverkiezingen van 2019 wist hij 1727 kiezers achter zich te krijgen. De lijsttrekker vertoont alle trekken van een dwaallicht: op het woonadres in West staan verschillende bedrijven ingeschreven, waarvan één is gespecialiseerd in het organiseren van militaire staatsgrepen.

De SGP behaalde vier jaar geleden 546 stemmen in Amsterdam. Lijsttrekker Paula Schot verhuisde naar Schouwen-Duiveland om daar wethouder te worden en haar vervanger is de 21-jarige theologiestudent Mathieu van Spronsen, tevens preses van een klein dispuut voor gereformeerde studenten. De deelname van de SGP bezorgt de andere christelijke partijen op voorhand buikpijn. De ChristenUnie ging in 2018 met de hakken over de sloot en volgens de peilingen is ook de ene zetel van het CDA in gevaar. Staan straks op 16 maart alle drie de partijen met lege handen?

Dan hebben De Groenen, de Basisinkomen Partij en de Piratenpartij het slimmer aangepakt. De drie hebben voor deze verkiezingen de krachten gebundeld in de hoop nu wel voldoende stemmen te halen voor een zetel. De Piratenpartij deed het vier jaar geleden nog het beste met 4459 rode vinkjes. De Groenen kunnen bogen op ervaring. In 1998 haalde de partij drie zetels in de raad, plus een plek in de stadsdeelraad van West. Veteraan Ronald Schönberger staat 24 jaar later opnieuw op de kandidatenlijst, die wordt getrokken door piraat Matthijs Pontier.

Slag om de Stopera

Op woensdag 16 maart kiest ook Amsterdam een nieuwe gemeenteraad. In aanloop ernaartoe besteedt Het Parool dagelijks aandacht aan de politieke partijen, campagne, peilingen en verhoudingen in de Stopera. Lees ook via parool.nl/verkiezingen.

Meer over