PlusReportage

De VerbroederIJ moet verkassen: ‘Amsterdam zou dit moeten koesteren’

De VerbroederIJ. Beeld Daphne Lucker
De VerbroederIJ.Beeld Daphne Lucker

Na vier jaar moet stadsstrand, ontmoetingsplek en dagbesteding De VerbroederIJ het geliefde terrein naast de Oostveerpont in Noord verlaten. Tot groot verdriet van de initiatiefnemer. ‘We zijn langer dicht geweest dan open.’

Dionne van Lint

Ondanks de druilerige winterdag is het levendig op De VerbroederIJ. Op het stadsstrand waaien buurtbewoners uit op de bankjes die uitkijken op het IJ en in de strandtent zijn medewerkers druk bezig met het verbouwen van de keuken. Buiten krijgen de grote varkens Barry en Rosita groenten gevoerd.

“Mensen uit alle lagen van onze samenleving ontmoeten elkaar hier,” zegt mede-initiatiefnemer Tania Spaans. Naast dat er vrijwilligers en betaalde krachten werken in het horecabedrijf, is er ook een dagbesteding voor personen met afstand tot de arbeidsmarkt. “Deze kwetsbare Amsterdammers helpen in De MoestuinderIJ, klussen op de boerderij of staan in het restaurant. Vanuit hier herontdekken ze hun krachten en talenten.”

De sociale buurtonderneming organiseert dansavonden, etentjes met buurtbewoners, muziekfestivals en buurtmarkten. Ook biedt ze plek aan andere sociale initiatieven, zoals Helen’s Free Food Market, die wekelijks overgebleven voedsel in pakketten gratis uitdeelt aan buurtbewoners die het niet zo breed hebben.

“We hebben hier een tuintje, een schuur en tafels. Onze markt kunnen we niet zomaar doen bij een ander buurthuis,” zegt Merel van Looi, vrijwilliger van Helen’s Free Food Market. Zes jaar geleden kreeg ze een partiële dwarslaesie. Ze had een eigen winkel, maar daarmee moest ze stoppen. “Ik had het gevoel dat ik geen deel meer uitmaakte van de samenleving. Het voelt goed om nu iets terug te kunnen doen voor de maatschappij.”

Tijdelijk schoolgebouw

Maar er lijkt een eind te komen aan De VerbroederIJ. Begin december 2022 moet de grond leeg worden opgeleverd om plaats te maken voor een gebouw van de TechSchool, een school voor technische vmbo-profielen. De school verhuist in 2026 naar een blijvend terrein.

“Ik begrijp niet dat we weg moeten voor een tijdelijk schoolgebouw dat ook tijdelijk elders in de stad gehuisvest zou kunnen worden,” zegt Spaans.

In 2018 won De VerbroederIJ als beste initiatief gratis een vierjarige vergunning voor de gemeentelijk grond aan de Johan van Hasseltweg naast de Oostveerpont in Noord. Vanwege vergunningsaanvragen konden de initiatiefnemers pas in maart 2019 beginnen met bouwen. Daarom, zegt Spaans, heeft de gemeente de einddatum met een half jaar uitgesteld.

De VerbroederIJ. Beeld Daphne Lucker
De VerbroederIJ.Beeld Daphne Lucker

“Ik ben dankbaar dat we deze plek mogen gebruiken, maar door corona zijn we langer dicht geweest dan open,” zegt Spaans. “We zouden graag extra verlenging willen, want we zijn nog lang niet klaar.”

Buurtbewoner Ed van Leeuwen betreurt dat de VerbroederIJ weg moet. “Oude en nieuwe Noorderlingen zitten hier gebroederlijk naast elkaar op het terras. Dat zie je niet bij andere tenten,” zegt hij. “Ze halen de beoogde doelstelling qua duurzaamheid en bevorderen contact in de buurt. De gemeente zou dit moeten koesteren.”

Nieuwe locatie

De gemeente zegt erg te spreken te zijn over het succes. “We willen graag meedenken met het vinden van een nieuwe locatie,” zegt de woordvoerder van wethouder Marieke van Doorninck (Grondzaken). “Maar de school moet op die plek in het Hamerkwartier, omdat daar de meeste aansluiting is met de technische bedrijven op het terrein.”

Door corona zit de ontmoetingsplek ‘in een noodstand’; de vraag is of er genoeg financiële middelen zijn om een verhuizing te bekostigen. “We werken met 90 Amsterdammers uit de wijk, we kunnen niet zomaar alles oppakken en naar ergens anders verplaatsen,” zegt Spaans. “Ik ben bang dat de VerbroederIJ doodbloedt als we geen verlenging krijgen.”

En wat gaat er gebeuren met de varkens Barry en Rosita als ze moeten sluiten? Terreinbeheerder Roel van Itallie: “Ze houden van aandacht, dus misschien kunnen ze terecht bij een kinderboerderij. Ze gaan sowieso niet naar de slager hoor!”

De VerbroederIJ. Beeld Daphne Lucker
De VerbroederIJ.Beeld Daphne Lucker
Meer over