PlusReportage

De plooien zijn glad als de Arena zijn zilveren jubileum viert

Lege tribunes, een lege grasmat en oudgedienden die na 25 jaar zichtbaar strammer lopen - in het geval van René Froger vanwege enig malheur aan de enkel. Zaterdag vierde de Johan Cruijff Arena een bescheiden zilveren jubileum.

De onthulling van het Zilveren Amsterdammertje bij de viering van 25 jaar ArenA. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
De onthulling van het Zilveren Amsterdammertje bij de viering van 25 jaar ArenA.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Nul-drie was het. Maar aan de teleurstellende uitslag van de allereerste wedstrijd op het gras van de – toen – Amsterdam Arena denken we exact 25 jaar later niet meer terug, gebiedt stadiondirecteur Henk Markerink. Denk liever aan de kampioenschappen van huisgast Ajax. Die van 2011, in het stadion zelf behaald, voorop.

Markerink, in Arenajaren anno 1991, is niet zo van het traantje wegpinken. Maar hij heeft er nog maar twee weken te gaan. Dan wacht het stadionpensioen.

Dus is het zaterdagochtend ook zijn feestje als burgemeester Femke Halsema ter ere van het zilveren jubileum een zilveren Amsterdammertje onthult. En nee, dat is niet hetzelfde parkeerpaaltje dat in 1993 bij de bouw onder de grasmat werd verstopt. Dat ligt voor de eeuwigheid vast in het fundament.

Het is een bescheiden feestje vanwege die vermaledijde corona die het stadion al anderhalf jaar in winterslaap houdt. Maar wel een bescheiden feestje met 25 mensen die er toen ook bij waren: Sjaak Swart, Cor van Zadelhoff, Trijntje Oosterhuis, Edwin van der Sar – alhoewel toen onder de lat in die verlieswedstrijd tegen AC Milan en nu als Ajaxdirecteur.

Meeloper

Ook aanwezig: genodigden die zich later de Arena eigen maakten – entree René Froger die er 50 keer stond, al dan niet in Toppersverband. En er zijn ook mensen niet. Zoals Frank Rijkaard, die op de openingsavond een estafettefakkel het stadion binnen rende, begeleid door een in Ajaxshirt gehulde meeloper die er helemaal niet bij hoorde.

Het is, hoe dan ook, heel anders dan die volgeladen avond van 14 augustus 1996 toen een doodnerveuze Trijntje Oosterhuis in buitenmodel jurk de grasmat overschreed, die voor de gelegenheid veranderd was in het toen grootste schilderij ter wereld. Onderwijl zong ze het speciaal voor de gelegenheid gecomponeerde De Zee.

Eigenlijk had ze er helemaal niet moeten staan, memoreert Markerink. Er was een internationale ster in gedachten maar het nummer moest wel alvast worden ingezongen. Entree Trijntje. En entree Trijntje 25 jaar later. Alleen staat De Jurk nu aan de rand van de grasmat.

Tekst gaat verder onder graphic

Pijnpunt

“Sensation is hier ontstaan,” somt Markerink de stadionsucessen op. “De Toppers zijn hier groot geworden en uiteindelijk heeft Ajax z’n draai gevonden en hier bijna de finale van de Champions League gehaald.”

Die verloren wedstrijd in 2019 tegen Tottenham Hotspur is, na enig nadenken, het grootste pijnpunt uit zijn stadionschap. Mét Nederland-Italië tijdens het EK 2000 toen Oranje op strafschoppen de finale miste. “Die pingel van Jaap Stam. Die bal zoeken we nog steeds.”

En o ja, corona. “Een hele vervelende periode. 23 jaar was het hier alleen maar positieve energie, ook bij problemen. Maar de laatste anderhalf jaar? Alles kwam tot stilstand, we hebben mensen ontslagen.” Inmiddels stromen de tribunes een beetje vol, bij de EK-wedstrijden deze zomer en de start van de Eredivisie zaterdagavond.

Zoals het hoort bij een jubileum zijn plooien uit verleden en heden eventjes glad, ook als stadiondirecteur Markerink en Ajaxdirecteur Van der Sar naast elkaar poseren bij het zilveren Amsterdammertje. Het blijft een relatie met vallen en opstaan tussen club en onderkomen. Of het nu gaat over een ontwortelde grasmat, zoals in de beginjaren, of recentere strubbelingen over eigendom en zeggenschap over het bouwwerk.

“Ajax als eigenaar van de Arena zou aan alle kanten verkeerd zijn,” oordeelt vastgoedgoeroe Cor van Zadelhoff, die wars van corona-etiquette een ferme hand drukt. “Club en stadion hebben andere belangen. Deze opzet, een kant die het stadion runt en eentje die het stadion kleur geeft, is het beste. Een gebouw exploiteren is heel wat anders dan het gebruiken.”

Zwieper

Van Zadelhoff was in de vroege jaren negentig betrokken bij de financiering van de bouw van het stadion en werd er de eerste president-commissaris. “We hebben het voor minder dan 250 miljoen gulden (113 miljoen euro) neergezet. Het is vandaag 350 miljoen euro waard, drie keer zoveel,” taxeert de eeuwige vastgoedman. “In 25 jaar. Het is een fantastische investering geweest.”

Die waarde gaat verder dan het beton alleen, zegt burgemeester Halsema. “De Johan Cruijff Arena heeft zijn omgeving een enorme zwieper gegeven. Economisch en maatschappelijk. In een gebied dat het moeilijk heeft in Amsterdam. Maar de Arena is vooral een emotioneel symbool voor de stad, met Ajax, de herdenking van André Hazes, de kroning.”

Dan moet de groepsfoto bij het Amsterdammertje over. Of de genodigden ondanks de coronaregels toch wat dichter bij elkaar kunnen staan. Met per saldo 17 inentingen een overzichtelijk risico. “Kunnen we bestellingen doorgeven?” grapt Froger als de camera’s zijn uitgeklikt.

Meer over