Tim Wagemakers. Beeld Artur Krynicki
Tim Wagemakers.Beeld Artur Krynicki

De lessen van Van Lammeren

PlusRepubliek Amsterdam

Tim Wagemakers

Eerst lachen ze je uit, dan nemen ze je serieus.

Dat geldt zeker voor Johnas van Lammeren, die in 2010 met de Partij voor de Dieren in de raad kwam. Bij zijn entree, herinnert Van Lammeren zich, klonken er nog dierengeluiden in de raad. Een aantal raadsleden verscheen in bont nadat Van Lammeren had voorgesteld geen subsidie meer te verlenen aan organisaties die bont gebruiken.

Hoe anders is de wereld nu. Na twaalf jaar verlaat Van Lammeren de raad met flink wat successen op zak. Zijn voorstel over bont werd aangenomen, er kwamen ja/ja-stickers, een vuurwerkverbod, een vergunningplicht voor evenementen met dieren en meer. In 2018 werd hij verkozen tot beste raadslid van Nederland.

Wie zoekt naar de erfenis van Van Lammeren ziet twee personen. Zo is er het bijzonder effectieve raadslid Van Lammeren. Dat zocht vaak naar laaghangend fruit, waarmee hij de progressieve coalitie op sentiment kon bespelen. Het kan toch niet zo zijn dat een stad die duurzaam wil zijn het toestaat dat ballonnen worden opgelaten op evenementen? En hoppa, daar was weer een verbod binnen.

De strategie van Van Lammeren was vaak: voorstellen doen over onderwerpen waar andere partijen überhaupt nog nooit over hadden nagedacht, en dan meerderheden zoeken. Met spoeddebatten, vrijwel altijd over misstanden rond dieren, zette hij vanuit de oppositie daarnaast de schijnwerper op het bestaansrecht van zijn partij. Hij viel ook op met zijn continue aandacht voor de stadsfinanciën.

Daarnaast is er de luis-in-de-pelsversie van Van Lammeren. Als hij naar de interruptiemicrofoon trok, wist je dat hij ging prikken waar het pijn deed. Zijn bijdragen waren vaak op en soms over de grens. Zo moest hij excuses maken nadat hij Sylvana Simons (Bij1) had gevraagd ‘nederig te gaan zitten’ in het debat over een schietincident bij De Nederlandsche Bank.

De rol van luis in de pels kreeg de overhand nadat GroenLinks de grootste werd in 2018. Van Lammeren vond het moeilijk te verkroppen dat een links stadsbestuur het gemeentelijk afvalbedrijf privatiseerde en hekelde de plannen rond windturbines. Zijn bijdragen werden harder en de afstand tot de coalitie, waar hij in zijn eerste jaren goed mee kon samenwerken, groter. Hij was vasthoudend, kritisch en zichtbaar, maar ook iets minder effectief.

Het lukte hem niet een derde door hem zo gewenste Van Lammeren aan de stad te laten zien, die van wethouder Klimaat. In de campagne noemde hij de GroenLinksplannen rond warmtenetten misdadig en hij stelde dat het klimaat er beter voor had gestaan als GroenLinks niets had gedaan. Kiezers verbaasden zich: zó ver zouden de Partij voor de Dieren en GroenLinks toch niet uit elkaar kunnen liggen?

Van Lammerens partij haalde net als vier jaar eerder drie zetels, maar hij werd niet uitgenodigd voor de onderhandelingen. Nu wordt hij wethouder in Amersfoort.

Komende week zal hij bij zijn afscheid in de raad ongetwijfeld een vurig slotpleidooi houden voor dierenwelzijn, goede stadsfinanciën en meer groen. Maar zijn erfenis heeft ook met zijn politieke stijl te maken. Voor oppositieraadsleden die concrete successen voor hun achterban willen behalen, biedt vooral zijn tweede raadsperiode een politieke masterclass.

Politiek verslaggever Tim Wagemakers belicht in Republiek Amsterdam een politiek onderwerp uit de stad.

Reageren? t.wagemakers@parool.nl

Luister ook eens naar onze podcast Amsterdam wereldstad:

Meer over