PlusReportage

De duizendste tocht van Vaarwens: ‘Heel bijzonder, zo afscheid nemen van het leven’

Stichting Vaarwens verzorgt een laatste tocht over het water, voor een terminaal zieke patiënt en zijn of haar dierbaren. Dinsdag deden ze dat voor de duizendste keer. “Kijk eens, hoe je hem daar nu ziet stralen.”

Hans van der Beek
Henk Spruit, op brancard, gaat nog één keer uit varen met zijn vrouw Kiki, in rolstoel.  Beeld Dingena Mol
Henk Spruit, op brancard, gaat nog één keer uit varen met zijn vrouw Kiki, in rolstoel.Beeld Dingena Mol

Oud-marinier Henk Spruit (84) wil nog één keer de stad zien, het Amsterdam waarin hij opgroeide, en dan het liefst over het water. En natuurlijk ook met zijn vrouw Kiki Spruit (89), met wie hij 37 jaar elke dag onafscheidelijk was, maar die dementeert en niet meer bij hem woont.

De laatste zes jaar verzorgde hij zijn vrouw thuis in Utrecht, tot zes weken geleden het onheilsbericht kwam. Spruit heeft uitgezaaide kanker en niet lang meer te leven. Zijn vrouw moest noodgedwongen naar een verzorgingstehuis bij Arnhem, waar ze elk half uur riep: “Waar is Henk?”

Nu zien ze elkaar terug, op de Werfkade in Noord, waar de boot van Vaarwens aangemeerd ligt. “We gaan lekker varen vandaag, hè,” zegt dochter Karin Spruit. “Fijn met pap samen.”

Moeder in een rolstoel droogt haar tranen, vader op een brancard heeft een grijns van oor tot oor.

Fragiel

Al vijftien jaar verzorgt de Stichting Vaarwens een dagje varen voor een ongeneeslijk zieke en naasten. Eigenlijk was de duizendste vaarwens op Koningsdag gepland, met een ALS-patiënt en zijn gezin, maar maandag kwam een spoedwens tussendoor: of de geplande boottocht met Spruit van komende zaterdag niet vervroegd kon worden. Het ziet er niet naar uit dat Spruit zaterdag gaat halen.

“Afgelopen zondag was hij zo fragiel, dat ik dacht, het is binnen een of twee dagen afgelopen,” zegt Stefan Brandenburg, de zoon van Kiki Spruit. “Maar vandaag is hij is echt opgeknapt. Dit heeft hem op de been geholpen.”

Dochter Karin Spruit: “Dit vooruitzicht heeft hem zoveel kracht gegeven.”

Spruit is losgeknoopt van de brancard en in een rolstoel gezet, pal naast zijn vrouw. Ze knuffelen. Het is verdrietig, het is prachtig, het is heel veel tegelijkertijd.

Elk stukje geluk

Schipper Onno Amse: “Ik doe dit nu een jaar, maar ik heb nog niet één nare dag meegemaakt. Je verwacht een begrafenisstemming, maar de mensen zijn juist blij en gelukkig. Ze pakken elk stukje geluk. Dat is elke keer weer mooi om te zien.”

In 2007 nam Inge de Graaf, de initiator van Vaarwens, voor het eerst een terminaal ziek meisje van zestien mee, destijds nog op haar eigen boot. De daaropvolgende tien jaar nam het aantal wensen zo toe, dat een stichting werd opgericht die met sponsoring een geheel aangepaste boot aan kon schaffen, de MS Vaarwens.

De boot heeft een invalidentoilet, een keukentje en een zitgedeelte voor familie en naasten. Ook mooi: de vloer heeft twee plateaus die omhoog kunnen. Zo komt een rolstoel ter hoogte van het stuur, en kan de patiënt zelf een stukje varen. Een ander plateau kan een brancard zo omhoog brengen dat je liggend uit het raam kunt kijken.

Zo min mogelijk nee zeggen

“Het is uit de kluiten gewassen zingeving,” zegt Erica Visser, vrijwilliger van Vaarwens. “Het doel is: zo min mogelijk nee zeggen, zodat mensen nog één dag met hun dierbaren samen op het water kunnen zijn.”

Henk en Kiki Spruit krijgen een gebakje, met een vlaggetje met ‘1000' van marsepein. “Kijk eens, jeetje,” zegt Spruit tegen zijn vrouw. “Vallen we weer met de neus in de boter.”

Dochter Karin Spruit kijkt toe. “Dit is zo waardevol, zo liefdevol. Dat je zo afscheid mag nemen van het leven, is heel bijzonder. Kijk eens hoe je hem daar nu ziet stralen.”

Ze zitten naast elkaar, onder een dekentje. Zijn arm over haar schouder, hand in hand, en als de boot over het Amsterdamse water de juiste richting heeft, eventjes in het zonnetje.

Meer over