PlusBuurtstrijders

De Damesbende van Buiksloot: ‘Het stadsdeel vindt ons heel vervelend’

Drukte, torenhoge prijzen, verruwing: klagen over Amsterdam is makkelijk. Maar wie onderneemt actie voor een betere stad? De Damesbende van Buiksloot bijvoorbeeld, die sinds 2006 opkomt voor de buurt. Aflevering 2 van een zomerserie over Amsterdammers die voor hun buurt strijden.

Bart van Zoelen
De Damesbende van Buiksloot (met op de foto van links naar rechts Guda Oly, Ineke Grossman en Annet Visser) begon als onderdeel van de bewonersvereniging op de Buiksloterdijk. Oly: ‘Die vonden ons vervelend en zo komen we aan onze naam: die bende dames.’ Beeld Ivo van der Bent
De Damesbende van Buiksloot (met op de foto van links naar rechts Guda Oly, Ineke Grossman en Annet Visser) begon als onderdeel van de bewonersvereniging op de Buiksloterdijk. Oly: ‘Die vonden ons vervelend en zo komen we aan onze naam: die bende dames.’Beeld Ivo van der Bent

Een geheim genootschap? Welnee, de Damesbende van Buiksloot is hooguit ‘een beetje Robin Hoodachtig’, zegt Guda Oly. Ineke Grosmann, Annet Visser en Oly zijn de openlijk bekende leden van de groep Noorderlingen die zich al sinds 2006 hard maakt voor het oude dorp Buiksloot, het Noorderpark en de omliggende buurten. Nog eens tien tot twaalf ‘stille leden’ maken de bende compleet, onder wie ook een enkele heer.

Al zestien jaar beschrijven ze in huis-aan-huis verspreide nieuwsbrieven welke bedreigingen ze in hun buurt zien opdoemen of wat ze gewoonweg ontsierend vinden in de openbare ruimte. De teller staat op 252 uitbundig geïllustreerde pamfletten, die tegenwoordig ook digitaal worden gepubliceerd. De drie zijn de zestig gepasseerd. Dat heeft zijn voordelen als je iets grondig wilt uitzoeken: “Oude mensen hebben tijd,” zegt Oly. Hun leeftijden willen ze dan weer niet in de krant. Ze worden al te vaak voor oude zeurpieten versleten, zeggen ze.

Lantaarnpaal

Hoe ze destijds begonnen typeert de Damesbende. Visser reed op een middag uit haar werk door het Noorderpark toen daar midden op het fietspad ineens een lantaarnpaal bleek te zijn geplaatst. Verontwaardigd luchtte ze haar hart op de stoep bij Oly op de Buiksloterdijk. Oly: “We kenden elkaar nog niet.” Visser: “Alleen van het voorbijgaan op de dijk. Als je wegrijdt, dan zwaai je. Dat is hier gebruikelijk.”

Visser had met haar mobieltje een foto gemaakt van de lantaarnpaal. “Met zo’n camera van twee pixels.” Oly: “Die foto hebben we nog steeds.” Waar de lantaarnpaal vandaan kwam? “We zeiden: als wij het niet uitzoeken, doet niemand het.” Ze kwamen bij de planners van de Noord/Zuidlijn uit. “Bleek dat ze op het stadsdeelkantoor hadden gezegd dat het fietspad gerust weg kon omdat het toch niet werd gebruikt,” zegt Oly. Grosmann: “Maar wij fietsten daar!” Oly: “Wij zeiden toen: als je geen ruzie met de buurt wilt, moet je dat fietspad houden.”

Zo loopt de Damesbende als vanzelf steeds tegen nieuwe onderwerpen aan, in stadsdeelplannen of gewoon tijdens een ommetje. Eerder keerden ze zich, onder meer, tegen het kappen van bomen voor de bouw van nieuwbouwwijk Elzenhagen-Zuid, het schrappen van een fietspad op de Nieuwe Purmerweg en het sluiten van fietstunnels onder de Nieuwe Leeuwarderweg.

Ze zijn nog maar een paar stappen op weg voor een korte wandeling door het Noorderpark als ze stuiten op iets wat ze geen gezicht vinden. Toevallig heeft het opnieuw met de straatverlichting te maken. Als je erop gaat letten, blijkt elke lamp in het park weer net even anders – van ouderwetse lantaarns tot zakelijke ledarmaturen. Even verderop bij de nieuwe fietsbrug over het Noordhollandsch Kanaal staat dan weer een heel ander modern design met een kapje. En die verschillende lantaarns komen allemaal samen op een kruispunt van fietspaden.

Speelbos

Of neem het speelbos dat wordt aangelegd achter de roze tanker in het middelste deel van het Noorderpark. Prima, maar de Damesbende laat graag aantekenen dat het bos er allang niet meer had gestaan als het aan de plannenmakers van het stadsdeel en landschapsarchitect West8 had gelegen. In dat deel van het park was een open evenemententerrein voorzien, waarvoor de ene na de andere kapvergunning werd aangevraagd. Oly: “Expres opgesplitst in stukjes, zodat we er geen erg in zouden hebben.”

“Als wij er niet waren waren geweest, was het nu een evenemententerrein geweest met hoempapa, retteketet en een hele rits horeca,” zegt Visser. Er volgde een demonstratie om de festivals uit het park te houden en de Buiksloterdijk bracht via een crowdfunding geld bijeen voor een dure advocaat om de bomenkap tegen te houden. “Na de verschijning van de nieuwsbrief ontstond lichtelijke paniek op de dijk.”

In Buiksloot hebben ze toch al slechte herinneringen aan twee festivals die in 2012 werden gehouden in het Noorderpark. Visser: “We hadden 105 decibel op de gevel. Mijn buurvrouw leefde toen nog, die was tegen de negentig. Haar kinderen hebben haar toen geëvacueerd, want ze zat te trillen op een stoel. Ook nog in een periode dat kinderen eindexamen moesten doen.”

“Toen zijn we ernaartoe gegaan: mag het een beetje minder?” zegt Oly. “Daar zeiden ze: die bassen, daar komen de mensen voor.” Visser: “Je kunt het een succesje van ons noemen dat die festivals er niet meer zijn. Ik heb stadsdeelvoorzitter Rob Post erop aangesproken. Ik zei: als je me dat nog eens flikt, ga ik met een gettoblaster voor je huis staan van 6 uur ’s morgens tot 11 uur ’s avonds.”

Geuzennaam

De Damesbende begon als onderdeel van de bewonersvereniging op de Buiksloterdijk. Oly: “Die vonden ons vervelend en zo komen we ook aan onze naam: die bende dames.” Grosmann: “Een geuzennaam.”

Hun succesformule is dat ze grondig uitzoeken wat er misgaat en dat rijkelijk illustreren met foto’s en tekeningen. Oly: “Wij zijn van de plaatjes en de beelden.” Ze hebben dan weer nooit overwogen om mee te doen aan de deelraadsverkiezingen, wat best had gekund met een lijst-Damesbende. Visser: “Daar zijn wij niet geschikt voor.” Oly: “We weten al heel lang dat we helemaal niet bij de bestuurscommissie moeten zijn. Bij de gemeenteraad ook niet.”

De irritatie over de manier waarop bewoners in Noord worden betrokken bij besluiten over hun buurt zit diep. Dat is een open zenuw, waar bewonersbeweging Red Noord vorig jaar ook tegen te hoop liep, maar als je het de Damesbende vraagt, wordt er al zestien jaar niet geluisterd naar wat burgers willen.

“Er worden plannen bedacht achter bureaus en daarna worden ze bij de burgers onder de neus geschoven: wat vind je ervan?” zegt Visser. “De inspraak bestaat uit de voorlichtingsbijeenkomst die erop volgt,” zegt Oly. “Want wij zijn dom, weet je...” zegt Grosmann.

“Ze moeten de bekwaamheid hebben en de moed hebben om op het moment dat ze het ontwerp maken te gaan praten met de mensen die het aangaat,” zegt Oly. “Dat durven ze niet en ze kunnen het niet.”

“Wij vinden het heel zorgelijk dat je mensen niet meer in beweging krijgt. We horen altijd hetzelfde antwoord: ze doen toch wat ze willen,” zegt Oly. “Het ligt toch al vast,” zegt Visser. “En dat is ook zo,” zegt Oly. De Damesbende maakt zich bij het stadsdeel en zo’n landschapsarchitect niet geliefd. “Ze vinden ons héél vervelend.”

Eenvormige blokkendozen

Gaat het dan niet goed met Noord? In veel opzichten gaat het Amsterdam voor de wind en Noord is onherkenbaar veranderd, maar als je het de Damesbende vraagt niet per se ten goede. “De Noord/Zuidlijn is gaan rijden, maar daarmee is het openbaar vervoer er vanuit de buurten verder weg van de metro niet op vooruitgegaan,” zegt Grosmann. “Daarvandaan kan je niet meer rechtstreeks naar het Centraal Station.”

Veel nieuwbouw valt niet in de smaak. “Eenvormige blokkendozen in hoge dichtheid,” zegt Visser. “Van architecten die de Duploleeftijd nooit zijn ontgroeid. Bij de metro staan ze zo dicht op elkaar dat het altijd donker is. Daar woont alleen de familie mol met plezier.”

De consequenties van de snelle groei leiden in Noord vaker tot protest. “We zitten al op 100.000 inwoners en dan moeten er nog 60.000 bij. Al het groen verdwijnt gewoon,” zegt Grosmann. “Het lijkt wel alsof ze bomen zien als decorstukken die je gerust weer kunt weghalen,” zegt Visser. “Dan krijg je dus van die luciferhoutjes met twee blaadjes eraan.”

Zijn ze dan cynisch geworden? “Dat zijn we wel, hoor,” zegt Oly. Grosmann: “Dat is Amsterdammers ook eigen, hè.” Visser: “We zeggen geregeld tegen elkaar: zullen we maar stoppen? Wat heeft het voor zin? “Ze zien ons als die dames die overal tegen zijn. Terwijl we juist bezig zijn het goede te behouden voor Noord.”

Eigenlijk was het plan om de Damesbende van Buiksloot op te heffen zodra de Noord/Zuidlijn ging rijden. Vier jaar later zijn ze er nog steeds. Ze willen de horeca graag naar de randen van het park verplaatsen en bij de Raad van State doen ze nog een ultieme poging om het fietspad op de Nieuwe Purmerweg terug te krijgen. “Als we niets doen, krijgen we daar spijt van,” zegt Visser. “We kunnen nu in ieder geval zeggen: we hebben het geprobeerd. Met hier en daar een klein succesje, als luis in de pels.”

Volgende week in Buurtstrijders: Gilma Laurence uit Venserpolder

De Damesbende is verknocht aan het Noorderpark, al spreken ze liever van het Volewijkspark en het Florapark, de oude namen. Vooral omdat de parken zo belangrijk zijn voor de mensen die eromheen wonen. Visser: “Die parken zijn hier ontwikkeld omdat de wijken eromheen heel compact, klein en met weinig buitenruimte zijn gebouwd, zodat er zoveel mogelijk mensen konden wonen.” Oly: Anders dan bij de beroemde tuindorpen hebben ze bij het ontwerpen van de Bloemenbuurt en de Vogelbuurt bezuinigd op het groen. Het park is de achtertuin van die wijken.”

Meer over