Nieuws

Coronavaccin werkt goed bij de meeste kankerpatiënten die immuun- of chemotherapie krijgen

Het coronavaccin werkt goed bij veruit de meeste kankerpatiënten die immuuntherapie of chemotherapie krijgen. De behandeling tegen kanker beïnvloedt de werking van het vaccin meestal niet, blijkt uit Nederlands onderzoek.

De onderzoekers hebben het immuunrespons van het Modernavaccin bestudeerd bij 503 patiënten en 240 controlepersonen.  Beeld Getty Images
De onderzoekers hebben het immuunrespons van het Modernavaccin bestudeerd bij 503 patiënten en 240 controlepersonen.Beeld Getty Images

Vorige week was uit een ander onderzoek al gebleken dat veruit de meeste mensen met een auto-immuunziekte – in Nederland enkele honderdduizenden – goed beschermd zijn na twee prikken. Nu blijkt dit ook het geval te zijn voor de patiënten die in een behandeling zitten tegen kanker.

Daarmee is de groep mensen bij wie het vaccin door ziekte of medicijngebruik minder goed werkt, kleiner dan gevreesd. Kwetsbare patiënten bij wie het vaccin onvoldoende bescherming biedt, lopen een groter risico om, ondanks de prikken, toch in het ziekenhuis te belanden met Covid-19. Bescherming van deze patiënten weegt zwaar mee bij de maatregelen die het kabinet neemt om verspreiding van het virus in te dammen, zoals het invoeren van een coronapas.

Kankercellen

Ook bij patiënten die een behandeling krijgen tegen kanker was het onzeker hoe goed het coronavaccin zou werken. Zo wordt bij immuuntherapie het immuunsysteem van de patiënt juist geactiveerd en gebruikt om de kankercellen aan te vallen. Zou dat ten koste gaan van de werking van het vaccin?

Nee meestal niet, blijkt uit de zogeheten Voicestudie van Antoni van Leeuwenhoek (AvL), het UMCG en het Erasmus MC, waar ook het RIVM en het Integraal Kankercentrum Nederland aan mee hebben meegewerkt. De resultaten worden maandagmiddag gepresenteerd op een congres van de European Society of Medical Oncology in Parijs. “Een vaccin blijkt veilig en bijna altijd effectief bij patiënten die immuuntherapie, chemotherapie of een combinatie van die twee krijgen,” zegt internist-oncoloog John Haanen, die het onderzoek in het AvL leidt. “Dat is dus heel goed nieuws.”

De onderzoekers hebben het immuunrespons van het Modernavaccin bestudeerd bij 503 patiënten en 240 controlepersonen. De vaccinatie werd in de periode van de behandeling met chemotherapie of immuuntherapie gegeven. Vier weken na de tweede prik werd gemeten of het bloed een bepaalde hoeveelheid antilichamen bevatte. Dat bleek bijna altijd het geval.

Vervolgens hebben de onderzoekers gekeken of die antilichamen ook genoeg slagkracht hadden om het virus uit te schakelen. Met andere woorden: is de afweer goed genoeg om niet ziek te worden van Covid-19? Bij mensen die chemotherapie krijgen, bleek die niet altijd toereikend. Gemiddeld haalt die groep 84 procent dekking. Haanen: “Een klein deel van die patiënten is, ondanks dat ze wel antistoffen aanmaken, eigenlijk niet goed genoeg beschermd. Die patiënten gaan we versneld een derde vaccinatie aanbieden.”

Derde prik?

In vervolgonderzoek wordt gekeken of die booster wel tot voldoende afweer tegen het virus leidt. Ook wordt bij de hele groep gekeken of de afweer na zes maanden nog op hetzelfde niveau zit en hoe de T-cel respons – die ook bescherming biedt – zich gedraagt. “We willen eigenlijk weten: wie moeten we een derde prik aanbevelen? Misschien heeft na zes maanden een groter deel van de patiënten baat bij een derde vaccinatie.”

Hoewel het onderzoek zich niet richtte op de kwaliteit van de behandeling tegen kanker, hebben de onderzoekers er wel op gelet of er geen opvallende afwijkingen of bijwerkingen waren. Haanen: “Die hebben wij niet kunnen ontdekken. Alles bij elkaar is het goed nieuws. We merken dat kankerpatiënten heel voorzichtig zijn, uiterst voorzichtig. Sommigen isoleren zich uit vrees om besmet te raken. Dan zijn dit toch geruststellende resultaten.”

Meer over