PlusAchtergrond

Congreswereld raakt na coronadip door Oekraïneoorlog van de regen in de drup

Na twee jaar coronastilstand gaat het lucratieve beurs- en congresseizoen deze week van start. Maar na de coronadomper dreigt nu de Oekraïneklap; Amerikanen blijven dit jaar massaal uit de beurshallen en congreszalen weg.

Herman Stil
In de RAI wordt hard gewerkt aan het eerste grote evenement in twee jaar, verkeersbeurs Intertraffic, dat dinsdag opent.
 Beeld Jean-Pierre Jans
In de RAI wordt hard gewerkt aan het eerste grote evenement in twee jaar, verkeersbeurs Intertraffic, dat dinsdag opent.Beeld Jean-Pierre Jans

‘Het is oorlog bij jullie.’ Directeur Erik-Jan Ginjaar van congreshotelketen Postillion hoort het de Amerikaanse organisator zeggen die daags voor een grote bijeenkomst afbelde. “Dan valt niet uit te leggen dat Kiev 2000 kilometer verderop is. Oorlog in Europa is voor Amerikanen oorlog in heel Europa. In een klap 350.000 euro weg.”

De congresbranche is nerveus. “Na corona hoopten we de tijd te hebben om de nadelige gevolgen van ons af te schudden; de belastingschuld, de achterstallige betalingen, het personeelstekort. Maar de volgende crisis dient zich alweer aan. Een crisis waarvan impact en duur niet zijn te overzien.” En niet alleen vanwege wegblijvende Amerikanen. “Bedrijven die een personeelsfeestje willen geven, zeggen nu: is er reden voor een feestje?”

Flexibel met annuleren

“Het moet zo kort mogelijk duren, natuurlijk allereerst voor Oekraïne zelf. Maar ook een beetje voor ons. De boekingen voor bijeenkomsten door Europese bedrijven gaan reterap. Maar we moeten wel veel meer leuren voordat er definitief getekend wordt. En flexibeler zijn met annuleren.”

In 2019 trokken 356 internationale zakenbeurzen en -congressen volgens congresbureau NBTC 390.000 bezoekers, goed voor een economische impuls van 490 miljoen euro. In dat jaar maakten 590.000 Amerikanen volgens het CBS zakentrips naar ons land en lieten er zo’n 120 miljoen euro achter. Nu blijven ze massaal weg.

Daar lijkt niks van te merken in de hallen van RAI Amsterdam. Standbouwers sleutelen er aan het eerste grote evenement in twee jaar, verkeersbeurs Intertraffic. Even verderop wordt de Amsterdam Drone Week opgebouwd. De prikplekken van de GGD en de crisisopvang van Oekraïense vluchtelingen hebben er voor moeten wijken.

Maar Intertraffic, dat zijn vijftigste verjaardag viert, is zo’n 100 exposanten en één hal kleiner in vergelijking met de vorige editie in 2018. De ruim 32.000 Intertrafficbezoekers van vier jaar geleden – de beurs van 2020 ging niet door – zullen niet worden gehaald. Met dank aan Vladimir Poetin.

Nieuwe covidzorgen

“Tot de oorlog uitbrak zag het er goed uit,” zegt directeur Maurits van der Sluis van RAI Amsterdam. “Nu gaan we ervan uit dat er minder Amerikanen komen en Aziaten helemaal wegblijven vanwege corona en hun quarantaineregels.” Dat heeft inmiddels ook zijn weerslag op het toerisme.

Voor volgende internationale evenementen zijn de vooruitzichten onzeker. “Oekraïne zal lang effect hebben op de behoefte van mensen van buiten Europa – en een beetje vanuit Europa – om naar een beurs of congres af te reizen. Plus: de gevolgen van de toenemende inflatie en een economische crisis kunnen op termijn doorwerken. Onzekerheid is mijn grootste zorg. Onze business is gebaseerd op vertrouwen. Dat neemt door deze oorlog af en dat is niet goed.”

RAI Amsterdam heeft zijn budget voor dit jaar afgestemd op 70, 80 procent van de activiteiten van voor corona. “Het blijft relatief. Tijdens de pandemie waren we vrijwel helemaal dicht. Maar andersom: toen kregen we nog een deel van de schade vergoed. Hier zal geen steun voor komen.”

Oekraïne is niet de enige donkere wolk boven de congresbranche. De angst voor nieuwe coronamaatregelen, nu in China de besmettingen weer oplaaien, hangt als een donkere wolk boven de sector. “We hadden net bezoek van een delegatie van de International Broadcasting Convention (IBC), onze grootste beurs die in september plaatsvindt. Die maken zich meer zorgen over een nieuwe opleving van covid.

Angst en beven

Ook elders in de bijeenkomstenbranche slaat de twijfel toe. “We zitten niet met angst en beven achter het bureau,” zegt Henk Kroneberg van Dutch Venue Association, dat 55 congrescentra vertegenwoordigt, waaronder de Beurs van Berlage, Johan Cruijff Arena, World Forum Den Haag of de ss Rotterdam. “Maar het blijft onzeker hoe de pandemie zich zal ontwikkelen, met nieuwe varianten.”

“Ik wil niet dramatisch doen. De planning bij onze leden ziet er hoopvol uit. Maar dan moeten er niet weer tegenslagen en drieste coronamaatregelen komen. We praten als branche nu rechtstreeks met de betrokken ministeries over maatregelen die wel werkbaar zijn, om te voorkomen dat in de winter weer alles dichtgaat.”

Dat het gedaan is met fysiek vergaderen congresseren en beursbezoeken, na de vlucht die virtuele evenementen in coronatijd namen, en dat reizen voor zaken tot het verleden behoort, gelooft niemand in de branche. Bij luchtvaartmaatschappijen als KLM en Easyjet trekt het zakelijk verkeer aan en ook de bijeenkomstenbranche zelf ziet niets van een uittocht van congreszaal naar het web.

Voelen en netwerken

“Maar zaken veranderen wel, onder druk van het milieu,” zegt Ginjaar van Postillion. “Niemand gaat meer voor een uurtje vergaderen op en neer naar Londen; dat zal in het vervolg allemaal digitaal gaan. Maar een dagprogramma van negen uur voor een wetenschappelijk congres meemaken vanachter je computer, dat werkt niet.”

Beursbezoekers en congresdeelnemers willen vooral meemaken, voelen en netwerken, wat online lastig gaat. “Gericht en ongericht contacten opdoen is minstens zo belangrijk als het dagprogramma.”

Toch ziet Van der Sluis van RAI Amsterdam de doorbraak van digicongressen als een van de weinige lichtpuntjes uit de coronatijd. “We praten in de congresbranche al vijftien jaar over digitalisering. De afgelopen twee jaar hebben we echt een versnelling doorgemaakt.”

Ook voor de RAI is het een tussenoplossing. “Voor beurzen is het geen alternatief, daar moet je bij zijn. Bij congressen kan het nog. Ons cardiologencongres trok vorig jaar 100.000 online bezoekers, live zijn dat er 30.000. Maar daarmee is het nog geen businessmodel dat veel geld oplevert.”

Meer over