PlusExclusief

Ayla Mintjes wilde met haar boef Anis oud worden, maar die liefde kostte haar het leven

Vrienden en buurtbewoners hielden 30 mei een stille tocht voor Ayla Mintjes. Beeld Evert Elzinga/ANP
Vrienden en buurtbewoners hielden 30 mei een stille tocht voor Ayla Mintjes.Beeld Evert Elzinga/ANP

Eindelijk had Ayla Mintjes de liefde van haar leven gevonden. Maar de 27-jarige zonnestudiomedewerkster kwam om het leven toen een doodseskader probeerde haar vriend Anis te liquideren. ‘Met hem wil ik oud worden,’ liet ze aan iedereen weten die het horen wilde.

Wouter Laumans en Paul Vugts

De laatste maanden van het voorjaar is ze niet meer die onbezonnen, vrolijke Ayla zoals vrienden haar kennen. Ze is nerveuzer, frunnikt veel aan haar nagels, bijt erop. Ze laat ze regelmatig verzorgen, maar nu zijn ze helemaal kapot.

Ayla Mintjes is niet zonder reden gespannen. Haar vriend Anis is een half jaar eerder door de politie gewaarschuwd dat hij op een dodenlijst staat. Zelf is ze geschaduwd. Twee mannen volgden haar toen ze ’s avonds van haar werk in de zonnestudio in Diemen kwam. Ze heeft nog collega’s gebeld met de mededeling dat er ‘twee negers in een busje’ achter haar aan reden. Ondanks deze dreiging heeft ze de politie niet gewaarschuwd. Lang zullen haar vrienden zich nog afvragen waarom ze dat in vredesnaam niet heeft gedaan.

Het is begin mei 2021, ze gaat nu ongeveer een jaar met Anis. “Met hem wil ik oud worden,” laat ze aan iedereen weten die het horen wil. Het liefst zit ze met hem binnen. Daar is het veilig. Ondanks de dreigende situatie wijst niets erop dat ze er zelfs maar aan denkt om afstand van Anis te nemen. Sinds ze met hem is, is ze opgebloeid. Dat heeft haar hele omgeving gemerkt. Ze is vrolijker en een stuk zelfverzekerder.

Stevig strafblad

Ayla weet wel dat Anis een boef is, maar ze valt nu eenmaal niet op het type jongen dat ’s ochtends met een broodtrommel onder de arm naar zijn werk vertrekt. Grappend noemt ze hem wel eens ‘mijn eigen Badr Hari’.

Dat is een understatement. Anis heeft een stevig strafblad. Hij is beschuldigd van woninginbraken, straatroof met geweld, mishandeling, bedreiging, het vernielen van een ruit van een café en doorrijden na een aanrijding. In 2015 zou hij iemand zwaar hebben mishandeld. In juni 2018 krijgt hij 2,5 jaar cel voor het tweemaal in het onderbeen schieten van een van de eigenaren van fastfoodketen Halal Fried Chicken – voor de vestiging aan de Burgemeester De Vlugtlaan in Nieuw-West, op 18 augustus 2017. Anis roept daarbij, ook volgens de rechtbank: “Dit is een waarschuwing voor jullie.” Drie weken later wordt een van de eigenaren van de fastfoodtent doodgeschoten.

Toch is Ayla’s relatie met Anis heel serieus. Nog altijd is de 27-jarige dolverliefd op hem. Ze wonen samen in een nieuw appartementencomplex aan de Maassluisstraat en lijken af te stevenen op een huwelijk. Ayla heeft Anis’ moeder ontmoet, wat hun relatie verder sterkt. Ze is al enige tijd geleden moslim geworden, en vast samen met haar geliefde tijdens de ramadan. De liefde lijkt het vooralsnog van de angst te winnen. Maar ondertussen, en zonder dat ze het zelf weet, leeft Ayla in blessuretijd.

Oer-Hollands

De wieg van Ayla Mintjes staat in Steenwijk, een stadje in de Kop van Overijssel. Bij haar geboorte wordt ze vernoemd naar haar twee oma’s Alie en Froukje. Haar roepnaam Ayla is ontleend aan het mooie, maar onzekere hoofdpersonage in het boek De Stam van de Holenbeer. Als ze vier is, gaan haar ouders uit elkaar. Met haar moeder en broer woont ze dan in Oldemarkt, een dorpje 15 kilometer ten westen van Steenwijk. Ze blijft haar vader zien, elke veertien dagen.

Ze is een druk en uitbundig kind. Eigenzinnig. Het moet allemaal op haar manier. Sommigen verzuchten dat ze zo lastig in het gareel te krijgen is, maar met haar vlotte babbel en opgewekte houding weet ze haar omgeving snel weer voor zich in te nemen. Ze is een geboren verkoopster. Als ze in de winter snert moet uitventen voor de korfbalvereniging van haar vader, heeft Ayla in no time de hele wijk als klant.

Na de basisschool gaat ze naar het vwo in Steenwijk. Uiteindelijk slaagt ze voor het vmbo. Even probeert ze de havo in Wolvega, maar school is niks voor haar. Liever gaat ze aan het werk. Ze woont afwisselend bij haar moeder en haar vader. Hij is beroepsmilitair, wordt ook uitgezonden naar Koeweit, Kosovo en Afghanistan. Van hem heeft ze het competitieve, en haar voorliefde voor schaatsen. Als hij in het land is, kijken ze schaatswedstrijden in Thialf.

Het huis uit

Het lijkt alsof ze moeilijk haar draai kan vinden. Dan weer woont ze in Amsterdam, dan weer in Leeuwarden. Op haar twintigste verhuist Ayla naar Zaandam, met haar moeder die een nieuwe vriend heeft. De emoties lopen zo hoog op dat ze het huis uit moet.

Ze verhuist opnieuw naar Amsterdam. Daar woont ze eerst op kamers bij een Surinaams gezin in Slotervaart. Ze gaat aan het werk bij een zonnestudio in Zuid. In die periode ondergaat ze een gedaanteverwisseling. Haar donkerblonde haren worden platinablond geverfd en verrijkt met extensions. Vanaf dat moment gebruikt ze veel make-up. Wat niet verandert, is dat ze voor de buis bij het schaatsen haar favorieten aanmoedigt.

Werken in een zonnestudio is meer dan het knopje van de zonnebank omzetten en er na gebruik een lapje overheen halen. Er moeten cosmetica en tegoedbonnen worden verkocht. Ayla is er goed in. Met haar uiterlijk en haar ontwapenende babbel weet ze klanten snel voor zich te winnen. De verkoopcijfers trekken aan. “Ze verkoopt nog een koelkast aan een eskimo,” grappen haar collega’s.

Zo nu en dan gaat ze op bezoek bij haar vader, die inmiddels een nieuw gezin heeft. “Ik ga naar mijn vader heen,” zegt ze dan met Friese tongval. Als ze op weg is naar Overijssel, laat ze de make-up thuis en gaan haar haren in een staart.

Ayla is niet het type dat in het nachtleven aan de lampen hangt. Ze blowt niet en drinkt niet. Ze heeft één zwakte: ze kan niet met geld omgaan. Geregeld moet haar vader bijspringen.

Thuis in Overijssel weten ze niets van het vriendje dat ze in die periode heeft. Drie jaar lang heeft ze een zeer tumultueuze knipperlichtrelatie. Het lijkt soms wel alsof haar vriend haar alleen maar wil afkraken. Hevige ruzies worden zo nu en dan fysiek. Soms komt Ayla met krassen in haar nek naar haar werk. Als blijkt dat haar vriend gaat trouwen met een ander, van wie zij niets wist, is haar hart gebroken. Waarom ze in Overijssel weinig loslaat over haar Amsterdamse leven, is niet duidelijk.

Dodenlijst

Haar omgeving haalt opgelucht adem als die giftige relatie eindelijk voorbij is. ‘Zoek een leuke klusjesman. Een jongen die rustig is,’ zeggen vriendinnen. Alle adviezen ten spijt, is ineens Anis daar. Ayla heeft hem ontmoet in Amsterdam-West. Het is liefde op het eerste gezicht. Anis draagt Ayla op handen. In tegenstelling tot haar ex, is hij wél lief voor haar.

Anis is volgens verscheidene bronnen betrokken geraakt in een onderwereldconflict. Waar of niet, in het criminele milieu heerst de overtuiging dat hij iets te maken heeft gehad met het doodschieten van Serdar Ay, 20 oktober 2020 in Osdorp. Die aanslag was een blunder. Ay is de verkeerde. Het werkelijke doelwit, in wiens auto Ay reed, zal de politie later vertellen dat Anis een van de schutters is geweest. Of hij dáárom op een dodenlijst staat, of om een ander conflict, is niet helemaal duidelijk. Feit is dat er een prijs op Anis’ hoofd is gezet.

Op 28 januari 2021 ziet een buurman twee mannen ruim drie uur posten bij de sportschool aan de Zilverberg in Noord. Anis werkt daar via de reclassering, met een enkelband. Als de politie naast hun Volkswagen Caddy parkeert, scheuren ze weg. In een wilde achtervolging rammen ze op de Volendammerweg een politiewagen.

Een agent lost een waarschuwingsschot. Het bestelbusje strandt en de twee rennen weg. Op hun vluchtroute en in de Caddy vindt de politie een automatisch wapen, een doorgeladen pistool, handschoenen, bivakmutsen en andere vermommingen plus een jerrycan benzine. Dat is geen reservebrandstof; deze Caddy rijdt op diesel.

Volgens Justitie waren de twee op pad om Anis te liquideren. Later worden verdachte mannen gezien bij zijn ouderlijk huis in Amsterdam-Noord. Mogelijk willen die een peilbaken plakken onder de auto van een broer, om hem naar Anis te kunnen volgen.

Betrapt in parkeergarage

Inmiddels is de recherche ervan overtuigd dat op dat moment zeker tien verdachten, veelal Amsterdammers van begin twintig, in wisselende samenstellingen bezig zijn geweest de liquidatie van Anis voor te bereiden. In maart 2021 worden twee mannen betrapt in de parkeergarage onder Ayla’s appartementencomplex in de Maassluisstraat. Een van hen plakt daar een peilbaken onder de Volkswagen Polo van Anis’ neef, die eerder op Ayla’s naam stond. In hun huurbus ligt ook een spycam, een minicamera. Begin mei proberen twee andere verdachten in te breken in de garage, volgens de recherche om een peilbaken te plakken onder Anis’ sportieve Mercedes AMG. Ze worden betrapt.

De ramadan is vijf dagen voorbij als Anis en Ayla op 16 mei ergens eten willen halen. Iets na half acht ’s avonds stappen ze in de Mercedes. Omdat Anis’ rijbewijs in beslag is genomen, zit Ayla achter het stuur. Als ze de parkeergarage uitrijden, rennen twee mannen met automatische wapens naar de auto. Van achteren openen ze het vuur. Zeker 36 kogels vliegen alle kanten uit, slaan in in muren en ramen in de wijde omgeving. Eén kogel raakt de auto rechtsachter, doorboort de carrosserie, de achterbank, de bestuurdersstoel en treft Ayla.

Ze drukt het gaspedaal in. Een paar honderd meter verderop stopt ze om van plek te wisselen met Anis. Die rijdt plankgas naar het OLVG in West. Daar lukt het artsen niet Ayla’s leven te redden.

Tekst gaat verder onder de foto

Bloemenhulde bij de stille tocht. Beeld Evert Elzinga/EPA
Bloemenhulde bij de stille tocht.Beeld Evert Elzinga/EPA

‘Ze mocht maar 27 jaar bij ons zijn’, staat op de rouwkaart. Haar familie komt er pas op haar sterfdag achter dat ze moslim is geworden. Haar broer en haar vader zorgen er, samen met de lokale moslimgemeenschap, voor dat ze traditioneel gewassen wordt. In besloten kring wordt ze begraven op de islamitische begraafplaats in Steenwijkerwold. Anis’ naam staat op de rouwkaart, maar Ayla’s geliefde ontbreekt op de rouwplechtigheid. Hij is in het buitenland ondergedoken. Ayla’s vader gaat in zijn speech in op het leven van zijn dochter. Hij koestert geen wrok tegenover Anis. “Er is maar één dader, en dat is de schutter.”

Vrienden, kennissen en familieleden lopen een stille tocht door Amsterdam-West. Een deelneemster concludeert dat Ayla geen deel uitmaakte van het criminele milieu. “Ze was alleen verliefd op Anis.”

Dit verhaal is tot stand gekomen op basis van achtergrondgesprekken met vrienden en familieleden van Ayla Mintjes. De strafzaak tegen de verdachten van de aanslag staat gepland in mei 2022.

Meer over