PlusAchtergrond

André Hazes sr. had het zangtalent niet van een vreemde: zijn grootvader was van alle markten thuis

Trouwfoto van Arie Botschuijver (Harry Botschuijver) en Wil Oosterbaan. Beeld Delpher Archief
Trouwfoto van Arie Botschuijver (Harry Botschuijver) en Wil Oosterbaan.Beeld Delpher Archief

André Hazes sr. had het zangtalent niet van een vreemde: ook opa Harry Botschuijver was humorist, conferencier, tekstdichter, uitgever, zanger en feestarrangeur.

Martin Maas

Met zijn debuutsingle Eenzame Kerst bestormde de Amsterdamse volkszanger André Hazes december 1976 de hitlijsten. Zijn neef Tonny Le Roy had hem een melodietje voorgespeeld, waar hij naar eigen zeggen in een half uur een tekst op had geschreven. Inspiratiebron was een gesprek met een caféganger, die hem had verteld dat hij in de gevangenis had gezeten en dat zijn vrouw er toen met een ander vandoor was gegaan.

In de stormachtige carrière die volgde, getekend door drank en huwelijksproblemen, werd André Hazes wel eens gevraagd van wie hij zijn talent had. Zijn vader, Joop Hazes, had een clownsact. Er werd gezegd dat hij eigenlijk zanger had willen worden, maar dat hij noodgedwongen schilder, tramconducteur, glazenwasser en barkeeper was – en alcoholist.

Hazes’ moeder Miep zong Amsterdamse liedjes en Italiaanse wijsjes van de radio, met een eigen tekst. In 1977, in de roes van zijn eerste succes, beloofde Hazes dat zij zou meezingen op de kerstplaat die hij dat jaar wilde maken.

Volgens André had hij het schrijftalent van zijn opa, tekstdichter Harry Botschuijver. “Dat zegt mijn oma tenminste. In ieder geval rijm en dicht ik alsof het niks is,” zei hij in 1980 tegen een verslaggever van het Algemeen Dagblad.

Timmermanszoon

Harry Botschuijver werd op 14 november 1898 geboren als Arie Botschuijver, zoon van timmerman Bart Botschuijver en Johanna Wilhelmina Engelsma. Na de lagere school volgde Arie een opleiding aan de avond-ambachtsschool voor timmerlieden, Concordia Inter Nos, in de Frederik Hendrikstraat. Hij trouwde in juli 1922 met Wimmetje ‘Wil’ Oosterbaan en zij kregen vijf kinderen.

Als Harry Botschuijver werd hij als humorist-conferencier lid van de Nederlandsche Artisten-Organisatie. De eerste vermelding van zijn werk is te vinden in het weekblad De Arbeid van 8 februari 1930, waar een optreden van Harry wordt aangekondigd op een feestavond van Sportcentrale Ontwaakt in Frascati. Twee jaar later treedt hij een paar keer op voor de Vara-radio. Hij heeft dan een succesnummer, Een dagje potverteeren van de spaarkasvereeniging De Spaarduit, dat hij daarna vaker zal uitvoeren.

Schnabbels

Geholpen door zijn radiobekendheid rijgen de schnabbels zich aaneen. Zo treedt hij in februari 1932 op bij de Eerste Apeldoornsche Accordeonvereeniging K.D.O. Een lokale krant roemt zijn ‘declamatorische talenten’ maar twijfelt over zijn zangkwaliteiten ‘wat dan ook aan meerdere nummers afbreuk deed’.

Kort daarop trad Harry op in Schiedam. Waar hij het feest begon met ‘het organiseeren van een polonaise’ en daarna verder ging als conferencier en zanger van onbekende liedjes vol Amsterdamse types. Kranten vermelden diverse optredens, van een feestavond voor de leerlingen van de vakcursus voor bakkersgezellen in IJmuiden tot op het jubileum van een muziekgezelschap in Enkhuizen.

null Beeld Delpher Archief
Beeld Delpher Archief

Waarschijnlijk verdiende Botschuijver meer met de uitgave van liedjes en komische voordrachten op papier, voor mensen die bij feestelijke gelegenheden met een feestgedicht of grappige toespraak voor de dag moesten komen en kennelijk zelf geen inspiratie hadden. Die werden aanvankelijk uitgegeven door Bureau A.B.O. (Amusante Beschaafde Ontspanning), gevestigd op Mesdagstraat 19, het huisadres van Harry’s ouders.

Jublieumverzen op maat

Botschuijvers voordrachten waren verkrijgbaar in kantoorboekhandels en feestartikelenwinkels in het hele land en voorzagen duidelijk in een behoefte. Hij adverteerde ook als maker van jubileumverzen op maat: als men de feiten uit het leven van het bruidspaar opstuurde dan maakte Harry er een feestgedicht van, desgewenst op muziek.

Voor verenigingen schreef hij clubliederen, voor bedrijven jubileumrevues, feestliederen en slagzinnen. Voor pakjesavond gaf Botschuijver een vouwblad uit met zo’n honderd gedichtjes die je kon uitknippen en dan op een passend cadeau plakken.

Na de Tweede Wereldoorlog keerde Harry Botschuijver terug op het toneel met Johnny Touring, geboren als Jan Hieselaar, een Amsterdamse humorist en acteur. Hij ontleende zijn artiestennaam aan de achternaam van zijn moeder, Toering. Het duo gaf optredens als Revue en Cabaretgezelschap en als De Lachpioniers. In dat gezelschap trad ook ‘het jeugdige accordeon-phenomeen Willy le Roy’ op, echtgenoot van Botschuijvers dochter Willy.

Gerard Doustraat


De families Botschuijver, Le Roy en Hazes woonden in De Pijp dicht bij elkaar. Harry woonde op Gerard Doustraat 62 II, waar toen ook de Uitgeverij Harry Botschuijver gevestigd was. Toen zijn dochter met Joop Hazes trouwde woonden zij enige tijd in. Ze verhuisden in 1945 naar de overkant, Gerard Doustraat 67 III, waar André Hazes zou opgroeien. In 1970 gingen ze naar Gerard Doustraat 72 II.

Tranendal

Het was Wims zoon Tonny die voor André Hazes de muziek van Eenzame Kerst zou schrijven. Het is onbekend wat voor rol opa en opoe Botschuijver in de verdere artistieke ontwikkeling van André Hazes hebben gespeeld. Het leven van de familie Hazes was een tranendal (‘Een kutjeugd kun je niet uit je lijf snijden,’ zei André later) maar volgens Hazesbiograaf Bert Hiddema hadden opa en oma Botschuijver een houten huisje op het strand van Bakkum, waar de kleinkinderen wel eens een weekje logeerden.

Opa gaf als uitgever nog de Succesliedjes van Jopie Hazes uit. Jopie was Harry’s oudste kleinkind en de oudste broer van André. In 1957 en 1958 bracht His Master’s Voice twee singles van hem uit, Meisje doe die kauwgom uit je mond (1957) en Jopie (1958), maar beide zonder veel succes. Dat de jonge André ook zong, op straat en op het biljart in het café waar zijn vader werkte en dat hij in 1959 mocht debuteren in het televisieprogramma van Johnny Kraaijkamp en Rijk de Gooijer, paste dus in de lijn van de familie en het familietalent.

Dit is een ingekorte bewerking van een verhaal uit het februarinummer van Ons Amsterdam: onsamsterdam.nl

Opa Harry Botschuijver geeft ook twee singles van André Hazes’ oudste broer Jopie uit. Beeld Delpher Archief
Opa Harry Botschuijver geeft ook twee singles van André Hazes’ oudste broer Jopie uit.Beeld Delpher Archief
Meer over