Plus

Amsterdamse erfpachters met ‘spijt’ kunnen alsnog voordeliger overstappen

Een grote groep erfpachters krijgt nog één keer de kans om over te stappen naar het nieuwe eeuwigdurende erfpachtstelsel onder de gunstiger voorwaarden die golden tot 8 januari 2020. Ook erfpachters die toen de termijn hebben laten verlopen maar later wel een aanvraag deden, kunnen met terugwerkende kracht gebruik maken van de voordeligere overstap.

Tim Wagemakers
Vereniging Eigen Huis vindt dat de gemeente automatisch de canon van erfpachters moet vastzetten Beeld anp
Vereniging Eigen Huis vindt dat de gemeente automatisch de canon van erfpachters moet vastzettenBeeld anp

Dat blijkt uit de uitwerking van de al eerder aangekondigde ‘spijtoptantenregeling’ die wethouder Reinier van Dantzig (Grond) vandaag naar de raad stuurt. ‘Hiermee bieden we de groep die mogelijk spijt heeft dat ze toen niet zijn overgestapt echt de allerlaatste kans,’ aldus Van Dantzig. Buiten de regeling vallen Amsterdammers die na 2020 een huis hebben gekocht waar nog geen overstapaanvraag voor is gedaan.

Tot nu toe heeft zo’n 85 procent van de erfpachters een overstap naar het nieuwe erfpachtstelsel aangevraagd. Dit eeuwigdurende erfpachtstelsel werd enkele jaren geleden ingevoerd en betekent concreet dat huizenbezitters die geen eigenaar van de grond zijn, nog één keer erfpachtkosten moeten betalen.

Dat kan in één keer het hele bedrag zijn, of in termijnen, en daarnaast is er een optie om ‘vast te klikken’. Dit betekent dat je de canon die je moet betalen als je tijdvak afloopt, voor altijd vastzet, zodat je niet wordt geconfronteerd met enorme verhogingen. De canon zal wel elk jaar met de inflatie meestijgen.

Financiële hefboom

Om erfpachters te verleiden over te stappen werd bij de invoering van het nieuwe stelsel besloten een korting van 35 procent op het te betalen bedrag aan te bieden. Daarnaast werd voor de berekening gebruikgemaakt van de WOZ-waarden van een huis in 2014 of 2015, die toen nog een stuk lager waren dan de jaren daarna. Dit aanbod was geldig tot begin 2020.

Uiteindelijk is zo’n 15 procent niet op het aanbod ingegaan, wat neerkomt op 54.500 erfpachtrechten. Die eigenaren krijgen nu alsnog de kans van deze voordeligere tarieven gebruik te maken. Opvallend is dat ook erfpachters die na 2020 een overstapaanvraag deden in aanmerking komen voor de goedkopere regeling. De voorwaarde is wel dat ze de goedkopere overstap hadden kunnen kiezen, omdat ze voor 2020 ook al erfpachter waren.

Het college weigerde lang aan een een spijtoptantenregeling te werken, maar kwam uiteindelijk onder druk van oppositiepartijen, kritische evaluatierapporten en de Autoriteit Consument en Markt over de brug. Zij stelden dat de gemeente de erfpachters onvoldoende heeft ingelicht over de financiële consequenties van niet op tijd overstappen. In het systeem zit namelijk een financiële hefboom: de stijging van de WOZ-waarde van huizen werkt stevig door in het te betalen erfpachtbedrag.

Alle erfpachters die gebruik kunnen maken van deze regeling krijgen persoonlijk bericht van de gemeente. Vanaf dat moment is er zes maanden om een beslissing te nemen. Daarmee komt Van Dantzig niet tegemoet aan de wens om de spijtoptantenregeling onbeperkt open te stellen. “Ik vind dat je van huizenbezitters redelijkerwijs mag vragen binnen deze termijn te beslissen. En dit dossier moet ook een einde gaan krijgen.”

Afhandeling zal lange tijd duren

De afgelopen jaren waren er veel problemen rond de afhandeling van overstapaanvragen. Ook nu moeten mensen volgens Van Dantzig ‘geen wonderen in een paar maanden verwachten’. De gemeente verwacht dat 50 procent van de aangeschrevenen een aanvraag zal indienen, wat een jaar extra werk oplevert voor ambtenaren. Daarnaast zorgt de uitwerking van deze nieuwe regeling voor extra vertraging bij de afhandeling van aanvragen die nu al lopen.

Om voorbereid te zijn op eventuele uitvoeringsproblemen zijn er een aantal waarborgen ingebouwd. Zo blijft elke aanvraag die op tijd gedaan wordt geldig, ook als die niet snel wordt afgehandeld. “En als het onverhoopt niet lukt om via onze website een aanvraag te doen, is een simpel mailtje naar de gemeente ook genoeg,” aldus Van Dantzig.

De spijtoptantenregeling gaat nu een inspraakprocedure in voor Amsterdammers die willen reageren. Van Dantzig denkt in het najaar de eerste brieven te kunnen versturen. De wethouder verwacht dan ook te komen met een uitwerking van de geschillencommissie, die een oplossing moet bieden voor de groep erfpachters die in conflict is met de gemeente.

Meer over